Hatay'ın Samandağ ilçesindeki Milleyha Kuş Cenneti'nin korunması talebine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Hatay'ın Samandağ ilçsinde bulunan Milleyha Kuş Cenneti, yaklaşık 300 hektarlık alanı, 312 kuş türü, 300'ü aşkın bitki taksonu, 2000'e yakın deniz kaplumbağası yuvası ve çok sayıda kelebek, memeli, sürüngen ve amfibi türüyle Türkiye'nin en önemli kıyı-sulak alanlarından biridir. Aynı zamanda Afrika'dan Avrupa'ya uzanan göçmen kuş rotasının ilk duraklarından biri olan Milleyha, yerel olduğu kadar küresel düzeyde de kritik bir ekolojik konuma sahiptir.

Alan, 2021 yılında "Mahalli Öneme Sahip Sulak Alan" ilan edilmiş olsa da, iklim değişikliğine bağlı olarak artan sıcaklık düşen yağış miktarı ve buharlaşma, tarımsal su kullanımı, yukarı havza müdahaleleri, dere yataklarındaki değişiklikler ve yetersiz koruma önlemleri sebebiyle ciddi bir kuruma riskiyle karşı karşıyadır. Bölgeden gelen veriler, sazlıkların gerilediğini, kuş (ogöçlerinin zayıfladığını ve su rejiminin çökme noktasına geldiğini göstermektedir.

Bu tablo, yalnızca bir doğa alanının yok oluş süreci değil, aynı zamanda Türkiye'nin iklim krizine karşı ne ölçüde hazırlıklı olduğu, ekosistem temelli koruma politikalarının etkinliği ve sulak alan yönetiminin kapasitesi hakkında da ciddi sorular doğurmaktadır.

Bakanlığınız, kamuoyuna 12 Mayıs 2025 tarihinde yaptığı açıklamada Milleyha için "doğal sit alanı ilanı çalışmalarının başlatıldığını" ve bir "Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporu" hazırlanacağını duyurmuştur. Ancak aradan geçen süreye rağmen herhangi bir resmi ilan yapılmamış, rapor kamuoyuyla paylaşılmamış, sahadaki tahribat ise ilerlemiştir.

Bu durum, iklim krizinin ön saflarında yer alan ekosistemlerin korunmasına yönelik kamu müdahalesinin hem zamanlaması hem de derinliği bakımından yetersiz kaldığını göstermektedir.

Bu bağlamda;

I- Milleyha bölgesinin doğal sit alanı ilan edilmesine ilişkin Bakanlığınızca 12 Mayıs 2025'te başlatıldığı duyurulan süreç ne aşamadadır? Sit statüsü için herhangi bir resmi karar alınmış mıdır? Ne zaman ilan edilmesi planlanmaktadır?

2- Söz konusu bölge için hazırlanmakta olduğu açıklanan "Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporu" tamamlanmış mıdır? Tamamlanmadıysa gecikmenin gerekçesi nedir ve raporun kamuoyuna açıklanacağı tarih belli midir?

3- Bu raporun ön bulgularında belirtildiği gibi, alanın nesli tehlike altında olan türlere, yeşil deniz kaplumbağalarının yuvalama alanlarına ve çok sayıda endemik türe ev sahipliği yaptığı tespit edilmişken, neden geçici dahi olsa bir koruma tedbiri ya da faaliyet kısıtlaması devreye alınmamıştır?

4- Milleyha'nın su rejiminin bozulmasında etkili olan tarımsal faaliyetler, sulama altyapıları, drenaj sistemleri veya dere yatağı müdahaleleri hakkında Bakanlığınızca yapılmış herhangi bir denetim, etki analizi yada idari işlem bulunmakta mıdır?

Bölgedeki kuraklık eğilimi, su kayıpları, biyoçeşitlilikteki azalma ve habitat bozulması, Bakanlığınızın izleme sistemleri tarafından hangi tarihlerde tespit edilmiştir? Bu izleme sonuçları kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?

Milleyha'da yaşanan bu süreç, Bakanlığınız açısından iklim değişikliğine karşı doğa temelli çözümlerin uygulanmasında bir başarısızlık olarak değerlendirilmekte midir? İklim krizi koşullarında sulak alanların dayanıklılığını artırmaya dönük özel bir programınız bulunmakta mıdır?

Bakanlığınız 2024-2025 yılları arasında Türkiye genelinde kaç sulak alanı doğal sit olarak ilan etmiştir? Kaç alanda ekolojik temelli bilimsel araştırma raporu tamamlanmış, kaçı uygulamaya geçmiştir? Milleyha, bu süreçte neden hâlâ resmi koruma kapsamına alınmamıştır?

CEVAPLAR

Mileyha Sulak Alanı Potansiyel Doğal Sit Alanı Bakanlığımızca hazırlatılan Dört Mevsim Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporu ve Mersin Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu kararı doğrultusunca 27.08.2025 tarih ve 13396800 sayılı Bakanlık (Makamı Olur'u ile Nitelikli Doğal Koruma Alanı, Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü ( Kullanım Alanı Olarak tescil edilmiştir. Sit alanı ilanı ile birlikte alandaki faaliyetler mer'i mevzuat kapsamında sınırlandırılmış, alanın koruma- kullanma dengesi gözetilerek sürdürülebilir şekilde ileriki nesillere aktarılması noktasında önemli bir adım atılmıştır.