Emekli olduğu halde çalışmaya devam eden vatandaşlara ilişkin
Kaynak göster
Sevilay Çelenk Özen (DEM Parti), 11 Temmuz 2025 tarihinde 7/30845 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 28 gün sonra, 8 Ağustos 2025).
Sevilay Çelenk Özen (DEM Parti, Diyarbakır). “Emekli olduğu halde çalışmaya devam eden vatandaşlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30845, 11 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30845-emekli-oldugu-halde-calismaya-devam-eden-vatandaslara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6c9de886-8ef6-4ac2-a5f6-01980dc11433
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 28 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 17 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99. maddeleri uyarınca Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından, öngörülen yasal süresi içinde cevaplanması konusunda gereğini bilginize sunarım. Sevilay ÇELENK Diyarbakır Milletvekili
Türkiye'de uygulanan ekonomi politikalarının yol açtığı kriz, en çok da 65 yaş ve üzeri yurttaşları etkilemektedir. Artan enflasyon, hayat pahalılığı ve gelir yetersizliği nedeniyle milyonlarca emekli, dinlenmeleri gereken bir dönemde yeniden çalışmak zorunda kalıyor.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı?nın 2024 yılı Genel Faaliyet Raporu'na göre, 65 yaş üstü bireylerin işgücüne katılım oranı yüzde 13,1'e yükselmiştir. Oysa 2024 hedefi yüzde 12,4 olarak belirlenmişti. Bu artış, yaşlı nüfusun geçim sıkıntısıyla karşı karşıya olduğunun açık bir göstergesidir.
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun verilerine göre, Nisan 2025 itibarıyla yaşlılık aylığı alanların sayısı 12 milyon 183 bine ulaşmıştır. Bu kişilerin 2 milyon 139 bini, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında kayıtlı olarak çalışmaya devam etmektedir. Yalnızca yılın ilk dört ayında bu sayıya 35 bin kişi daha eklenmiş, böylece emeklilerin yaklaşık yüzde 17,5'i kayıtlı şekilde çalışır hâle gelmiştir. Kayıt dışı çalışanlarla birlikte bu oran daha da yüksektir.
Emeklilerin tekrar çalışmaya başlaması bir tercih değil, zorunluluk hâline gelmiştir. Düşük maaşlar, yüksek enflasyon ve gelir adaletsizliği, emekli yurttaşları güvencesiz ve düşük ücretli işlerde çalışmaya itmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2025'in ilk altı ayında enflasyon yüzde 16,67 olarak gerçekleşmiş; bu oranda zam yapılması öngörülmüş, ancak en düşük emekli aylığı yalnızca 14 bin 469 liradan 16 bin 881 liraya çıkarılmıştır. Yapılan bu artış, geçim Oo derdiyle (o boğuşan Oo milyonlarca (emekli için o yeterli olmamıştır.
İleri yaşta çalışmak zorunda bırakılan emekliler, hem fiziksel hem de ruhsal olarak ciddi zorluklar yaşamaktadır. Bu tablo, ekonomik krizin boyutlarını ve sosyal devlet anlayışındaki derin boşlukları ortaya koymaktadır. Emeklilerin insanca yaşayabileceği bir gelir düzeyi sağlanmadan, bu krizin toplumsal etkileri daha da derinleşecektir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2020-2025 yılları arasında SGDP kapsamında kayıtlı olarak çalışan emekli sayısının yıllara göre dağılımı nedir? Bu kişilerin yaş, cinsiyet ve sektörel dağılımına ilişkin istatistiki veriler mevcut mudur?
Aynı dönemde, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan denetimlerde tespit edilen kayıt dışı çalışan emekli sayısı kaçtır? Bu denetimlerin yıllara, illere ve uygulanan idari yaptırımlara göre dağılımı nedir?
65 yaş ve üzeri çalışan yurttaşlara yönelik olarak iş sağlığı ve güvenliği kapsamında özel bir politika veya program geliştirilmiş midir? Bu yaş grubuna dair iş kazası, ölüm, meslek hastalığı ve sürekli iş göremezlik oranlarına ilişkin veriler nelerdir?
Emekli yurttaşların mevcut gelir düzeyleriyle temel ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamadığına dair Bakanlığınızca yapılmış çalışma var mıdır? Ortalama yaşlılık aylığı ile açlık ve yoksulluk sınırı arasındaki fark esas alınarak hazırlanmış herhangi bir değerlendirme raporu var mıdır?
Yurttaşların geçim sıkıntısı nedeniyle yeniden işgücüne katılmalarını önleyecek şekilde, emekli maaşlarını iyileştirmeye yönelik bir planınız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Sevilay ÇELENK" ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mere.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat; 3-4
7130845 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Sevilay ÇELENK, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Hükümetlerimiz döneminde uyguladığımız politikalarla yoksulluğun azaltılması ve gelir dağılımının iyileştirilmesi için önemli adımlar atılmış, refah artışından tüm kesimlerin faydalanması temel amaçlardan biri olmuştur. Kalıcı refah artışı sağlamanın ön koşulu fiyat istikrarıdır. Fiyat istikrarının tesisi amacıyla uygulanan ekonomi programı sayesinde büyümede dengelenme gerçekleşmiş, cari açık önemli ölçüde gerilemiş, risk primi azalmış, dış kaynak girişi hızlanmış ve rezervler artmıştır. Böylece makro finansal istikrar güçlenmiş, dezenflasyon süreci başlamıştır.
Enflasyonla mücadele ederken bir yandan da vatandaşlarımızın refahını ve alım gücünü korumaya yönelik politikalar uygulanmaktadır. Çalışanlarımızın ve emeklilerimizin aylık ve ücretlerinde enflasyonun üzerinde artışlar yapılmıştır. Ücretler üzerindeki vergi yükünü azaltmak için asgari ücret ve tüm çalışanların asgari ücrete kadar olan ücretleri vergi dışı bırakılmıştır.
Memur emeklilerinin aylıklarında 25.6.2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 28'inci maddesi gereği toplu sözleşmeyle belirlenen oranda; SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında ise 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 55'inci maddesi gereği her yılın Ocak ve Temmuz ödeme tarihinden geçerli olmak üzere, bir önceki altı aylık dönemde gerçekleşen enflasyon oranında artış yapılmaktadır.
Bu kapsamda, 2024 yılı Ocak ayında memur emeklilerinin aylıklarında yüzde 49,25 oranında artış yapılmış ve SSK ile Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında yüzde 37,57 oranında yapılacak artış yüzde 49,25'e yükseltilmiştir. 2024 yılı Temmuz ayında ise memur emeklilerinin aylıklarında yüzde 19,31 oranında, SSK ile Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında yüzde 24,73 oranında artış yapılmıştır. Böylece, 2024 yılında memur emeklilerinin aylıklarında yüzde 78,07 oranında, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında yüzde 86,16 oranında artış sağlanmıştır. 2024 yılsonu enflasyonunun yüzde 44,38 oranında gerçekleştiği göz önüne alındığında; emeklilerin aylık ve ücretlerinde enflasyonun üzerinde reel artış yapılmıştır. Ayrıca, 2024 yılında en düşük emekli aylığı 12.500 TI.*ye ve emeklilerin bayram ikramiyeleri de 3.000 TLye yükseltilmiştir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
2025 yılı Ocak ayında ise memur emeklilerinin aylıklarında yüzde 11,54 oranında, SSK ile Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında yüzde 15,75 oranında artış yapılmıştır. Ayrıca, 2025 yılı Ocak ayı ödeme döneminden geçerli olmak üzere 14.469 Tye yükseltilen en düşük emekli aylığı 2025 yılı Temmuz ayı ödeme döneminden geçerli olmak üzere 16.881 TLye ve emeklilerin bayram ikramiyeleri 4.000 TI.*ye yükseltilmiştir.
Tüm bu artışlarla birlikte, yapılan yasal düzenleme sonrasında, 2002 Aralık-2025 Temmuz döneminde en düşük emekli aylığında reel olarak yüzde 621 oranında artış sağlanmıştır. Söz konusu reel artış ile emeklilerimizin aylıklarında enflasyonun oldukça üzerinde artış yapılmış ve alım güçlerinin desteklenmesine devam edilmiştir.
Soru önergesinde yer alan diğer hususlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan