Sanayi sitelerinde sigortasız ve çalışma izni olmadan işçi çalıştırdığı tespit edilen işyerlerine ilişkin
Kaynak göster
Yavuz Aydın (İYİ Parti), 23 Temmuz 2025 tarihinde 7/31472 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 79 gün sonra, 10 Ekim 2025).
Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon). “Sanayi sitelerinde sigortasız ve çalışma izni olmadan işçi çalıştırdığı tespit edilen işyerlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31472, 23 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31472-sanayi-sitelerinde-sigortasiz-ve-calisma-izni-olmadan-isci-calistirdigi-tespit-edilen-isye (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/51f4029d-2fde-45dd-994c-019836c14664
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 79 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye genelinde, özellikle sanayi sitelerinde kayıt dışı ve güvencesiz istihdam uygulamaları her geçen gün artmakta; başta Suriyeli ve Afganistanlı olmak üzere kaçak sığınmacıların hiçbir iş sağlığı ve güvenliği tedbiri alınmadan, sigortasız ve eğitimsiz biçimde çalıştırıldığına dair yaygın şikâyetler kamuoyuna yansımaktadır.
Bu durum sadece iş güvencesi ve işçi sağlığı açısından değil, aynı zamanda Türkiye'de çıraklık eğitimi alan öğrencilerin sahada yer bulmasını da zorlaştırmaktadır. Meslek liseleri ve mesleki eğitim merkezlerinden çıkan öğrenciler, bu iş yerlerine yerleştirilememekte; yerli ustaların sayısının azalması ve iş yerlerinin kayıt dışılığa yönelmesi nedeniyle çıraklık eğitimi fiilen uygulanamaz hâle gelmektedir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Sanayi sitelerinde kaçak veya sigortasız şekilde çalıştırılan kaçak işçilere yönelik Bakanlığınızca yürütülen denetim ve yaptırım faaliyetleri nelerdir?
Çalışma izni bulunmayan yabancıların iş güvenliği ve sosyal güvenlik kurallarına aykırı şekilde çalıştırılmasıyla ilgili son 3 yıl içinde kaç denetim yapılmış, kaç işletmeye ceza uygulanmıştır?
Mesleki eğitim merkezleri ile çıraklık eğitimi veren kurumların, öğrencilerini sahada yerleştirecek uygun iş yeri bulmakta zorlandıkları doğru mudur? Bu krizi çözmeye yönelik bir planlamanız var mıdır? i
Yerli ustaların yerine denetimsiz ve eğitimsiz kaçak insanların çalıştırılması nedeniyle çıraklık sisteminin çökme tehlikesiyle karşı karşıya kaldığı dikkate alındığında, bu alanın yeniden düzenlenmesine yönelik kapsamlı bir çalışma başlatılması düşünülmekte midir?
Adres: T.B.M.M Halkla İlişkiler Binası FZ-20 Çankaya/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 01.08.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1675051 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Trabzon Milletvekili Sayın Yavuz AYDIN tarafından yöneltilen 7/31472 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Ülkemizde çalışmak isteyen yabancılara ilişkin çalışma izin başvuruları 6733 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve diğer ilgili mevzuat kapsamında Bakanlığımızca değerlendirilmekte ve istemi uygun bulunanlara çalışma izni verilmektedir.
Kanunun 6 ncı maddesinde, yabancıların çalışma izni olmaksızın Türkiye'de çalışmaları veya çalıştırılmalarının yasak olduğu; 23 üncü maddesinde yabancıların ve işverenlerin kanundan doğan yükümlülüklerinin denetlenmesi, ihlallerin bildirilmesi, idari yaptırımların uygulanması ve çalışma izni olmayan yabancıların sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilmesini düzenlemektedir.
Kayıt dışı istihdam ile mücadele kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sigortalılık ve işyeri denetimleri, mevzuat kapsamında rehberlik ve bilgilendirme faaliyetleri ile asgari işçilik incelemeleri yapılmaktadır. Bu kapsamda yapılan denetimler sonucunda hazırlanan raporlar, tespit edilen hususlarla ile ilgili olarak 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun ve mer'i mevzual uyarınca gerekli iş ve işlemlerin yapılması için ilgili birimlere gönderilmektedir.
Bununla birlikte, mesleki eğitim merkezleri ile çıraklık eğitimi veren kurumların öğrencilerinin uygun iş yerlerinde sahada uygulamalı eğitim almalarını sağlamak, ülkemizin nitelikli işgücü yetiştirme politikaları açısından büyük önem arz etmektedir. Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) ile Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü iş birliğinde, meslek lisesi mezunu gençlerin kendi alanlarında istihdamını desteklemeye yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda, İŞKUR tarafından özel sektör iş yerlerinde düzenlenen işbaşı eğitim programlarına meslek lisesi mezunlarının katılımını teşvik edecek destek mekanizmaları uygulanmaktadır. Meslek lisesi mezunu gençlerin kendi alanlarında düzenlenen işbaşı eğitim programlarına katılmaları halinde ödenecek cep harçlığı tutarında 2030 oranında artış yapılmıştır.
Ayrıca mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrenciler ile aday çırak ve çırakların işletmelerde bu eğitimlerine devam edecekleri işyerlerine daha kolay ulaşmalarını sağlamak için 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun geçici 12 nci maddesi hükümleri doğrultusunda staj desteği uygulanmaktadır. Bu destek ile işverenler, çalıştırdıkları sigortalı sayısına ve öğrencinin öğrenimine devam ettiği sınıfa göre öğrencilere ödemek zorunda oldukları ücretin belirli bir oranını veya tamamını devlet desteği olarak almaktadır.
Diğer yandan gençlerin işyerlerinde durumlarına uygun açık staj pozisyonlarını görmelerinin yanı sıra işverenlerin de talep ettikleri staj pozisyonlarında aradıkları nitelikteki stajyer adaylarına ulaşabildikleri ve bu sayede de gençlerin staj yapma imkânı bulduğu tamamen ücretsiz olan Staj Portalı oluşturulmuştur. Staj Portalı da dahil olmak üzere İŞKUR tarafından gençlere sunulan hizmetleri tek bir çatı altında toplayan ve gençlerin söz konusu hizmetleri tek kanaldan takip et öle imkân sağlayan
"İŞKUR Gençlik Platformu'na https:/gençlik.iskur.gov.tr/ adresinden ulaşılma) Bilgilerinize arz ederim.
Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68