AFAD, itfaiye ve UMKE teşkilatlarının yangınlara müdahale kapasitesine ilişkin

Yangınların yayılma hızını artıran iklimsel koşullara rağmen yangınla mücadele süreçlerinde yaşanan koordinasyon eksiklikleri, teknik yetersizlikler ve personel azlığı kamuoyunda ciddi tepkilere yol açmıştır. Orman Genel Müdürlüğü bünyesindeki yangınla mücadele ekiplerinin sayıca ve donanım açısından yetersizliği, hava desteği sağlayan araçların sınırlı oluşu ve yangın bölgelerine geç müdahale edilmesi, bu felaketlerin boyutunu büyütmektedir. Özellikle yangınlara müdahale eden geçici işçilerin, iş sağlığı ve güvenliği açısından son derece yetersiz koşullarda çalıştırıldığı, koruyucu ekipman temin edilmediği ve ücretlerinin düşük olduğu yönündeki iddialar dikkat çekicidir.

Öte yandan orman yangınlarının sıklıkla enerji nakil hatlarına yakın bölgelerde başlaması, bu hatların bakım ve denetim süreçlerine dair ciddi soru işaretlerini beraberinde getirmektedir. Elektrik dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesinin ardından bu hatların kontrolünün sermaye şirketlerine devredilmesi, kamu denetiminin zayıflamasına yol açmış; bu da yangın riskinin artmasına neden olmuştur.

Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Orman Genel Müdürlüğü'nün orman yangınlarını önleyici ve müdahale edici kapasitesini artırmak yerine, kaynaklarını farklı alanlara yönlendirdiği; örneğin OGM'nin 2023 yılı sonunda 2,5 milyar TL'yi aşan varlığının kamu yararı doğrultusunda kullanılmak yerine sermaye piyasalarında değerlendirildiği görülmektedir. Bu durum, kamusal kaynakların ormanların korunması yerine finansal getiriler için kullanıldığını göstermektedir.

Yangınlara müdahale kapasitesinin artırılmaması, orman işçilerinin güvencesiz ve düşük ücretlerle çalıştırılması, kamu kaynaklarının yangınla mücadeleye yeterince aktarılmaması ve enerji altyapılarının denetimsizliği, bu felaketlerin asli nedenleri arasında yer almaktadır.

Bu bağlamda, yaşanan yangınların nedenlerinin tespit edilmesi, sorumluların açığa çıkarılması, yangınlara müdahalede yaşanan eksikliklerin değerlendirilmesi ve orman yangınlarıyla mücadele kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik çalışmaların açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

AFAD), itfaiye ve UMKE teşkilatlarında 2023 ve 2024 yılları itibarıyla yangınlara müdahale kapasitesi açısından toplam kaç personel görev yapmaktadır?

AFAD, itfaiye ve UMKE teşkilatlarında personelin eğitim ve sertifikasyon durumları nedir?

Son beş yılda AFAD, itfaiye ve UMKE teşkilatlarında kaç kişi emekli olmuş yerine kaç yeni personel alınmıştır? Personel sayısında meslek gruplarına göre yaşanan değişiklikler nelerdir?

AFAD), itfaiye ve UMKE'nin yangın müdahalesinde kullandığı donanım ve araç sayısı (itfaiye araçları, ambulanslar, kurtarma ekipmanları vb.) kaçtır? Bu ekipmanların ne kadarı faal ve bakımlı durumdadır? Eksik veya yenilenmesi gereken malzemeler nelerdir?

Yangın bölgelerinde AFAD, itfaiye ve UMKE arasında koordinasyon sağlanmasında karşılaşılan somut sorunlar nelerdir? Bu sorunlar lojistik destek, haberleşme ve sahadaki operasyon yönetimi açısından nasıl etkiler yaratmaktadır? Bu problemlerin çözümüne yönelik yürütülen veya planlanan projeler nelerdir?

Yangın alanlarından halkın tahliyesi sırasında yaşanan zorluklar nelerdir? Tahliye planları, halkın bilgilendirilmesi ve acil müdahale süreçleri hakkında hangi iyileştirmeler yapılmıştır? Son beş yılda tahliye operasyonlarında karşılaşılan kritik sorunlara örnekler veriniz.