Türk plakalı bazı tırların Çin'de rehin alındığı olaya ilişkin

Aşağıda yer alan sorularımın Dışişleri Bakan Sayın Hakan Fidan tarafından Anayasa; ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmA ederim.

Basına yansıyan bilgilere göre, Kazakistan'dan Çin'in Alashankou şehrine sevkiyat amacıyla gönderilen Türk plakalı tırlar, Çin vatandaşı Yerlan Ahan tarafından hukuka aykırı şekilde rehin alınmıştır. Araç sahipleri ve şoförler, yaklaşık iki aydır araçlarının iadesini beklemekte, tehditlere maruz kalmakta ve maddi-manevi zarara uğramaktadır. Bu olay, Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi'nin 5 ve 36'ncı maddeleri, Anayasa'nın 62'nci maddesi ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun kapsamında devletin yurt dışındaki vatandaşlarını koruma yükümlülüğünü doğrudan ilgilendirmektedir. Ayrıca, Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki ikili ticaret ve taşımacılık anlaşmaları ile Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası taşımacılık ve malvarlığı koruma sözleşmeleri gereğince, diplomatik kanalların etkin şekilde kullanılması zorunludur.

Ancak iddialara göre, mağdurların defalarca Bakanlık, Konsolosluk ve CİMER üzerinden yaptıkları başvurular sonuçsuz kalmış, Çin makamları nezdinde somut bir ilerleme sağlanamamıştır. Bu durum, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yurt dışında maruz kaldıkları ciddi hak ihlallerine karşı devletin reflekslerinin zayıfladığı yönünde. kamuoyunda algı oluşturmuştur.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bakanlığınız, söz konusu olayı hangi tarihte, hangi kaynaklardan öğrenmiştir?

2. Olayın öğrenilmesinden sonra Çin Halk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı nezdinde hangi resmi girişimler yapılmıştır? Bu girişimlerin yazılı belgeleri kamuoyuyla paylaşılacak mıdır? i

3. Çin'deki diplomatik misyonlarımız, olayın yaşandığı Alashankou şehrine giderek yerinde inceleme yapmış mıdır?

4. Türkiye-Çin ikili ilişkileri kapsamında, "vatandaşların can. ve mal güvenliği"ne ilişkin özel koruma hükümleri mevcut mudur? Mevcutsa bu hükümler devreye sokulmuş mudur?

5. Rehin alınan araçlar ve içlerindeki mallar için devlet garantili hukuki takip sağlanmakta mıdır? e

6. 639

7. Bu olayda Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Uluslararası Mal Satımına İlişkin Sözleşme (CISG) veya Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşınmasına İlişkin CMR Konvansiyonu hükümleri gündeme getirilmiş midir?

8. Bakanlığınızın "yurt dışında acil durum" kategorisinde değerlendirdiği olaylar için belirlenmiş müdahale süreleri nelerdir ve bu olayda bu süreler aşılmış mıdır?

9. Bu olayın çözümü için Türkiye, Çin ile diplomatik nota veya protesto muhtırası göndermiş midir?