Sulama birliklerinin mevcut yönetim sistemlerine ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Tanal (CHP), 2 Eylül 2025 tarihinde 7/33267 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 24 Kasım 2025).
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Sulama birliklerinin mevcut yönetim sistemlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33267, 2 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33267-sulama-birliklerinin-mevcut-yonetim-sistemlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c38f4d7a-4459-44eb-92df-01990e9cb4b9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 83 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandı arz ederim.
Şanlıurfa başta olmak üzere Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde sulama (birlikle i, tarımsal üretimin en kritik kurumlarıdır. Daha önce üreticilerin oylarıyla seçimle yönetimleri belirlenen birlikler, 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu ile seçim sisteminden uzaklaştırılarak Valilik atamaları ve DSİ temsilcilerinin ağırlığı ile şekillenen bir yapıya dönüştürülmüştür.
Bu değişiklik, çiftçilerin demokratik temsil hakkını ortadan kaldırmış, birliklerin hesap verebilirliğini zayıflatmış ve üreticiler arasında ciddi rahatsızlık yaratmıştır. Sulama birliklerinde şeffaflık, denetim, su dağıtımında adalet ve karar alma süreçlerine üretici katılımı hayati önemdedir.
SORULAR
6172 sayılı Kanun öncesinde seçimle belirlenen sulama birliği yönetimlerinin kaldırılmasının gerekçesi nedir?
Çiftçilerin demokratik katılım hakkı ortadan kaldırılmışken, sulama birliklerinde alınan kararların üretici taleplerine uygunluğunu nasıl garanti ediyorsunuz?
Sulama birliklerinde yeniden üye üreticilerin seçimle yönetime katılmasına yönelik bir yasal düzenleme hazırlığınız var mıdır?
Şanlıurfa'daki sulama birliklerinin mevcut yönetim yapısı nasıldır? Kaç birlikte başkanlar seçimle, kaçında atamayla göreve gelmiştir?
Son üç yıl içinde sulama birlikleri hakkında Bakanlığınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır? Bu şikâyetler hangi konularda yoğunlaşmaktadır?
Sulama birliklerinin bütçe ve harcama raporları kamuoyuna açık mıdır? Denetimler hangi sıklıkla yapılmaktadır?
GAP sulama alanında birliklerin yönetimi ve su dağıtımında şeffaflığı artırmak için hangi önlemleri almayı planlıyorsunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
7139 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün (DSİ) Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu'nda yapılan düzenleme öncesinde, sulama birliklerinin geçmiş dönemlerden devreden borçları, faiz ve gecikme cezalarıyla birlikte birliklerin ödeme gücünü aşan seviyelere ulaşmıştır. Bu süreçte; su kullanım hizmet bedellerinin maliyetleri karşılamada yetersiz kalması, tahakkuk ve tahsilat dengesizlikleri, alacakların zamanında tahsil edilememesi ile girdi fiyatlarında özellikle elektrik başta olmak üzere yaşanan artışlar, birliklerin mali yapısında olumsuzluklara yol açmıştır. Ayrıca, personel giderleri ve diğer işletme maliyetlerinin artışı da bu borç yükünü artırıcı unsurlar arasında yer almıştır.
2018 yılındaki düzenlemeyle, Sulama Birliklerinin tüzel kişiliklerinin yapısında bir değişiklik olmayıp sadece birlik organları feshedilmiş ve kamu görevlisi birlik başkanları sulama birliklerine görevlendirilmiştir. Bu düzenlemeler dâhilinde birleştirmeler gerçekleştirilmiş, birçok birliğin mali yeterlilik başta olmak üzere artırılan kurumsal kapasiteleri ile kaynakların daha etkin ve verimli kullanıldığı, işletme, bakım ve onarım maliyetlerinde önemli tasarruflar sağlandığı görülmüştür.
Sulama birliklerinde yürütülen sulama yönetimi faaliyetlerinde, üye üreticilerin katılımının artırılmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir.
Şanlıurfa ilinde faaliyette bulunan 12 adet sulama birliğine, 6172 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğince Bakanlık Makamı Olur'ları ile kamu görevlisi birlik başkanları görevlendirilmiştir.
DSİ Genel Müdürlüğüne Sulama Birlikleri ile alakalı konularda 2024 yılında 32 adet şikâyet ve talep ulaşmıştır.
6172 sayılı Kanun'un 18'inci maddesi kapsamında birliklerin denetimi DSİ Genel Müdürlüğü ya da Bakanlık tarafından yapılmaktadır. Birlikler, mali yönden yılda bir kez denetlenmekte olup ayrıca Maliye Bakanlığı'nın denetimine tabidirler. Bunun yanı sıra, Sayıştay tarafından da doğrudan denetlenebilmektedirler.
Kanun gereği sulama birlikleri, bütçe, kesin hesap, personel ve araç alımı gibi önemli konularda DSİ Genel Müdürlüğünün onayına tabidir. Ayrıca, sulama faaliyetlerinin idari, mali ve teknik açıdan sürekli takip edilebilmesini sağlamak amacıyla çeşitli yazılım ve programların etkin şekilde kullanılmasına yönelik çalışmalar da devam etmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan