Muhtarların göreve başlama kriterleri, özlük hakları ve sosyal güvenliklerine ilişkin
Kaynak göster
Şenol Sunat (İYİ Parti), 18 Eylül 2025 tarihinde 7/33969 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 358 gün sonra, 11 Eylül 2026).
Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Muhtarların göreve başlama kriterleri, özlük hakları ve sosyal güvenliklerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33969, 18 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33969-muhtarlarin-goreve-baslama-kriterleri-ozluk-haklari-ve-sosyal-guvenliklerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5b6d347c-7fd1-423c-b580-019961ee425f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 358 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)| Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. maddesi gereğince İçişleri Bakanı Sn. Ali YERLİKAYA tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 15.09.2025
Türkiye?de 50 bini aşkın mahalle ve köy muhtarı, yerelde vatandaş ile devlet arasında en önemli köprülerden birini oluşturmaktadır. Tanzimat Fermanı'ndan bu yana varlığını sürdüren muhtarlık kurumu özellikle güvenlik, adalet, sosyal hizmet ve yerel ihtiyaçların karşılanmasında kritik bir işleve sahiptir.
Son dönemde muhtarların sahadaki deneyimlerini ve karşılaştıkları sorunları kamuoyuna aktarmasıyla birlikte, Muhtarlık Yasası'nın güncellenmesi ihtiyacı güçlü biçimde gündeme gelmiştir. Muhtarlar Konfederasyonu temsilcileri, mevcut yasanın revize edilmesinin artık ertelenemez olduğunu vurgulamıştır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özellikle: adaylık sürecinde Genel Bilgi Toplaması (GBT) sorgulaması, adaylık tarihi ve eğitim şartı gibi kriterlerin olmaması, muhtarların görevlerini yürütürken yasal yetki ve imkânlarının yetersiz kalması, büyükşehirlerde artan sorumluluklara rağmen destek mekanizmalarının sınırlı olması ve belediyelerin 5390 sayılı yasa kapsamında muhtarlara destek verirken eşitsizlikler yaşanması gibi konular yeniden düzenleme ihtiyacını ortaya koymaktadır.
Bu sorunların yanı sıra, muhtarlık hizmet binalarının kira, elektrik, su, doğalgaz, internet, kırtasiye ve ağırlama gibi temel giderleri muhtarlar tarafından kendi imkânlarıyla karşılanmaktadır. Ayrıca muhtarlar, kamu adına önemli bir hizmet yürütmelerine rağmen sosyal güvenlik primlerini de kendi bütçelerinden ödemek zorunda kalmaktadır. Bu durum, muhtarlık kurumunun vatandaş-devlet ilişkilerindeki stratejik konumuna rağmen gerekli mali ve yapısal desteklerden yoksun bırakıldığını göstermektedir.
Bu bağlamda, aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun bilgi alma hakkı açısından önem arz etmektedir;
I. Mevcut Muhtarlık Yasası'nın güncellenmesi konusunda Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır?
SORULAR
Muhtar adaylığı için eğitim şartı getirilmesi yönünde bir hazırlığınız var mıdır?
. Seçim sürecinde son dakika adaylık başvurularını önlemek için adaylık tarihi sınırlaması getirilmesi planlanmakta mıdır?
. Muhtar adaylarının Genel Bilgi Toplaması (GBT) sorgulamasından geçirilmesi için yasal düzenleme yapılması düşünülmekte midir?
. Büyükşehirlerde muhtarların görev ve sorumlulukları artarken, mevcut desteklerin yetersiz kaldığı yönündeki şikâyetler hakkında Bakanlığınızın bir değerlendirmesi var mıdır?
. Belediyelerin 5390 sayılı Kanun'un 9. maddesi kapsamında muhtarlara sağladıkları mali desteklerin ülke genelinde eşit uygulanması için Bakanlığınızca bir standart getirilmesi planlanmakta mıdır?
. Muhtarlık hizmet binalarının kira, elektrik, su, doğalgaz, internet, kırtasiye ve diğer zorunlu giderlerinin kamu bütçesinden karşılanmasına yönelik bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
. Kamu adına görev yapan muhtarların sosyal güvenlik primlerini kendi bütçelerinden ödemek zorunda kalmaları ciddi bir mali yük oluşturmaktadır. Bu yükün azaltılması veya primlerin devlet tarafından karşılanması için bir düzenleme yapılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·
İlgi O: 26.09.2025 tarihli ve 1704863 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde yer alan Manisa Milletvekili Şenol SUNAT'a ait 7/33969 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.
Bahse konu soru önergesinde belirtilen hususlarla ilgili olarak yapılan incelemede;
2972 sayılı Mahalli İdareler İle Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun "Adaylık ve Seçilme Yeterliliği" başlıklı 31 inci maddesinde "Köy muhtarlığı ve köy ihtiyar meclisi üyeliği, mahalle muhtarlığı ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde adaylık usulü yoktur. En az altı aydan beri o mahalle veya köyde oturmak şartıyla on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı, bu Kanunda ve bu Kanunun atıf yaptığı diğer kanunlarda öngörülen hükümlerce seçilmeye mani hali olmamak kaydıyla, muhtar, ihtiyar meclisi ve ihtiyar heyeti üyesi seçilebilir. Bunlar için ilkokul mezuniyeti şartı aranmaz; okur-yazar olmak yeterlidir." hükmünün yer aldığı, muhtar adayları hakkında seçilme şartları ile ilgili bir genel bilgi toplama sorgulamasının yapılmadığı,
Yapılan yerel yönetim seçimleri sonucunda seçilen muhtarların sosyal güvenlik primlerinin; 5510 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasına 7077 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile "diğer sigortalılık durumu " ibaresinden sonra gelmek üzere, "4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında muhtar sigortalılığı ile aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki diğer sigortalılık statülerine aynı anda tabi olacak şekilde çalışılması durumunda muhtar sigortalılığı" ibaresinin eklendiği, bu kapsamda; muhtarların ödemekle yükümlü oldukları SGK primlerinin yapılan düzenleme ile 2017 yılından itibaren Devlet tarafından karşılandığı,
Muhtarlık müessesesinin günümüz ihtiyaçlarına cevap verebilmesi ve muhtarların taleplerini yakından takip etmek amacıyla; 2015 yılında Bakanlığımız bünyesinde Muhtarlar Dairesi Başkanlığı, Büyükşehir Belediyelerinde muhtarlar daire başkanlığı, diğer belediyelerde ise muhtarlar müdürlüğünün kurulmasının yanı sıra ilgili Valiliklerde bir vali yardımcısı, büyükşehirlerde bir genel sekreter yardımcısı ve diğer belediyelerde ise bir
Telefon No: Faks No: başkan yardımcısının; muhtarların taleplerinin takip edilmesinden sorumlu tutulduğu, muhtarlık müessesesinin kamu nezdinde iş ve işlemlerinin hızlı, nitelikli ve etkili yürütülmesi noktasında önemli bir mesafe alındığı,
İnternet bağlantısı özelliği olan herhangi bir elektronik cihazla bağlantı kurma suretiyle gerek bakanlıklar gerekse il ve ilçe düzeyindeki tüm taleplerin elektronik ortamda karşılanacağı bir sistem olan Muhtar Bilgi Sistemi (MUBİS) kurularak muhtarların hizmetine sunulduğu, bu sistemle muhtarlara kamu hizmetlerinin etkin, verimli ve güvenli bir şekilde sunulması, sorunların en kısa sürede yetkili makamlara iletilmesi, muhtarların etkinlik ve işlevlerinin artırılarak taleplerinin sonuçlandırılmasının amaçlandığı,
2015 yılından itibaren 19 Ekim'in Muhtarlar Günü olarak kutlanmaya başlandığı, muhtar hizmet binalarında kullanılan elektrik tarifesinin konut tarifesine geçirilmesinin sağlandığı,
Muhtarlık müessesinin kurumsal kapasitesinin artırılmasına yönelik sahadan gelen talepler doğrultusunda iyileştirme ve mevzuat çalışmalarının sürdürüldüğü anlaşılmıştır.
Mustafa ÇİFTÇİ Bakan Telefon No: Faks No: İçişleri Uzman Yardımcısı geği i