Halbori gözelerinde yapılması planlanan doğal taş kaplama yol yapım projesine ilişkin
Kaynak göster
Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 16 Eylül 2025 tarihinde 7/34111 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 25 Kasım 2025).
Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Halbori gözelerinde yapılması planlanan doğal taş kaplama yol yapım projesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34111, 16 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34111-halbori-gozelerinde-yapilmasi-planlanan-dogal-tas-kaplama-yol-yapim-projesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c958d940-14d6-4b56-a4ff-01995c1f9c29
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 70 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. UR
Sümeyye BOZ Muş Milletvekili
Dersim Munzur Vadisi Milli Parkı içerisinde yer alan ve yöre halkı tarafından kutsal kabul edilen Halbori Gözeleri, ekolojik zenginliği, su kaynakları ve inanç merkezi olması nedeniyle korunması gereken eşsiz bir alandır. Ancak Tarım ve Orman Bakanlığı 15. Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan ihale kapsamında, Halbori Gözeleri'nde "Günübirlik Kullanım Alanı Doğaltaş Kaplama Yol Yapım İşi" adı altında yeni bir proje başlatılmak istenmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Söz konusu ihalenin 22 Ağustos 2025 tarihinde yapılacağı ve işin, yer tesliminden itibaren 60 gün içinde tamamlanacağı duyurulmuştur. Projenin, bölgede daha önce açılan ticari işletme ile ana yol arasına kaplama taş döşenmesi amacı taşıdığı belirtilmektedir.
Oysa Halbori Gözeleri'nde daha önce yapılan yapılaşmalar kamuoyunun ve çevre örgütlerinin yoğun tepkisine yol açmıştır. Bölgenin korunma statüsüne rağmen bu tür müdahalelerin sürdürülmesi, yalnızca doğal dokuyu bozmakla kalmamakta, aynı zamanda kutsal kabul edilen bir mekânı ticari rantın konusu haline getirmektedir.
Munzur Koruma Kurulu ve çevreciler, Milli Park sınırları içinde süren bu yapılaşmaların birçok kanun hükmüne aykırı olduğunu, turizm adı altında doğa ve inanç mekânlarının hoyratça metalaştırıldığını vurgulamaktadır. Buna rağmen Bakanlığınıza bağlı birimlerin bu projelere onay vermesi ciddi soru işaretleri yaratmaktadır.
Bu bağlamda:
SORULAR
Halbori Gözeleri'nde yapılması planlanan "doğaltaş kaplama yol yapım işi" ihalesinin gerekçesi nedir? Bu proje, hangi ihtiyaçtan doğmuştur?
Milli Park sınırları içinde ve halk tarafından kutsal kabul edilen bir alanda bu tür yapılaşmalara izin verilmesi, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu ve ilgili mevzuatla nasıl bağdaştırılmaktadır?
Halbori Gözeleri'nde daha önce açılan ticari işletmeler ve yürütülen inşaat faaliyetleri hakkında Bakanlığınızca herhangi bir denetim yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nedir?
4, Bölgedeki yapılaşma faaliyetlerinin halkın inanç değerlerine ve doğal sit statüsüne aykırı olduğu yönündeki tepkiler dikkate alınarak, söz konusu ihale iptal edilecek midir?
Munzur Vadisi'nin ve Halbori Gözeleri'nin "Kesin Korunacak Hassas Alan" olarak ilan edilmesi için Bakanlığınızca bir girişim bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Munzur Vadisi Milli Parkı 21.12.1971 tarihinde Milli Park olarak ilan edilmiştir.
Milli park sınırları içerisinde bulunan Halbori Gözeleri, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamında Munzur Milli Parkı Uzun Devreli Gelişme Revizyon Planı'nda günübirlik kullanım alanı olarak belirlenmiştir. Yapılması planlanan bütün çalışmalar ilgili mevzuat kapsamında yürütülmektedir.
Munzur Vadisi deresi su yüzeyi Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca hassas alan olarak ilan edilmiştir. Mevcut yol ve kaplama yapılacak yol hassas koruma alanı içinde kalmamakta olup Munzur Vadisi Milli Parkı Uzun Devreli Gelişme Planı içinde tanımlanmıştır.
Mezkur gelişme planında;
"e Mevcut yolların haricinde günübirlik kullanım alanı, idare ve ziyaretçi merkezi, kır evleri kamp alanı, çadırlı kamp alanları gibi önerilen yeni yapı ve tesislere ulaşım amaçlı yeni yollar açılabileceği ve e Milli park içerisinde ulaşımı sağlayan mevcut ve öneri yollarda İdare'den gerekli izinler alınmak kaydıyla genişletme, bakım, onarım ve iyileştirme çalışmalarının asfalt ve beton diğer yollarda ise doğal malzeme kullanılabileceği ifade edilmektedir.
Ayrıca, günübirlik kullanım alanı ile Tunceli-Ovacık karayolu arasında yer alan mevcut yolun, oluşturduğu toz nedeniyle solunum yoluyla insan sağlığını olumsuz etkilediği, fotosentezi engelleyerek bitki sağlığı ve gelişimini de zarar verdiği bilinmektedir. Bununla birlikte, yangın ve boğulma gibi acil durumlarda güvenli ulaşımın sağlanabilmesi amacıyla da yol standardının iyileştirilmesi gerekmektedir. Tüm bu nedenlerle söz konusu projenin hayata geçirilmesine ihtiyaç duyulmuştur.
Halbori Gözelerindeki kır kahvesi işletmeciliği ve yapımı Bakanlığımızca onaylanan projeler kapsamında olup düzenli olarak denetlenmektedir. İşletmeciliğe dair yapılan denetim sonuçları doğrultusunda gerekli çalışmalar yürütülmektedir. Söz konusu alan mezkur gelişme revizyon planında günübirlik kullanım alanı olarak geçmektedir. Bu alana yapılacak yapı ve tesislere ait projeler Munzur Vadisi Milli Parkı Halbori Gözeleri Günü Birlik Kullanım Alanı projeleri kapsamında onaylanmıştır. Alana gelen ziyaretçilerin zorunlu ihtiyaçlarının karşılanması için sadece kır kahvesi ve tuvalet yapılmıştır.
Halbori Gözeleri mevkiinde yapılmış olan "Doğaltaş Kaplama Yol Yapım İşi" ihalesi mezkur gelişme revizyon planında yer alan hususlar doğrultusunda gerçekleştirilmektedir.
İhale konusu halkın inanç değerleri içerisinde yer alan doğal sit statüsünde bulunan alanı kapsamamakta olup Halbori Gözeleri"nin yapısına da zarar vermemektedir. Bu nedenle ihalenin iptali söz konusu değildir.
İbrahim YUMAKLIBakan