Veteriner hekimlik mesleğinde koruyucu hekimliğin güçlendirilmesine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince T.C. Tarım ve Orman Bakanı sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Haktıi Şifref OLGUN Afyonkâra Milletvekili

Veteriner hekimlik mesleği, sadece hayvan sağlığı ile sınırlı bir alan değildir. Mesleğin temel misyonu, aynı zamanda halk sağlığının korunması, gıda güvenliğinin sağlanması ve salgın ile zoonoz hastalıkların önlenmesidir. Tarihsel olarak veteriner hekimlik, toplum sağlığını doğrudan ilgilendiren şap, kuduz, brusella, şarbon, tüberküloz, kist hidatik ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi gibi hastalıklarla mücadelede kritik bir kamu görevi üstlenmiştir.

Ne var ki son yıllarda, Türkiye'de veteriner hekimlik faaliyetleri giderek klinik hizmetlere ve özel sektöre sıkışmış, koruyucu hekimlik ise ikinci plana itilmiştir. Klinisyen veteriner hekimler, hasta hayvanları tedavi eden, ameliyat eden ve çoğunlukla ücret karşılığı hizmet veren konumdadır. Oysa salgınların önlenmesi için gerekli olan saha çalışmaları, kitlesel aşılama programları, tarama ve eradikasyon faaliyetleri kamusal sorumluluk gerektirir.

Koruyucu veteriner hekimlik, hem ekonomik hem de toplumsal fayda sağlar. Çünkü hastalık çıkmadan önlenirse, çiftçi ürün kaybı yaşamaz, devlet tazminat ödemek zorunda kalmaz, halk sağlığı tehdit altında olmaz. Buna karşılık klinik müdahaleler bireysel ve pahalıdır; hastalık yayıldığında yalnızca hasta hayvana yönelik tedavi yapılabilir, ancak salgının önüne geçilemez.

Bugün gelinen noktada; Veteriner hekim odalarının çoğunluğu klinisyen kimliğiyle temsil edilmektedir. Türkiye Veteriner Hekimleri Birliği'nin mesleğin misyon ve vizyonunu koruyucu hekimlik ekseninde yeniden tanımlama iradesi göstermemesi dikkat çekmektedir.Koruyucu hekimliğin zayıflaması, sadece hayvan sağlığını değil, aynı zamanda halk sağlığını doğrudan tehlikeye atmaktadır.

Koruyucu hekimliğin yok olması; hem zoonoz hastalıkların toplumda yayılımını hızlandırmakta, hem de gıda güvenliği zincirini kırılgan hale getirmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) standartları da zoonozlarla mücadelede güçlü bir kamusal veteriner hekimlik yapılanmasını zorunlu görmektedir. Türkiye'nin bu süreçte gerekli adımları atmaması, uluslararası yükümlülüklerimizi de tartışmalı hale getirecektir.

Bu bağlamda;