İstanbul'un Şile ilçesindeki Karabeyli Mahallesi'nde yapılması planlanan kalker ocağı ve kırma eleme tesisine ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede, TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Bakan -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Tamer IŞIK Tel: 410 14 45

SAYIN ÇİÇEK OTLU'NUN TBMM 7/34864 ESAS SAYILI g€ 25 YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından İstanbul, Şile İlçesi, Karabeyli Mahallesi Mevkii'nde yer alan 18,46 ha (184.633,15 m2) alanda kalker ocağı ve kırma-eleme tesisi kurulması planlanmaktadır. 18,46 hektarlık ÇED alanında 1.000.000 ton/yıl kapasiteli kalker madeni işletmesi ve 390.000 ton/yıl kapasiteli kırma-eleme tesisi işletmesi yapılacaktır. 1.000.000 ton/yıl kalkerin 390.000 ton /yılı saha içinde kurulacak olan kırma-eleme tesisinde kırma ve eleme işlemine tabi tutulacaktır. Kalker ocağı ve kırma-eleme tesisi işletmesinde yılda 12 ay/300 gün, ayda 25 gün ve günde 8 saat çalışma yapılacaktır. 18,46 hektarlık ÇED alanı içinde; ocak alanı 11,48 hektar, kırma-eleme tesis alanı 0,73 hektar, cevher Stok alanı 0,43 hektar, bitkisel toprak depolama alanı 0,42 hektar, Pasa depolama alanı 0,76 hektar alanlardan oluşmaktadır. Ocak alanının ömrü yaklaşık 14 yıl olacaktır. Proje kapsamında yer alan 18,46 hektarlık ÇED alanının tamamı içerisinde planlanan 13,82 ha sahip ünite alanlarının tamamı 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamındaki ormanlık alanlardan meydana gelmektedir.

Karabeyli Mahallesi proje alanına 350 metre mesafededir. En yakın hane ocak alanının 75 m güneybatısında yer almaktadır. 18,46 hektarlık ÇED alanının içerisinde 3.225,87 m2 tarla vasıflı alan ve 765,21 m2 tarla vasıflı şahıs arazileri bulunmaktadır. Ancak projenin planlandığı 13,82 hektarlık madencilik faaliyeti yapılacak olan alanın tamamı 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamındaki ormanlık alanlardan meydana gelmektedir. Projeye karşı çıkan Şile Dernekler Federasyonu projenin yalnızca Karabeyli mahallesini değil çevredeki Akçekese, oİmrenli, Sortullu, Osmanköy ve Sevişli (oköylerini de etkileyeceğini, bölgede halihazırda aktif, rezervi ve kapasitesi yüksek 3-4 adet taş ocağı bulunduğunu, bunlardan birinin köy sınırına | kilometre uzaklıkta olduğunu günlük kapasitesi 3 bin tonun üzerinde olan mevcut taş ocakları varken, bu yeni projenin sadece düşük maliyet için yapıldığını açıklamış ve yürütmeyi durdurma davası açmıştır. Yöre halkının bilgisi olmadan incelemeler ve sondaj çalışmalarının yapıldığı da iddia edilmektedir.

Bilindiği gibi kalker ocakları ve kırma-eleme tesisleri hava, su varlıkları, toprak, orman varlıkları, tarım alanları ve halk sağlığı üzerinde ciddi etkiler yaratmaktadır. Kalker çıkarma, patlatma, kırma, eleme ve taşıma işlemlerinde yoğun miktarda toz oluşmakta, bu toz bitki örtüsünün yapraklarını kaplayarak fotosentezi engellemekte, tarımsal ürünlerin verimlerini düşürmekte, solunum yolları hastalıklarına (astım, bronşit, KOAH vb.) neden olmaktadır. Patlatmalar, kırıcı makineler ve kamyon trafiği sürekli gürültü üretmektedir. Titreşimler, yapıların çatlamasına, su kuyularının zarar görmesine yol açmaktadır. Patlama ve kimyasal kullanımı yeraltı ve yüzey su varlıkları olumsuz etkilenmekte, su seviyesinde düşme ve kuraklığa neden olmaktadır. Ağır araçların geçişi, tarım alanlarında verimliliği azaltmaktadır. Orman alanlarında madencilik faaliyeti için ağaçların kesilmesi, biyolojik çeşitliliği yok etmekte ve ekosistemi bozmaktadır. Büyük ocak çukurları ve pasa depolama alanları görsel kirlilik oluşturmaktadır. Toz, gürültü ve ağır trafik yöre halkının göç etmesine neden olmaktadır. Bu tür maden projeleri Anayasanın 56. maddesinde tanımlanan halkın sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkınıda ihlal etmektedir. Proje alanında kalan 650 yıllık Karabeyli köyünde tarım ve hayvancılık yapılmakta, orman ürünleriyle geçim sağlanmaktadır. Yöre halkının, demokratik kitle örgütlerinin görüşü dikkate alınarak ekosisteme, orman ve tarım alanlarına geri dönüşümü mümkün olmayan zararlar verecek olan projeden vazgeçilmelidir.

Bu bağlamda;

I- Şile Karabeyli Mahallesi'nde Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından planlanan kalker ocağı ve kırma-eleme tesisi projesi için ÇED süreci hangi aşamadadır? 2- Bölgede faaliyet gösteren kalker ocakları bulunmasına karşın neden yeni bir projeye ihtiyaç duyulmuştur?

3- Projenin orman varlığına, doğal hayata, ekosisteme, biyolojik çeşitliliğe ve tarımsal alanlara vereceği zararlar için Tarım ve Orman Bakanlığı ile iş birliği yapılmakta mıdır?

4- 6831 sayılı Orman Kanuna göre gerekli izinler alınmış mıdır? Alındı ise tamamı orman olan 18,46 hektarlık proje alanına ilişkin verilen izinlerin kapsamı nedir?

5- Projenin orman varlıklarına, su varlıklarına, havaya, tarımsal alanlara vereceği zararlar nasıl engellenecektir?

6- Projenin halk sağlığı ve yaşam güvenliğine vereceği zararlar nasıl engellenecektir? Bu konuda doğan mağduriyetlerin giderilme imkanı var mıdır?

7- Proje kapsamında ne kadar atık oluşacaktır? Atıkların bertarafı nasıl sağlanacaktır Atık konteynırların hasar görmesi durumunda nasıl bir planlama yapılacaktır?

8- İşletme aşamasında ortaya çıkabilecek olası kazaların engellenmesine yönelik ne gibi planlama yapılmıştır?

9- Madencilik faaliyeti nedeniyle ormanın bozulan yapılarının yeniden düzenlenmesi, doğal dengenin korunması, alanın yeniden rehabilitasyonunun sağlanması için planlama yapılmış mıdır?

10- ÇED Yönetmeliği gereği 25 hektarın altında gösterilen alanlarda daha kısa ve nispeten kolay olan "ÇED Gerekli Değildir" sürecinden faydalanabilmek için şirketin proje alanının 18,46 ha olarak gösterdiği zaman içinde proje alanının genişletileceği iddiasına ilişkin açıklamanız var mıdır?

11- Bakanlığınız, yöre halkı ve demokratik kitle örgütlerinin dile getirdiği çevresel ve sosyal kaygıları nasıl değerlendirmektedir?

12- Yöre halkı ve demokratik kitle örgütlerinin ekolojik, sosyal ve ekonomik sonuçları nedeniyle projenin iptal edilmesi talebi dikkate alınarak, projeden vazgeçilecek midir?

CEVAPLAR

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü'nün İstanbul İli'nin Şile İlçesi'ne bağlı (o Karabeyli Mahallesi Mevkii'nde "34/2025-02 Numaralı (ER:3523883) Hammadde Üretim İzin Belgeli Sahada Kalker Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi" projesine, 08/08/2025 tarihinde İstanbul Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü )'ne başvuru yapılmıştır. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci kapsamında İstanbul Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü)'nin 14.08.2025 tarihli yazısı ile proje kapsamında, 11 adet kurum ve kuruluştan görüşleri istenmiş olup, tüm görüşlerin gelmesi sonrasında, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü, Şile Belediye Başkanlığı "Olumsuz" görüş bildirmesi ve yerel halkın CİMER, Valilik, Müdürlük ve diğer kurumlara yaptıkları, "Olumsuz" görüşleri içeren şikayet dilekçeleri dikkate alınarak, 30/10/2025 tarihinde "Proje İptal İşlemi" uygulanmıştır.