Cezaevlerinde anneleri ile birlikte bulunan 0-6 yaş grubu çocuk sayısına ve bu çocukların gelişimi için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Ayşegül Doğan (DEM Parti), 28 Ağustos 2023 tarihinde 7/3558 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 114 gün sonra, 20 Aralık 2023).
Ayşegül Doğan (DEM Parti, Şırnak). “Cezaevlerinde anneleri ile birlikte bulunan 0-6 yaş grubu çocuk sayısına ve bu çocukların gelişimi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3558, 28 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3558-cezaevlerinde-anneleri-ile-birlikte-bulunan-0-6-yas-grubu-cocuk-sayisina-ve-bu-cocuklarin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4bcdf640-1a80-471e-9b6c-018a4029be0a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 114 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak Anayasa'nın 98. ve
TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ayşegül Doğan
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 65. maddesi Türkiye'de anneleri hükümlü olan çocukların 6 yaşına kadar annelerinin yanında kalmasını düzenlemektedir. Kanun, bu çocukların 6 yaşından sonra çocuk yuvalarına veya yetiştirme yurtlarına yerleştirilmelerini öngörüyor.
14 Nisan 2020'de, Ceza İnfaz Yasası'nda pandemi nedeniyle yeni bir düzenleme yapılarak, hapis cezası infazının, hamile olan veya doğurduğu tarihten itibaren bir yıl altı ay geçmemiş bulunan kadınlar için geri bıraktırılması uygulanmaya başlanmıştır. Ancak bu geçici tedbire bir istisna getirilerek, örgüt üyeliği kapsamında işlenen suçlardan tutuklu ya da hükümlü olanlar ceza indirimleri ve infaz ertelemelerinde kapsam dışı bırakıldı.
Gerçek şu ki düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında siyasal hak sayılması gereken pek çok faaliyet de soruşturma ya da kovuşturma aşamasında örgüt suçu kapsamına sokulduğundan, düzenlemenin kapsamına giren çoğu kadın, bu ertelemeden yararlanamıyor. Yapılan çalışmalar 0-6 yaş grubunda anneleri ile cezaevinde kalan çocukların ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Bu sorunların başında çocuklu annelerin koğuşlarda dışlanması, çocuklar için ayrı yemeklerin çıkmaması, çocukların fiziksel ve mental gelişimleri için gerekli ve yeterli imkanların olmaması, çocukların annesiz doktora götürülmesi, çocuklar için ayrı yatakların olmaması gelmektedir.
Çocuklar, kreş dahil birçok yere giriş çıkış yaparken defalarca "mahkum kabul" denilen x-ray cihazından geçmek zorunda bırakılmaktadır. Çocuklara cezaevlerinde mahkum muamelesi yapılması yerine "çocuk" olarak görülüp bu yönde düzenleme/muamele yapılmalıdır.
Uluslararası anlaşmalar ve özellikle BM Bangkok Kuralları hamile, emziren ve çocuğuyla birlikte hapishanede kalan kadınlara ilişkin düzenlemeler içermektedir. Bu metinlerde, "hamile / yeni doğum yapmış /emzirme döneminde /çocuklarıyla kalan mahpuslara, ihtiyaçlarına göre yaklaşımlarda bulunulmalı; çocuklar, uzmanlar tarafından takip edilmelidir. Annesiyle birlikte tutulan çocuk, asla bir mahpus muamelesi görmemelidir " denmektedir.
Cezaevinde kalan tutuklu/hükümlü ebeveynlerin ve ebeveynleri ile birlikte cezaevinde tutulan çocukların eğitim, sağlık, beslenme, oyun ve sosyal gelişim ihtiyaçlarının eksiksiz şekilde karşılanması, ilgili cezaevlerinin düzenli olarak denetlenmesi, hak ihlallerinin bir an evvel tespitinin yapılarak, çocukların ve annelerinin ortam ve koşullarının ivedilikle yasalara uygun hale getirilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Cezaevlerinde Ağustos 2023 sonu itibariyle hamile hükümlü/tutuklu ile doğum yapan hükümlü/tutuklu kadın sayısı kaçtır?
Cezaevlerinde Ağustos 2023 sonu itibariyle, 0-6 yaş kaç çocuk veya bebek annelerinin yanında büyümektedir?
Cezaevinde olan 0-6 yaş çocuklar için yeterli hijyen, beslenme, ısı ve havalandırma koşulları sağlanmakta mıdır? Çocukların sağlık hizmetine erişimi sağlanıp, rutin aşılarının takibi yapılmakta mıdır?
Cezaevlerinde çocukların gelişimine uygun beslenme ihtiyaçları nasıl ve kimler tarafından karşılanmaktadır? Emziren anneler için gerekli ek gıdalar temin edilmekte midir?
Cezaevi içerisinde çocuk doktoru, hemşire ve çocuğun psikolojik durumunun takibi için gerekli uzmanlar hazır bulunuyor mu?
Cezaevi koşullarında çocukların okul öncesi/sonrası eğitim ihtiyaçları nasıl karşılanmaktadır? Çoğunluğu cezaevinde doğan/büyüyen çocuklar olduğundan, bu çocuklara düzenli psiko-sosyal destek verilmekte midir?
Anneleriyle birlikte cezaevinde tutulan çocukların fiziksel/sosyal/psikolojik ihtiyaçlarının giderilmesi amacıyla, anne mahpusların ev hapsi gibi cezaevi dışı çözümlerle tahliye edilmesi için bakanlık tarafından herhangi bir planlama yapılıyor
BM Bangkok Kurallarında geçen "Annesiyle birlikte tutulan çocuk, asla bir mahpus muamelesi görmemelidir" düzenlemesinin ve BM Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin ilgili maddesinin etkin bir şekilde uygulanmasını sağlamaya yönelik bakanlığın herhangi bir çalışması var mıdır?
14 Nisan 2020"de Ceza İnfaz Yasası'nda pandemi nedeniyle yapılan değişiklikten kaç kadın tutuklu faydalanmıştır? Siyasi duruşları nedeniyle bu uygulamadan kaç kadın yararlanamamıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1277520 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Ayşegül Doğan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3558 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-693-3148/5972
Konu : Yazılı soru önergesi D.M n023 Sayın Ayşegül DOĞAN Şırnak Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3558 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
U- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Hükümlünün beslenmesi" kenar başlıklı 72. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlüye Adalet ve Sağlık bakanlıklarınca birlikte belirlenecek kalori esasına göre, sağlıklı ve güçlü
© kalması için nitelik ve nicelik olarak besleyici, sağlık koşullarına uygun, makul çeşitlilikte, yaş, sağlık, çalıştığı işin özelliği, dini ve kültürel gerekleri göz önünde tutularak besin verileceği ve içme suyu sağlanacağı,
B) Hükümlü ve Tutuklular ile Ceza İnfaz Kurumları Personelinin İaşe Yönetmeliğinin;
I- "Devlet tarafından iaşe edilecek kişiler" kenar başlıklı 4. maddesinin üçüncü fıkrasında, görevi başında bulunan personelin, hükümlü ve tutuklu ile aynı şekilde iaşe edileceği, personel için özel yemek veya tabldot çıkarılamayacağı, günlük olarak mahkeme veya hastaneye sevk olan hükümlü ve tutuklular ile sevkte görevli memurların, kurumda bulunmadığı öğünler için kumanya verileceği; dördüncü fıkrasında, görev başında bulunan personel, kurumlara staj için gelenler, eğitim-öğretim, kültürel ve sportif faaliyetler ile görevlendirilen görevliler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından görevlendirilen personel, eğitim merkezlerinde eğitim görenler ya da ceza infaz kurumunda mevcut olan hükümlü ve tutukluların, hangi öğünlerde kurumda hazırsa o öğüne ait iaşe miktarından yararlanacakları, ancak, günlük iaşe miktarının içinde kalmak koşulu ile gece vardiyasında görev yapan personele kumanya verileceği; yedinci fıkrasında, çocuk hükümlü ve tutuklular ile kurumda annesiyle birlikte kalan çocuklara, süt emziren anneler ve hamilelere durumlarına uygun ve Bakanlıkça belirlenen tutarda gıda verileceği,
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden P9pa INW - gb3E 10B - W6GCAhSN - ecSp EMS ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
2- "Günlük iaşe miktarı" kenar başlıklı 5. maddesinde, günlük iaşe miktarının, Sağlık Bakanlığı ile birlikte belirlenen günlük kalori ihtiyacı ve bütçe imkânları da değerlendirilerek saptanan tutar olduğu,
3- "Hastaların iaşe edilmesi" kenar başlıklı 9. maddesinin birinci fikrasında, hasta hükümlü ve tutukluya, diyetisyen veya hekimlerin belirleyeceği besinlerin verileceği; ikinci fıkrasında, inancı gereği veya vegan, vejeteryan türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların taleplerinin, iaşe miktarı ile sınırlı kalmak üzere karşılanacağı,
Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.
Bakanlığımız ve Sağlık Bakanlığı tarafından bir kişi için günlük kalori ihtiyacı ortalama 2300 kalori olarak belirlendiğinden, hasta hükümlü ve tutuklulara, diyetisyen veya hekimlerin belirleyeceği besinler bu ölçülerde verilmektedir. Öte yandan, inancı gereği veya vegan, vejetaryen türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların talepleri de azami ölçüde karşılanmaktadır.
T1I- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden;
A) Ceza infaz kurumlarında barındırılan çocuk hükümlü ve tutuklulara diyetisyen ve doktor kontrolünde, fiziksel, mental ve sosyal gelişimini kapsayacak şekilde günlük iaşenin yanında ilave olarak daha fazla ek gıda (meyve, bal, süt, tatlı vb.) verildiği,
B) Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında 21/11/2011 tarihinde imzalanan "Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevlerinde Annesinin Yanında Kalan Çocukların Gelişimlerinin Desteklenmesi Hakkında İş Birliği Protokolü" çerçevesinde, ceza infaz kurumlarında annesinin yanında barındırılan 0-3 yaş grubu çocukların, Halk Eğitim Merkezlerinde çocuk gelişimi alanında eğitim almış usta öğreticilerin görevlendirildiği oyun alanlarından faydalandırıldıkları; 3-6 yaş (36-72 ay) grubundaki çocukların ise, öncelikli ve sıraya alınmaksızın MEB'e bağlı anaokulları ve ana sınıflarından ücretsiz olarak faydalandırıldıkları,
C) 06/01/2020 tarihli ve 172 Nolu Genelge çerçevesinde, ceza infaz kurumlarında annesinin yanında barındırılan 0-6 yaş grubu çocukların, zorunlu aşı süreçlerinin aile hekimi veya kurum hekimi tarafından; aile hekimi veya kurum hekimi bulunmayan kurumlarda ise ceza infaz kurumu sağlık personeli tarafından ilgili en yakın sağlık kuruluşuna sevk edilerek takip edildiği ve aşı bilgi kartının bir örneğinin anneye verilmesinin sağlandığı,
Ç) Ceza infaz kurumlarında annesinin yanında barındırılan çocukların psiko-sosyal gelişimlerinin öncelikle psiko-sosyal yardım servisleri tarafından desteklendiği ayrıca Bakanlığımız ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı arasında 27/06/2021 tarihinde imzalanan "Tutuklu, Hükümlü veya Yükümlüler ile Çocuklarının Sosyal Hizmetlerden Yararlandırılması Hakkında İş Birliği Protokolü" çerçevesinde anılan çocukların psiko-sosyal gelişimlerinin desteklenmesi, eğitim, barınma ve benzeri ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik çalışmaların yapıldığı,
Anlaşılmıştır.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan