10 Kasım 2023 tarihinde Zonguldak'ta öldürülen Afgan uyruklu bir kişiye ilişkin

Zonguldak"ta ruhsatsız olarak işletilen bir maden ocağında çalışan Afganistan vatandaşı Vezir Mohammad Nourtani, 9 Kasım 2023 tarihinde yaşamını yitirmiş, bir gün sonra ormanlık alanda benzin dökülerek yakılmış cesedi bulunmuştur.

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede olayın, kaçak ocağı gizlemek amacıyla ölümün ardından yakılma fiiliyle işlendiği belirtilmiş, sanıklar hakkında "kasten öldürme" suçundan müebbet hapis talebiyle dava açılmıştır. Ancak yargılama sürecinde suç vasfı "taksirle ölüme neden olma"ya dönüştürülmüş, verilen 5 ila 8 yıl arası "ödül gibi cezalar", Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi'nce de "isabetli" bulunarak onanmıştır.

Oysa, yeni bilirkişi raporunda Nourtani'nin ölümünden sonra yakıldığı, cesedin "kömürleşme derecesinde yanmış olduğu", "iç organlarının incelenemediği" ve sol böbreğinin kayıp olduğu belirtilmiştir. Nourtani'nin eşi Oamer Gül Meliki'nin ifadesine göre işverenlerden biri, ölümünden kısa süre önce kendisine "20 bin dolar karşılığında böbreğini satma" teklifinde bulunmuştur. Buna karşın, böbreğin akıbetine ilişkin herhangi bir soruşturma yürütülmemiş, bilirkişi dahi "organlara ne olduğu" sorusuna yanıt verememiştir.

Bu durum yalnızca kaçak madenlerdeki göçmen emeği sömürüsünü değil, aynı zamanda organ ticareti şüphesi içeren, denetimsiz ve insanlık dışı bir sömürü düzenini gözler önüne sermektedir. Nourtani?nin öldüğü ocağın, olaydan yalnızca dört gün önce jandarma tarafından kapatıldığı, buna rağmen tekrar açıldığı tespit edilmiştir. Bu durum da İçişleri Bakanlığı'nın denetim yetkisinin fiilen işlemediğini göstermektedir.

Bir yanda kaçak madenlerde sigortasız çalışan, yaşamı ve ölümü kayıt altına dahi alınmayan Afgan göçmen işçiler, diğer yanda ise bu ölümleri "iş kazası" olarak tanımlayarak işverenleri koruyan yargı ve idari yapı bulunmaktadır. Nourtani davası, bu zincirin tamamını —denetimden sağlığa, adaletten göçmen politikasına— açığa çıkaran bir örnektir.

Bu bilgiler doğrultusunda;