10 Kasım 2023 tarihinde Zonguldak'ta öldürülen Afgan uyruklu bir kişiye ilişkin

Aşağıdaki soruların Sağlık Bakanı Kemal MEMİŞOĞLU tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Zonguldak'ta ruhsatsız olarak işletilen bir maden ocağında çalışan Afganistan vatandaşı Vezir Mohammad Nourtani, 9 Kasım 2023 tarihinde yaşamını yitirmiş, bir gün sonra ormanlık alanda benzin dökülerek yakılmış cesedi bulunmuştur.

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede olayın, kaçak ocağı gizlemek amacıyla ölümün ardından yakılma fiiliyle işlendiği belirtilmiş, sanıklar hakkında "kasten öldürme" suçundan müebbet hapis talebiyle dava açılmıştır. Ancak yargılama sürecinde suç vasfı "taksirle ölüme neden olma"ya dönüştürülmüş, verilen 5 ila 8 yıl arası "ödül gibi cezalar", Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi?rice de "isabetli" bulunarak onanmıştır.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Oysa, yeni bilirkişi raporunda Nourtani'nin ölümünden sonra yakıldığı, cesedin "kömürleşme derecesinde yanmış olduğu", "iç organlarının incelenemediği" ve sol böbreğinin kayıp olduğu belirtilmiştir. Nourtani'nin eşi Oamer Gül Meliki?nin ifadesine göre işverenlerden biri, ölümünden kısa süre önce kendisine "20 bin dolar karşılığında böbreğini sâtma" teklifinde bulunmuştur. Buna karşın, böbreğin akıbetine ilişkin herhangi bir soruşturma yürütülmemiş, bilirkişi dahi "organlara ne olduğu" sorusuna yanıt verememiştir.

Bu durum yalnızca kaçak madenlerdeki göçmen emeği sömürüsünü değil, aynı zamanda organ ticareti şüphesi içeren, denetimsiz ve insanlık dışı bir sömürü düzenini gözler önüne sermektedir.

Nourtani'nin öldüğü ocağın, olaydan yalnızca dört gün önce jandarma tarafından kapatıldığı, buna rağmen tekrar açıldığı tespit edilmiştir. Bu da İçişleri Bakanlığı" nın denetim yetkisinin fiilen işlemediğini göstermektedir.

Bir yanda kaçak madenlerde sigortasız çalışan, yaşamı ve ölümü kayıt altına dahi alınmayan Afgan göçmen işçiler, diğer yanda ise bu ölümleri "iş kazası" olarak tanımlayarak işverenleri koruyan yargı ve idari yapı bulunmaktadır. Nourtani davası, bu zincirin tamamını —denetimden sağlığa, adaletten göçmen politikasına— açığa çıkaran bir örnektir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Adli Tıp Kurumu'nun hazırladığı raporda Nourtani'nin sol böbreğinin kayıp olduğu , belirtilmektedir. Bu organın akıbeti neden araştırılmamıştır?

2. Olayda organ ticareti şüphesi doğmasına rağmen Sağlık Bakanlığı veya bağlı kurumlar herhangi bir idari inceleme başlatmış mıdır? Başlatmışsa bu incelemenin akıbeti nedir?

3. Türkiye'de son beş yılda tespit edilen organ ticareti vakaları ve bu vakalarda mağdurların uyruklarına göre dağılımı nedir?

4. Adli Tıp Kurumu'nun otopsi raporlarıyla bilimsel mütalaalar arasında ortaya çıkan çelişkiler üzerine herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır? Başlatılmışsa bu incelemenin akıbeti nedir? Başlatılmadıysa neden başlatılmamıştır?