İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/36971 GEÇ CEVAPLANDI · 166 GÜN

Kadınların işgücüne katılımına ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 166 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'nci ve İçtüzüğün 99'ncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlandırılmasını arz ederim 26.11.2025.

Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili

Türkiye'de kadınların işgücüne katılımı yıllardır neredeyse yerinde saymaktadır. Kayıt dışı çalışma oranı ise OECD ülkeleri arasında en yüksek seviyelerden biri olmaya devam etmektedir. DİSK/Genel-İş'in 2025 verilerine göre 10 milyona yakın kadın ailevi nedenlerle iş gücüne katılamamakta, istihdam edilen her 4 kadından 1'i sigortasız çalıştırılmaktadır. Tarım sektöründe ise kadınların 9696,5'i kayıt dışı emek üretmektedir. Bu tablo yapısal bir eşitsizliğin, bakım yükünün kadınların omuzlarına bırakılmasının ve kamusal sosyal politikaların zayıflatılmasının doğrudan sonucudur.

Kadın istihdamı yalnızca ekonomik bir mesele olmadığı gibi sosyal güvenlikten kent yaşamına, çocuk bakımından yoksulluğun kuşaklar arası aktarımına kadar her alanı belirleyen bir eşitlik sorunudur. Bakım hizmetlerinin piyasalaştırılması. kreş hakkının güvencesiz bırakılması. çalışma yaşamında eşit ücret denetiminin zayıflığı. kadınların işgücüne katılımını doğrudan sınırlandırmaktadır. Özellikle göçmen ve mülteci kadınlar için çok katmanlı bir kırılganlık yaratmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. DİSK/Genel-İş Sendikası'nın 2025 verilerine göre. 10 milyona yakın kadının ailevi nedenlerle iş gücüne katılamadığı ve her 4 kadından |I'inin sigortasız çalıştırıldığı tespit edilmiştir. Bakanlığınız. kadınların kayıt dışı istihdamını azaltmak için hangi programları veya teşvik mekanizmalarını yürütmektedir? yi 26941

  2. Kadın istihdamını desteklemek için Bakanlığınızın. kreş hakkını güvence altına alma ve bakım hizmetlerini yaygınlaştırma yönünde yürüttüğü veya planladığı projeler nelerdir? 2025 yılı "Aile Yılı" kapsamında bu hizmetlerin de payı artırılmış mıdır?

  3. Kadınların iş gücüne katılımını artırmaya yönelik. "Eşdeğer işe eşit ücret" ilkesinin uygulanmasını izleyen veya destekleyen herhangi bir denetim Bakanlığınızca sağlanmakta mıdır?

  4. Tarım sektöründe kadınların kayıt dışı istihdam oranının *696,5e ulaştığı belirtilmektedir. Bu oranın düşürülmesi için kadın çiftçilere özel sosyal güvenlik ve destek politikaları geliştirilmiş midir?

  5. Kadınlara yönelik sosyo-ekonomik destek (SED) uygulamalarında evli olmayan veya çocuksuz kadınların kapsam dışı kalmasıyla ilgili eleştiriler dikkate alınarak, bu desteklerin kapsayıcılığını artıracak bir düzenleme yapılacak mıdır?

  6. Göçmen ve mülteci kadınların istihdam ve sosyal destek hizmetlerine erişimi için bir politikanız var mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·

İlgi (o :a)22.10.2025 tarihli ve 1720796 sayılı yazınız. b)27.11.2025 tarihli ve 1746655 sayılı yazınız.

c) 05.12.2025 tarihli ve 1752363 sayılı yazınız.

ç) 09.12.2025 tarihli ve 1754503 sayılı yazınız.

X/ 694, <3EAS

İlgi yazılar ekinde alınan Şırnak Milletvekili Sayın Nevroz UYSAL ASLAN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/35085, 7/36632, 7/36971, 7/36972, 7/36974, 736975, 7/37152 ve 7/37153 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur.

1. 7/35085 Cevap Metni (2 Sayfa)

2. 7136632, 7/36974 Cevap Metni (5 Sayfa)

3. 7136971 Cevap Metni (2 Sayfa)

4. 7136972 Cevap Metni (3 Sayfa)

5. 7736975 Cevap Metni (3 Sayfa)

6. 737152 Cevap Metni (2 Sayfa)

7. 7137153 Cevap Metni (5 Sayfa)

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

21315231153 Çocuk Gelişimcisi Telefon No:(312) 705 58 09 ge

Şırnak Milletvekili Sayın Nevroz UYSAL ASLAN'a Ait 7/36971 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Kadınların istihdam edilebilirliklerinin sağlanması, istihdamının artırılması ve istihdamda kalmaları; kadınların ekonomik olarak güçlenmesi hususu, Bakanlığımızın öncelikli çalışma alanları arasında bulunmaktadır. Bu kapsamda; kadın kooperatifleri, kadın girişimciliği ve NEET kadınlara yönelik projeler yürütülmektedir. Ayrıca, kadınların ekonomik güçlenmesine yönelik imzalanan protokoller kapsamında çeşitli çalışmalar devam etmektedir.

• Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi

• Türkiye'nin Mühendis Kızları Projesi

• Kadın Kooperatiflerinin Güçlendirilmesi İş Birliği Protokolü

• Finansal Okuryazarlığın Yaygınlaştırılmasına Yönelik İş Birliği Protokolü

• Kadın Girişimciliğinin Geliştirilmesine Yönelik İş Birliği Protokolü

• Bilimsel Araştırma-Geliştirme, Yenilik ve Bilimsel Etkinlik İş Birliği Protokolü

• İş Pozitif Programı İş Birliği Protokolü

• IPARD Programına İlişkin İş Birliği Protokolü

• OSTİM İş Birliği Protokolü

• Türkiye'nin Girişimci Kadınları İş Birliği Protokolü

• Kadınların ve Engelli Bireylerin Ekonomik ve Sosyal Hayata Katılımlarının Güçlendirilmesine Yönelik İş Birliği Protokolü

• Kadınlar için Enerji Okulu İş Birliği Protokolü

• Halkbank iş birliğinde Yükselen Kadınlar Programı

Bununla birlikte, Bakanlığımızca yürürlüğe konulan Kadının Güçlenmesi Stratejisi Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028)'nda kadınların ekonomik olarak güçlendirilmesine yönelik stratejiler ve çeşitli faaliyetlere yer verilmiş olup ilgili tüm taraflarla iş birliği içinde çalışmalar yürütülmektedir.

Sosyal hizmetler, bakım hizmetleri ve özel politika gerektiren grupların güçlendirilmesine yönelik yürütülen faaliyetler açısından Sosyal Kooperatif modelinin ele alınması amacıyla, Bakanlığımız ve Ticaret Bakanlığı iş birliğinde; ilgili kamu kurum ve kuruluşları, kooperatifler/üst birlikler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, mesleki kuruluşlar ve uluslararası kuruluşların katılımı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanımız Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ'ın da teşrifleriyle 9 Aralık 2025 tarihinde Ankara'da Sosyal Hizmetler ve Bakım Hizmetlerinin Sunulmasında Sosyal Kooperatifler Çalıştayı düzenlenmiştir.

Kadın konukevlerinden hizmet alan kadınların ekonomik hayata katılımları konusunda gereken bilgi ve becerileri kazanmaları, toplumsal ve ekonomik alanda güçlenmeleri, daha nitelikli işlerde yer almaları ve kendilerine yeterli hale gelmelerini desteklemek amacıyla İŞKUR Genel Müdürlüğü ile iş birliği halinde 81 ilde Bakanlığımıza bağlı kadın konukevinde hizmet alan kadınlara "özgeçmiş hazırlama, mülakatlara hazırlık, beden dili ve iletişim" gibi konuları kapsayan İş Kulübü Eğitimleri düzenlenmektedir. Bununla birlikte konukevinden anneleri beraberinde hizmet alan çocukların kreş ve gündüzlü bakımlardan faydalanması amacıyla; "Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri İle Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik "in 50/1*inci maddesinde yer alan "Kuruluşların kapasitelerinin yüzde üçü, il müdürlüğünce tespit edilecek çocukların ücretsiz yararlanması için ayrılır." hükmü doğrultusunda durumunun uygun olduğu değerlendirilen çocuklar bu hizmetten yararlandırılmaktadır.

Öte yandan, Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda tüm risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.

Bakanlığımız denetimindeki gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait kreş ve gündüz bakımevleri ile çocuk kulüplerinin işleyişine ilişkin hususlar 30.04.2015 tarih 29342 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren "Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik" ile belirlenmiştir. Bu doğrultuda gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılmak istenen kuruluşların açılış-kapanış ve denetleme işlemleri İl Müdürlüklerimizce yapılmaktadır.

Erken çocukluk döneminde yer alan çocukların kreş hizmetlerinden eşit olarak yararlanabilmesi ve ilerleyen dönemde hizmetler aracılığı ile sosyal ve ekonomik düzey farklılığı olmadan firsat eşitliğinin sağlanabilmesi amacıyla mevzuat doğrultusunda kuruluş kapasitelerinin yüzde üçü, İl Müdürlüklerimizce tespit edilerek Ücretsiz Bakım Hizmeti çocukların ücretsiz yararlanması için kullanılmaktadır.

Ücretsiz bakım hizmetinden;

• Ekonomik durumlarına bakılmaksızın şehit ve gazi çocukları, Bakanlığımıza bağlı kuruluşlarda korunma ve bakım altında bulunan çocuklar ile cezaevlerinde hükümlü ve tutuklu olan anneleri ile birlikte kalan çocuklar,

• Ekonomik gücü yeterli olmayan ailelerin çocukları ile ekonomik güçlük içindeki anne veya babası vefat etmiş çocuklar, tek ebeveyni ile yaşayan çocuklar, engelli ebeveyni olan çocuklar ile kadın konukevinde bulunan veya ayrılan kadınların çocukları yararlandırılmaktadır.

Bakanlığımızca yürütülen Aile Yılı çalışmaları kapsamında; erken çocukluk döneminde yer alan tüm çocukların gelişimlerinin fırsat eşitliği sağlanarak desteklenmesine yönelik erken çocuklukta bakım hizmetlerinin erişilebilirliğini artırmak amacıyla alternatif bakım hizmetlerinin hayata geçirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmüştür. Bu kapsamda, "Ev Temelli Çocuk Bakım Hizmeti Modeli" ile sosyal kooperatifçilik modeline ilişkin çalışmalar devam etmektedir.

Ayrıca Bakanlığımızca çocukların ihtiyaçlarının karşılanması, ailelerin güçlendirilmesi, geçici olarak yaşanan sosyal ve ekonomik güçlüğün önüne geçilmesi yoluyla çocukların öz aileleri ve yakınları yanında bakımlarının ve desteklenmelerinin sağlanması ile fırsat eşitliğinin oluşturulması amacıyla Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Hizmeti verilmektedir. Sosyal ekonomik destek bir sosyal yardım değil, sosyal hizmet modelidir. Ailelerin ekonomik olarak güçlendirilmesinin yanı sıra psikososyal açıdan desteklenmesini temel alır. SED ile desteklenen okul çağındaki çocukların, akademik, sportif, sanatsal ve kültürel açıdan da güçlendirilmesi esastır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan

Metin otomatik okundu. 1 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir