Kadına yönelik şiddetle mücadeleye ilişkin

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA

Aşağıdaki sorularımın Dışişleri Bakanı Hakan FİDAN tarafından Anayasanın 98? inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

25 Kasım, Birleşmiş Milletler tarafından Kadına Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılması İçin Uluslararası Mücadele Günü olarak ilan edilmiştir. Kadına yönelik şiddet; fiziksel, cinsel, psikolojik, ekonomik ve dijital biçimlerde ortaya çıkan, toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dayalı sistematik bir insan hakkı ihlalidir.

Türkiye'de ise durum giderek ağırlaşan bir kriz boyutundadır. Erkek Şiddeti Veri Tabanı'na göre 2020-2025 (21 Kasım 2025) arasında en az 1923 kadın öldürüldü, 1624 kadın şüpheli şekilde hayatını kaybetti, 4436 kadın yaralandı. Yalnızca 2025'in ilk 324 gününde 262 kadın öldürüldü, 668 kadın yaralandı, 408 kadın şüpheli şekilde hayatını kaybetti.

25 Kasım, kadına yönelik şiddetin hâlâ çözülmemiş bir insan hakkı ihlali olduğunu hatırlatan kritik bir gündür. Bu tarih, toplumda farkındalık yaratma ve devletin şiddetle mücadelede daha etkili, kararlı ve şeffaf politikalar geliştirmesi için bir çağrı niteliğindedir. Kadınların yaşam hakkını ve güvenliğini korumak ise yalnızca bir gün değil, yılın her günü sürdürülecek politik bir irade gerektirir.

Kadına yönelik şiddet, yalnızca ülke içi bir hak ihlali değil; Türkiye'nin uluslararası yükümlülüklerini, diplomatik ilişkilerinin kapsayıcılığını ve dış politikadaki insan hakları yaklaşımını doğrudan ilgilendiren bir konudur. Ancak Türkiye, hem uluslararası sözleşmelerden çekilerek hem de bölgesel krizlerde kadınların maruz kaldığı ağır ihlalleri görmezden gelen politikalarıyla, kadınlara yönelik şiddeti önleme konusundaki sorumluluklarını sistematik biçimde ihlal etmektedir.

İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararı, Türkiye'nin uluslararası insan hakları hukukundan uzaklaşmasının en belirgin örneğidir. Bunun yanı sıra Ortadoğu'da süren savaşlarda kadınların hedef alınmasına yönelik herhangi bir diplomatik girişimde bulunulmaması, mülteci kadınların şiddet karşısında korunaksız bırakılması, kadın insan hakları savunucularının kriminalize edilmesi ve uluslararası raporlarda Türkiye'nin kadın hakları sicilinin gerilemesi, dış politikanın toplumsal cinsiyet körü bir anlayışla yürütüldüğünü göstermektedir.

25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü'nde, Bakanlığınızın hem uluslararası platformlarda hem de iki taraflı ilişkilerde kadınların insan haklarını koruma konusundaki sorumluluklarını yerine getirip getirmediği kamuoyu açısından önemlidir. Bu bağlamda;