MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve gerçekleşen iş kazalarına ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Kamaç (DEM Parti), 11 Aralık 2025 tarihinde 7/37581 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 249 gün sonra, 17 Ağustos 2026).
Mehmet Kamaç (DEM Parti, Diyarbakır). “MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve gerçekleşen iş kazalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37581, 11 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37581-mesem-araciligiyla-calistirilan-ogrencilere-ve-gerceklesen-is-kazalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4efb4c14-0d55-4e8e-83ff-019b1143bade
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 249 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından
Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG), Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) raporları ve basına yansıyan haberler; Türkiye'de işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında yapısal ve süreklilik arz eden ciddi sorunlar bulunduğunu ortaya koymaktadır. 2024 yılı boyunca yüzlerce işçi, gerekli önlemler alınmadığı için "iş kazası" olarak kayda geçen ancak gerçekte önlenebilir iş cinayetleri sonucunda yaşamını yitirmiştir. Özellikle çocuk işçiliği alanında yaşanan artış, yaşam hakkı ihlali boyutuna ulaşmıştır. Zorunlu eğitim çağındaki çocukların ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırıldığı, bu çocukların güvencesiz koşullarda, denetimsiz biçimde çalışırken hayatlarını kaybettikleri kamuoyuna yansımıştır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte yürütülen Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulaması kapsamında, çocukların fiilen ucuz işgücü olarak çalıştırıldığı, yeterli iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmadığı, denetim mekanizmalarının etkisiz kaldığı yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır. Çocukların eğitim hakkı ile yaşam hakkı arasında bırakılması kabul edilemez bir durumdur.
Anayasa'nın 49. maddesi devlete çalışanların hayatını koruma yükümlülüğü yüklerken, 30. maddesi çocukların ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamayacağını açıkça düzenlemektedir.
Mevcut tablo, bu anayasal yükümlülüklerin yerine getirilmediğini göstermektedir.
Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat C-203 TBMM/ANKARA
Bu bağlamda:
SORULAR
2024 ve 2025 yıllarında, Bakanlığınız kayıtlarına göre meydana gelen toplam iş cinayeti sayısı kaçtır? Bu iş cinayetleri sektörlere göre nasıl dağılım göstermektedir?
Aynı dönemde çalışırken hayatını kaybeden işçilerin kaçı 18 yaş altındaki çocuk işçilerdir? Bu çocukların çalıştığı işkolları hangileridir?
MESEM kapsamında çalışırken iş kazası geçirerek yaşamını yitiren çocuk sayısı kaçtır? Bu ölümlerle ilgili olarak işverenler ve ilgili kurumlar hakkında herhangi bir adli ya da idari işlem başlatılmış mıdır?
2024-2025 yıllarında iş kazaları ve iş cinayetleri nedeniyle kaç işyerinde denetim yapılmış, kaç işyerine idari para cezası, faaliyet durdurma veya kapatma yaptırımı uygulanmıştır?
İş cinayetlerinde sorumluluğu bulunan işverenlere yönelik uygulanan yaptırımların oransal olarak caydırıcı olmadığı yönündeki eleştiriler dikkate alınarak, Bakanlığınızın mevzuat değişikliği ya da yeni önlem çalışması bulunmakta mıdır?
Çocuk işçiliğiyle mücadele kapsamında 2024-2025 yıllarında yürütülen özel denetim, izleme ve önleyici politika sayısı kaçtır? Bu çalışmalar sonucunda kaç çocuğun çalıştırılmasının önüne geçilmiştir?
MESEM uygulamasının çocukların yaşam hakkı, eğitim hakkı ve güvenli çalışma hakkı üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?
Taks: 0 (312) 420 25 56
Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kar C-203 TBMM/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 19.12.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1761103 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Diyarbakır Milletvekili Sayın Mehmet KAMAÇ tarafından yöneltilen 7/37581 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Bakanlığımız çocuk işçiliği konusunda çalışmalar yapan kamu kurum ve kuruluşları, meslek kuruluşları, işçi-işveren kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamaktadır. Bu kapsamda, Ülkemiz Uluslararası Çalışma Örgütünün 138 sayılı İstihdama Kabulde Asgari Yaşa İlişkin Sözleşme ile 182 sayılı En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesini onaylamış olup ulusal mevzuatı ile politika ve programlarını söz konusu sözleşmelere uygun olarak düzenlemiştir.
Çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılması amacıyla "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı (2017-2023)' uygulanmıştır. Cumhurbaşkanlığı İkinci 100 Günlük İcraat Programı kapsamında, 81 ilde Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri 2019 yılı Ocak ayı itibarıyla kurulmuştur. Ayrıca, Bakanlığımız koordinasyonunda 2025-2028 dönemi için hazırlanan yeni Ulusal İstihdam Siratejisi 1 Şubat 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Diğer taraftan, çocuk ve genç işçilerin sağlık ve güvenliklerini, fiziksel, zihinsel, ahlaki ve sosyal gelişmelerini veya öğrenimlerini tehlikeye atmayacak çalışma şekillerine ilişkin usul ve esaslar Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile belirlenmekte olup işveren, çocuk ve genç işçileri, çalıştırmaya başlamadan önce işyerindeki riskler, işe uyum ve kanuni hakları ile işin niteliğine göre gerekli işbaşı eğitimlerini vermeli çalışma koşullarında değişiklik olması gerektiği hallerde, bu değişikliği yapabilmesi için işyeri ve işin yapıldığı yerin uygunluğu ve tanziminin, kullanılan iş ekipmanlarının şekli, sırası ve bunların kullanılış biçimlerinin, iş organizasyonunun çocuk ve genç işçilere verilen eğitim ve talimatların düzeyine uygunluğu göz önünde bulundurmalıdır.
Bununla birlikte yürütülen tüm denetim ve rehberlik çalışmaları sırasında çocuk işçiler öncelikli risk grubu olarak göz önünde bulundurulmaktadır. Mevzuat kapsamında 15-18 yaş grubunda bulunan ve az tehlikeli/hafif işlerde çalıştırılabilen çocuk işçilerin kayıt dışı istihdamı başta olmak üzere tüm çocuk işçiliği yönünden mevzuata aykırı durumlarla mücadele edilmektedir. Bu bağlamda, işyeri denetimleri sırasında çalışan çocukların sigortalılıkları kontrol edilmekte, kayıt dışı çalışanlar varsa tescilleri sağlanıp ilgili mevzuatı yönünden işverenler bilgilendirilmektedir.
Bununla birlikte, önergede yer alan iş kazalarına ilişkin veriler Sosy ivenlik umu (SGK) resmi internet sitesinde (www.sgk.gov.tr) yayımlanmaktadır."
Prof. Dr. VediyAŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68