Iraklı eski bir yöneticinin Şırnak'ın Cizre ilçesinde katıldığı bir programda yanında bulunan korumalarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Dışişleri Bakanı Hakan Fidan tarafından yanıtlanması konusunda gereğini saygılarımla arz ederim. (03.12.2025)

YP lar.

Av. Murat BAKAN İzmir Milletvekili

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

29 Kasım 2025 tarihinde Mesud Barzani'nin Şırnak/Cizre'de düzenlenen bir program kapsamında Türkiye'ye gelişi sırasında, kendisine üniformalı ve uzun namlulu silahlı peşmerge unsurlarının eşlik ettiği kamuoyuna yansıyan görüntülerden anlaşılmıştır. Bugün Barzani'nin ne Irak merkezi hükümetinde ne de Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde resmi bir görevi bulunmamasına rağmen, silahlı ve üniformalı bir birlik tarafından korunarak Türkiye'ye sokulması, devlet ciddiyetini, Türkiye'nin egemenlik haklarını ve ulusal güvenlik protokollerini ihlal eden çok ciddi bir durumdur.

Uluslararası teamüllere göre, bir ülkeye gelen misafirlerin güvenliği tamamen ev sahibi devlet tarafından sağlanır. Misafir sıfatı taşıyan hiçbir siyasi aktör, hele ki resmi bir devlet görevlisi olmayan bir siyasi lider, kendi uzun namlulu silahlı birlikleriyle başka bir ülkenin topraklarında hareket edemez. Bu uygulama, ev sahibi devletin egemenlik alanını fiilen başka bir yapıyla paylaşması anlamına gelir ve demokratik devletlerde kesinlikle kabul edilmez.

Bu ziyaretin hangi makamların bilgisi ve izniyle gerçekleştiği, sınırdan geçişte hangi prosedürlerin uygulandığı, Türkiye'nin iç güvenlik kurumları yerine neden yabancı silahlı unsurların kullanıldığı belirsizdir. Bu tablo, devletimiz açısından protokol zaafiyeti, güvenlik açığı, egemenlik ihlali niteliğindedir ve kamuoyunda ciddi rahatsızlık yaratmıştır.

Buna göre;

I-Mesud Barzani'nin Türkiye'ye gelişinde yanında bulunan üniformalı ve uzun namlulu silahlı kişilerin Türkiye Cumhuriyeti sınırlarına girişine hangi makam izin vermiştir? Bu görüntülerin sorumlusu kimdir, kimlerdir?

SORULAR

1. Mesud Barzani'nin Türkiye'ye gelişi sırasında yanında bulunan üniformalı ve uzun namlulu silahlı kişilerin ülkeye girişine ilişkin olarak Dışişleri Bakanlığı'na herhangi bir bilgi verilmiş midir?

2. Bu kişilere dair diplomatik geçiş izni, özel statü veya muafiyet sağlanmış mıdır?

3. Dışişleri Bakanlığı bu ziyaret kapsamında Irak merkezi hükümeti veya Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile herhangi bir diplomatik yazışma yapmış mıdır?

4. Bu silahlı unsurların Türkiye'ye girişine ilişkin ilgili taraflarla bir mutabakat sağlanmış mıdır?

5. Resmi bir görevi bulunmayan Mesud Barzani'nin, "devlet başkanı düzeyinde" bir protokolle karşılandığı doğru mudur? Doğru ise bu protokol düzenlemesinin gerekçesi nedir? Bu uygulama, uluslararası diplomatik teamüller ile uyumlu mudur?

6. Yabancı silahlı unsurların Türkiye topraklarında bulunması, uluslararası hukuk bakımından nasıl değerlendirilmektedir? Bu kişilerin statüsü "diplomatik koruma personeli" olarak mı kabul edilmiştir? Böyle bir kabul varsa hukuki dayanağı nedir?

7. Bu ziyaret sırasında yabancı silahlı unsurlara diplomatik dokunulmazlık, geçiş kolaylığı veya görev muafiyeti sağlanmış mıdır? Sağlandıysa, hangi makam ve hangi gerekçeyle bu uygulamaya onay vermiştir?

8. Söz konusu kişilerin Türkiye?ye uzun namlulu silahlarla giriş yapması konusunda Dışişleri Bakanlığı'na bilgi verilmiş midir?

9. Bu ziyaretin diplomatik boyutu Dışişleri Bakanlığı Protokol Genel Müdürlüğü tarafından değerlendirilmiş midir? Değerlendirildiyse, söz konusu izin ve uygulamalar hangi gerekçelerle protokol kurallarıyla uyumlu bulunmuştur? Değerlendirilmemişse gerekçesi nedir?

10. Yabancı silahlı unsurların Türkiye'de kaldıkları süre boyunca güzergahları ve faaliyet alanları Dışişleri Bakanlığı'nın bilgisi dahilinde midir?

11. Bakanlığınız bu süreçte diğer devlet kurumlarıyla özellikle de Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı ile koordinasyon sağlamış mıdır?

12. Söz konusu olayın, Türkiye'nin egemenlik ilkeleri ve diplomatik uygulamaları açısından doğurduğu tepki ve kaygılar dikkate alındığında, Bakanlığınız benzer durumların tekrar etmemesi için bir düzenleme veya yeni bir protokol çalışması yapmayı düşünmekte midir?

13. Bu ziyaret kapsamında yaşananların diplomatik açıdan Türkiye'nin itibarına zarar verdiği yönündeki değerlendirmeler hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir?

14. Olayla ilgili sorumlular hakkında Bakanlığınızca idari bir inceleme başlatılacak mıdır?