Gübre fiyatlarındaki artışa ve gübre ithalatına ilişkin
Kaynak göster
Yasin Öztürk (İYİ Parti), 31 Ağustos 2023 tarihinde 7/3771 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 207 gün sonra, 25 Mart 2024).
Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Gübre fiyatlarındaki artışa ve gübre ithalatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3771, 31 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3771-gubre-fiyatlarindaki-artisa-ve-gubre-ithalatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f6431597-28ed-4d1e-8c3c-018a50a6e84c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 207 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 199 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.
Tarımsal üretim açısından en önemli ve en büyük girdilerinden birisi olan gübredeki aşırı fiyat artışları Çiftçimizin belini bükmektedir.
Bu bağlamda;
I- Çiftçinin en çok kullandığı üre gübresi, amonyum sülfat, DAP gübresi, 15-15-15 taban gübresi, 20-20-20 taban gübresinde son 5 yılda yaşanan fiyat artış oranı ne kadardır?
SORULAR
Ülkemiz son 5 yılda, hangi ülkelerden, ne kadar gübre ithalatı gerçekleştirmiştir? İthalat yapılan ülkelere uygulanan gümrük tarife oranları nedir?
Gübre ithalatı yapan firmaların antrepoları Bakanlığınızca kontrol edilmekte midir? Gübreleme döneminde fiyat yükselten firmalarla ilgili bir inceleme başlatılmış mıdır?
Gübre ithalatında önemli bir aktör olan Tarım Kredi Kooperatiflerinin gübre fiyatlarını dengeleyici bir hale gelebilmesi için bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
Zirai ilaç, tohum, fide, yem, tarımsal alet ve ekipmanlar ile gübre gibi önemli girdilerin fiyat artışlarında spekülasyonlara müsaade edilmeden, gerekli müdahalelerin yapılması yönünde bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
Çiftçilerin gübre maliyetlerini düşürmek üzere, gübre ithalatı yaptığımız ülkelere uygulanan gümrük vergisi tarifesinin 0'a indirilmesi düşünülmekte midir?
3İYİ
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Gübre dış ticareti ve fiyatlarındaki değişime ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
Ülkemize gübre ithalatı yapan ve gübre üreten firmaların depolarına "Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği" gereği Gübre Takip Sistemi ile kamera kurulumu yapılmıştır. Ülkemizde yaklaşık 2.300 lisanslı gübre firması ve 17.500 gübre bayisi bulunmaktadır. Tüm gübre firmaları ve bayilerin gübre stokları "Gübre Takip Sistemi" ile anlık olarak takip edilebilmektedir.
Gübre destekleme birim fiyatlarında; 2020 üretim yılı itibarıyla 90100, 2021 üretim yılı için hububat grubunda 9425 artış sağlanmıştır. 2022 üretim yılı için ise ürün bazında "0130 ile 96163 oranları arasında artırılarak 2023 yılında yapılması gereken 2022 üretim yılı hububat gübre desteği ödemeleri öne çekilerek Ziraat Bankası hesaplarına tanımlanmıştır.
Diğer taraftan, kimyevi gübre kullanım etkinliğinin artırılması ve ülkemiz kaynakları kullanılarak yerli imkânlarla üretilen organik ve organomineral gübrelerin kullanımının teşvik edilerek hem çevre kirliliğinin azaltılması ve hem de topraklarımızın sağlığını koruyarak sürdürülebilir tarımın devamını sağlamak amacıyla ilk defa 2019 üretim sezonundan itibaren gübre desteğine ilave olarak organik ve organomineral gübre kullanan çiftçilerimize dekara 10 TL gübre desteği verilmeye başlanmıştır. Söz konusu destek miktarı 2023 üretim sezonunda "6200 artışla dekara 30 TL'ye çıkarılmıştır.
Ülkemizde gübre ve tohum satış fiyatları üretim ve pazarlama maliyetleri ile arz/talep dengesi içerisinde serbest piyasa koşullarına göre oluşmaktadır. Artan girdi maliyetleri karşısında çiftçilerimizi koruyacak ve kollayacak her türlü tedbir uygulamaya geçirilmektedir. Bu kapsamda ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesi sağlamak amacıyla çiftçilere destekleme ödemesi yapılmaktadır.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7613 sayılı Karar ile 2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2024 Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Karar kapsamında 2023 yılı ürünlerine verilecek destek miktarları belirlenmiştir.
2023 üretim yılında sertifikalı tohum kullanım desteği birim fiyatlarında; bir önceki yıla göre arpa, buğday, çavdar, tritikale, yulaf ve çeltikte 90108, nohutta 96150, korunga, fiğ, soya ve yem bezelyesi 90105, kuru fasulye, mercimek, patates, susam, aspir, yerfıstığı, yoncada 96100 ve kolzada 9650 artış yapılmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan