TBMM Yerleşkesinde kullanılan tek kullanımlık plastik su şişelerine ilişkin
Kaynak göster
Nimet Özdemir (CHP), 24 Aralık 2025 tarihinde 7/38145 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Başkan Numan KURTULMUŞ. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 23 gün sonra, 16 Ocak 2026).
Nimet Özdemir (CHP, İstanbul). “TBMM Yerleşkesinde kullanılan tek kullanımlık plastik su şişelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38145, 24 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38145-tbmm-yerleskesinde-kullanilan-tek-kullanimlik-plastik-su-siselerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bd33fe75-037b-47b3-880d-019b598a37ef
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 23 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan KURTULMUŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye Büyük Millet Meclisi yerleşkesinde; milletvekilleri, Meclis personeli ve ziyaretçiler dâhil olmak üzere günlük 5 bini aşkın kişinin, tek kullanımlık 200 ml plastik şişelerde ambalajlanmış içme suyunu tükettiği bilinmektedir. Ziyaretçi yoğunluğunun arttığı günlerde bu sayı daha da artmaktadır. Bilimsel çalışmalar; tek kullanımlık plastik şişelerin üretim, kullanım ve bertaraf süreçlerinin çevre kirliliğine, iklim krizine ve insan sağlığına ciddi zararlar verdiğini ortaya koymaktadır. Plastik şişelerin büyük bölümünün üretildiği polietilen tereftalat maddesinin doğada tamamen yok olmasının 400-500 yılı bulduğu; bu süreçte mikroplastiklere ayrışarak toprağa, suya ve gıda zincirine karıştığı bilinmektedir. Nitekim son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalarda; anne sütünde, kanda ve akciğer dokusunda dahi mikroplastik parçacıklarına rastlandığı ispatlanmıştır.
Öte yandan, | litre plastik şişe su üretiminde; şişenin kendisi, kapağı ve ambalajı dâhil olmak üzere yaklaşık 30-35 gram plastik kullanıldığı, dolayısıyla yalnızca 200 ml'lik bir şişe için dahi kayda değer miktarda plastik atık oluştuğu bilinmektedir. Cam şişelerin ise; tekrar tekrar kullanılabilir olması, kimyasal salınım riski taşımaması ve geri dönüşüm döngüsünde kalite kaybı yaşamaması nedeniyle hem insan sağlığı hem de çevre açısından daha güvenli olduğu bilimsel olarak kabul edilmektedir.
TBMM'nin "Sıfır Atık" projesinin öncü ve örnek kurumlarından biri olduğu dikkate alındığında, yerleşke içerisinde tek kullanımlık plastik şişe kullanımının sürdürülmesi açık bir uygulama çelişkisi oluşturmaktadır. Her ne kadar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından geri dönüşümü teşvik etmek amacıyla 25 kuruş iade yapan otomatlar kurulmuş olsa da, çevre politikalarının temel yaklaşımı atığın geri dönüştürülmesinden önce, kaynağında azaltılmasıdır.
Bu çerçevede;
SORULAR
) TBMM yerleşkesinde aylık ve yıllık bazda tüketilen tek kullanımlık plastik su şişesi sayısı kaçtır? Bu tüketim sonucunda oluşan yaklaşık plastik atık miktarı ne kadardır?
) TBMM'de içme suyu temininde cam şişe veya doldurulabilir alternatif sistemler tercih edilmemesinin gerekçesi nedir? Bu konuda yapılmış bir fizibilite veya maliyet karşılaştırması bulunmakta mıdır?
) Plastik şişe kullanımının insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin bilimsel çalışmalar dikkate alınarak, TBMM bünyesinde bu uygulamanın gözden geçirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmış mıdır, yapılmadıysa neden yapılmamıştır? O 3TIy
) Kamu kurumlarında ve birçok ülkede yaygın biçimde kullanılan cam ambalajlı su uygulamaları neden TBMM için uygun görülmemektedir? Bedeli kullanıcılar tarafından ödendiği halde cam şişe suyunun kullanıma sunulmamasının önündeki engel nedir?
) Geri dönüşüm otomatları aracılığıyla elde edilen iade bedellerinin, plastik tüketiminin artmasıyla doğru orantılı olduğu dikkate alındığında; bu uygulamanın daha fazla plastik tüketimini dolaylı olarak teşvik ettiği yönündeki eleştirilere ilişkin değerlendirmeniz nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Başkan Numan KURTULMUŞ ·
Sayı o: Z-43452547-120.07.03- 1430255 (6.01.2026
Konu : Soru Önergesi
Sayın Nimet ÖZDEMİR İstanbul Milletvekili
İlgi O: 24.12.2025 tarihli ve 738145 esas numaralı yazılı soru önergeniz.
TBMM Yerleşkesinde kullanılan tek kullanımlık plastik su şişelerine ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır.
Bilgilerinizi rica ederim.
Türkiye Büyük Millş#* Meclisi Başkanvekili
1. Soru Cevabı (1 sayfa) TSENSDLEN, Tel. No: (0312) 4206771 Faks: (0312) 420 67 85 Tel. No: (0312) 420 83 98 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI
CEVAPLAR:
Cevap 1.- Türkiye Büyük Milleti Meclisi (TBMM) yerleşkesinde tek kullanımlık plastik su şişesi (200 ml) kullanımına Aralık 2025 tarihinde başlanmış olup; elde edilen veriler doğrultusunda aylık yaklaşık 300.0000 adet, yıllık ise 3.600.000 adet tüketileceği tahmin edilmekte, bir yıl içerisinde oluşacak plastik atık miktarının ise 36 ton olacağı öngörülmektedir.
Cevap 2.- TBMM'de içme suyu temini için çay ocaklarına su arıtma cihazları yerleştirilmiş ve tüm personele cam sürahiler dağıtılmış olup plastik tüketiminin azaltılması amaçlanmıştır. Bunun haricinde yemekhanelerde özellikle 200 ml'lik pet şişelerde içme suyu verilmesinin sebebi geri dönüşüme kazanımının daha yüksek olmasıdır. Ayrıca; ml su miktarı düşürülmüş olması şişelerde kalan ve çöpe giden su miktarını da azaltmış olacaktır.
Cevap 3. ve 4. Plastik şişe kullanımının insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin bilimsel çalışmalar incelenmiş olup, bu çalışmalarda plastik ambalajlardan suya kimyasal geçiş (migrasyon) ve mikroplastik oluşumu gibi risklere dikkat çekilmektedir. Ancak söz konusu etkilerin büyük ölçüde uzun süreli maruziyet, yüksek sıcaklık, uygun olmayan depolama koşulları ve standart dışı ürün kullanımı ile ilişkili olduğu; mevzuata uygun, tek kullanımlık ve gıda ile temasa uygun olarak üretilmiş ambalajlarda riskin kabul edilebilir sınırlar içerisinde kaldığı belirtilmektedir.
Bu kapsamda TBMM bünyesinde, plastik tüketiminin azaltılmasına yönelik olarak mevcut uygulamalar çerçevesinde alternatif sistemler hayata geçirilmiştir. Bununla birlikte, TBMM yerleşkesinde su tüketiminin yoğunluğu ve kullanım alanlarının kalabalık ve yüksek sirkülasyonlu yapısı dikkate alındığında, özellikle yemekhanelerde cam şişe kullanımının kırılma riski nedeniyle tehlike arz etmesi, cam şişelerin daha düşük hacimli seçeneklere sahip olmaması nedeniyle içme suyu sarfiyatını artırabilecek olması ve lojistik süreçlerde zorluk oluşturması sebepleriyle 200 ml'lik tek kullanımlık plastik şişe kullanımı uygun görülmüştür. Ayrıca bu ambalajların geri dönüşüm oranının yüksek olması, şişe hacminin düşürülmesiyle birlikte şişelerde kalan ve atığa dönüşen su miktarının azaltılması ve geri dönüşüm sistemleri aracılığıyla piyasadaki mevcut plastik atıkların ekonomiye kazandırılmasının sağlanması hususları da plastik şişe kullanımının sınırlı alanlarda devam ettirilmesinde etkili olmuştur.
Cevap 5.- "Sıfir Atık Projesi" kapsamında TBMM Yerleşkesine birisi Halkla İlişkiler Binası'nın girişine diğeri ise personel kapalı otoparkının ikinci katına olmak üzere iki adet otomatik depozito iade makinesi yerleştirilmiştir. Buradaki amaç plastik, cam ve alüminyum ambalaj atıklarının doğaya karışmadan geri dönüşüm sürecine kazandırılması ve çalışanların "Sıfır Atık" uygulamasına teşvik edilmesidir. Bu sistemin devreye girmesiyle birlikte üzerinde "depozitosu olan ambalaj (DOA)" logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları makineler aracılığıyla iade edilebilecektir. Her bir ambalajın depozito bedeli, cep telefonlarına indirilecek "DOA" mobil uygulaması üzerinden oluşturulan kişisel e-cüzdan hesaplarına aktarılabilmektedir. Bu sayede plastik başta olmak üzere cam ve alüminyum atıkların çöpe gitmeden geri dönüşüme gitmesi ve yeni üretimi yapılacak ambalajlar için hammadde teminine katkı sağlanacaktır.