Sayıştayın 2024 yılı Denetim Raporu'nda PTT iştiraki olan bir şirket ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. İpler /

. Sevda Erdan Kılıç İzmir Milletvekili

Sayıştay'ın PTT Anadolum Lojistik A.Ş. 2024 Yılı Denetim Raporunda; şirketin tamamının PTT A.Ş.'ye ait olduğu, buna rağmen 696 sayılı KHK'nın 117?nci maddesi kapsamında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na (yapım işleri hariç) tabi olmadığı belirtilmektedir. Rapora göre şirketin 2024 yılında net satışları 7,67 milyar TL, dönem net kârı 1,166 milyar TL*dir. Buna karşın satış hedefinin bütçenin "06,99 altında kaldığı, ayrıca 2024 yılında toplam alım tutarının 2,678 milyar TL, bunun içinde taşıma ve araç kiralama kaleminin 2,135 milyar TL olduğu; personel giderlerinin 2,979 milyar TL seviyesine yükseldiği görülmektedir. Öte yandan raporda, şirketin "iç kontrol sistemi oluşturma yükümlülüğü bulunmamakla birlikte" yapılan değerlendirmelerde kurumsal risk yönetimi çalışması yapılmadığı, Risk Strateji Belgesi hazırlanmadığı, iç denetim faaliyetinin yürütülmediği, yeterli iç denetçi atanmadığı gibi tespitler yer almaktadır. Kamu kaynağı niteliği taşıyan büyük ölçekli harcamaların bulunduğu bir yapıda, şeffaflık, rekabet, hesap verebilirlik ve etkin denetim mekanizmalarının zayıflığı; kamu zararı riskini artırmakta, Meclis denetimini zorunlu kılmaktadır.

Bu kapsamda;

SORULAR

1. PTT Anadolum Lojistik A.Ş.'nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na tabi olmaması nedeniyle 2024 yılında gerçekleştirdiği alım ve hizmet alımlarında uyguladığı ihale/tedarik usulleri nelerdir? Bu usuller hangi iç düzenleme/yönergeye dayanmaktadır?

2. 2024 yılında gerçekleşen toplam alım tutarı 2.678.709.000 TL'dir. Bu tutarın;

   a) mal alımları ve hizmet alımları bazında,

   b) hizmet alımları içinde taşıma ve araç kiralama (2.135.871.000 TL) başta olmak üzere alt kırılımlarıyla ayrıntılı dağılımı nedir?

3. 2024 yılında "taşıma ve araç kiralama" kapsamındaki 2.135.871.000 TL harcamanın;

   a) kaç farklı yüklenici/tedarikçi ile yapıldığı,

   b) yüklenicilerin unvanları, sözleşme bedelleri, sözleşme süreleri, işin kapsamı ve seçim gerekçeleri nelerdir?

4. Raporda "hizmet alımları diğer" kalemleri içinde; araç sigorta giderlerinin 111.051.000 TL, akaryakıt giderlerinin 51.183.000 TL, araç bakım-onarım giderlerinin 60.538.000 TL olduğu görülmektedir. Bu kalemler için;

   a) birim fiyat/teklif karşılaştırması yapılmış mıdır?

   b) piyasa araştırması ve rekabet koşulları nasıl sağlanmıştır?

   c) 2025 yılında aynı kalemlerde gerçekleşen tutarlar nedir?

5. 2024 yılında yurt dışı uçak bileti gideri 37.893.000 TL, yurt dışı konaklama gideri

6. 124.000 TL olarak gerçekleşmiştir.

   a) Bu seyahatler hangi ülkelere/etkinliklere yapılmıştır?

   b) Kaç personel görevlendirilmiştir?

   c) Görevlendirme onay süreçleri ve harcama limitleri nelerdir?

   d) Bu harcamaların 2025 gerçekleşeni ve 2026 öngörüsü nedir?

   Şirketin 2024 yılı sonunda satış hedefinin bütçenin 966,99 altında kaldığı belirtilmektedir.

   a) Hedef sapmasının temel nedenleri nelerdir?

   b) "Filo ve işgücü" tarafında sapma ve "acente" tarafında artış olduğu belirtilen bu değişimlerin sayısal karşılığı nedir?

   2024 yılında personel sayısı 5.258 iken personele yapılan harcamalar 2.980.448.000 TL'dir.

   a) Personel giderlerindeki artışın nedenleri (ücret artışı, yan haklar, fazla mesai, prim, tazminat vb.) nelerdir?

   b) 2025 yılı personel sayısı ve personel gideri nedir?

   Raporda şirketin kurumsal risk yönetimi çalışmaları yapmadığı, Risk Strateji Belgesi hazırlamadığı belirtilmiştir.

   a) 2026 yılı itibarıyla risk yönetimi sistemi kurulmuş mudur?

   b) Kurulduysa Risk Strateji Belgesi ve risk envanteri hazırlanmış mıdır?

   c) Hazırlanmadıysa takvim ve sorumlular kimlerdir?

   Raporda iç denetim faaliyetinin yürütülmediği ve yeterli sayıda iç denetçi atanmadığı belirtilmektedir.

   a) Şirkette hâlihazırda kaç iç denetçi bulunmaktadır?

   b) İç denetim birimi kurulmadıysa gerekçesi nedir?

   c) 2026 yılında iç denetim kapasitesinin oluşturulması için planlanan adımlar nelerdir? Şirketin 2024 yılında net kârı 1.166.008.933,97 TI.'dir.

   a) Bu kârın faaliyet bazında (filo, işgücü, acente vb.) dağılımı nedir?

   b) Kârın ne kadarı temettü olarak PTT A.Ş.'ye aktarılmıştır?

   c) Kalan kısmı hangi yatırımlara/kalemlere ayrılmıştır?

   2024 yılında şirketin ticari alacaklarının 1.383.067.000 TL seviyesine çıktığı görülmektedir.

   a) En büyük ilk 10 alacaklı müşteri/kurum kimlerdir (kamu/özel ayrımıyla)?

   b) Vadesi geçen alacak tutarı nedir?

   c) Tahsilat performansı ve uygulanan yaptırımlar nelerdir?

   Raporda şirketin uzun vadeli karşılıklarının Eti Maden ve BOTAŞ personelleri kıdem tazminatlarından oluştuğu belirtilmektedir.

   a) Bu personel istihdamı hangi sözleşme/iş ilişkisiyle yürütülmektedir?

   b) Şirketin üstlendiği kıdem tazminatı yükümlülüğü 2024 ve 2025 yılları için ne kadardır?

   2024 yılı içinde şirketin maddi duran varlıklarının (özellikle taşıtlar) arttığı; artışın "filoya yeni alınan taşıtlar" ve "enflasyon muhasebesi" kaynaklı olduğu belirtilmektedir.

   a) 2024'te filoya eklenen taşıt sayısı, türü ve toplam maliyeti nedir?

   b) Bu alımlar hangi usulle, hangi tedarikçilerden yapılmıştır?

   c) 2025 filo büyüklüğü nedir?

7. Şirketin kamu payı ve kamusal niteliği dikkate alındığında; 4734'e tabi olmamasının yarattığı şeffaflık ve rekabet açığını gidermek üzere Bakanlığınızın yürüttüğü bir mevzuat/kurumsal düzenleme çalışması var mıdır? Varsa takvimi nedir?