Özel gereksinimli bireyler için MEBBİS sistemine getirilen yaş kısıtlamasına ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 9 Ocak 2026 tarihinde 7/38917 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 31 gün sonra, 9 Şubat 2026).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Özel gereksinimli bireyler için MEBBİS sistemine getirilen yaş kısıtlamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38917, 9 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38917-ozel-gereksinimli-bireyler-icin-mebbis-sistemine-getirilen-yas-kisitlamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7488d194-8b1d-476d-b1f0-019bb7452e8a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 31 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 28 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Op. Dr. Ali KARAOBA
Son günlerde kamuoyuna ve basına da yansıyan haberlere göre, Milli Eğitim Bakanlığı Bilgi Yönetim Sistemleri (MEBBİS) üzerinden özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanan engelli bireyler için 27 yaş üstü eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinin askıya alındığı veya sistemsel olarak durdurulduğu yönünde uygulamalar başlamıştır. Bu durum, başta otizmli bireyler olmak üzere DMD, SMA, ALS gibi ilerleyici ve tedavisi olmayan hastalıklarla yaşayan engelli yurttaşlar açısından büyük bir endişe ve belirsizlik yaratmıştır. Özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetleri, özel gereksinimli bireyler için bir tercih değil; yaşamı sürdürebilmenin temel koşulu niteliğindedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Engelli bireyler, yıllardır özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden fizyoterapi, bireysel eğitim ve psikolojik destek hizmetlerini bazı eksikliklere rağmen herhangi bir yaş sınırı olmaksızın, açık yasal düzenlemelere dayanarak almaktadır. Bu hak, bir lütuf değil; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 42'nci maddesi, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınmış temel bir haktır. Anayasa açık biçimde "kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağını" hükme bağlamış, yaşa dayalı bir istisna öngörmemiştir. Engelliler Hakkında Kanun'da ise engellilere yönelik hizmetlerde ayrımcılık yapılamayacağı ve hiçbir gerekçeyle eğitim haklarının engellenemeyeceği açıkça düzenlenmiştir. Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi de engelli bireylerin yaşam boyu eğitim hakkını güvence altına almaktadır.
Buna rağmen, Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklı olduğu ifade edilen bir "tasarruf" gerekçesiyle, özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerine 27 yaş sınırı getirildiği ve bu uygulamanın fiilen sahada hayata geçirildiği yönündeki iddialar doğruysa; söz konusu durum açık bir yetki aşımı, ağır bir hak ihlali ve hukuken yok hükmünde bir uygulamadır. Üstelik TBMM'de Engelli Sorunlarını Araştırma Komisyonu'nun çalışmaları sürerken, engelli bireylerin en temel hakkı olan eğitime erişimin sahada engellenmesi; devlet ciddiyetiyle bağdaşmadığı gibi kamu vicdanını da derinden yaralamaktadır. Engelli bireyler açısından eğitim ve rehabilitasyonun kesilmesi, doğrudan yaşam kalitesinin düşmesi, fiziksel gerileme, psikolojik çöküş ve sosyal hayattan kopuş anlamına gelmektedir. Açıkça ifade etmek gerekir ki; engelli bireyler için eğitimin ve rehabilitasyonun kesilmesi, hayatın kesilmesidir. Bu bağlamda,
I- Özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanan engelli bireyler için MEBBİS sistemi üzerinden 27 yaş sınırı getirildiği yönündeki iddialar doğru mudur? Böyle bir karar alınmışsa, bu kararın hukuki dayanağı nedir?
SORULAR
Söz konusu uygulamanın Anayasa'nın 42'nci maddesi, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi ile açıkça çeliştiği gerçeği Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir? Bu konuda Bakanlığınızın bir hukuki görüşü var mıdır?
Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklı olduğu ifade edilen "tasarruf" gerekçesiyle, engelli bireylerin yaşam boyu eğitim ve rehabilitasyon hakkının sınırlandırılması yönünde Bakanlığınıza iletilmiş herhangi bir yazı, talep veya yönlendirme bulunmakta mıdır?
Uygulamanın fiilen sahada başlatıldığı iddiaları doğruysa, bu durumdan etkilenen engelli birey sayısı kaçtır? Özellikle DMD, SMA, ALS ve otizmli bireyler açısından ortaya çıkacak sağlık ve yaşam hakkı riskleri Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir?
Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM), hastaneler ve özel eğitim—rehabilitasyon merkezlerine bu konuda gönderilmiş açık, bağlayıcı ve yazılı bir talimat bulunmakta mıdır?
Bulunuyorsa içeriği nedir?
Hukuka aykırı olduğu iddia edilen bu uygulama nedeniyle engelli bireylerin eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerine erişiminin engellenmesinde sorumluluğu bulunan bürokrat ve yetkililer hakkında herhangi bir idari inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?
Milli Eğitim Bakanlığı'nın engelli bireylerin yaşam boyu eğitim hakkını güvence altına almak amacıyla halihazırda yürüttüğü çalışmalar nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
c) 15/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1778844 sayılı yazınız.
ç) 16/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1780598 sayılı yazınız. Y48317 | Ce 2 d)21/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1782702 sayılı yazınız. 44 89/18 |
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/38516 ve 738917, Osmaniye Milletvekili Asu KAYA'nın 7/38679, Gaziantep Milletvekili Melih MERİÇ'in 7/38683, Ankara Milletvekili Aliye TİMİSİ ERSEVER"in 7/38684 ve 7/38685, Hatay Milletvekili Nermin YILDIRIM KARA''nın 7/38687, Ankara Milletvekili Deniz DEMİR'in 7/38688, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN"ın 7138818, Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'in 7/38819, Balıkesir Milletvekili Serkan SARI'nın 7/38918 ile Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ'ün 7/39016 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek"te sunulmuştur.
Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (18 Sayfa)
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)4138 7539
7/ 25117 Ekg
Sa MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN N GN Mi Strateji Geliştirme Başkanlığı YüzYıLı ya 4 7 siz ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine, özel gereksinimli bireylere verdikleri destek eğitimleri karşılığında; 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Özel eğitim giderleri" başlıklı 43'üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödeme yapılmaktadır. İlgili hükümde; "Engelliler için sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili sağlık kurum veya kuruluşlarınca verilen Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporuyla asgari 9620 oranında engelli olduğu, 18 yaş altı çocukların Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu ile özel gereksinimi olduğu tespit edilen ve özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından da eğitsel değerlendirme ve tanılamaları yapılarak 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde verilen destek eğitimini almaları uygun görülen görme, işitme, zihinsel, bedensel yetersizliği olan bireyler ile dil ve konuşma, özel öğrenme güçlüğü, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerden ilgili destek eğitim programında belirtilen yaşlardaki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bireylerin eğitim giderlerinin her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır. Bu engelli bireylerin engel grupları ve dereceleri ile engelinin niteliğine göre eğitim programlarının kapsamı ve eğitim süreleri, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle yönetmelikle belirlenir. " hükmü yer almaktadır.
Mezkur Kanun Hükmünde Kararname ile, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alacak bireylerin yaş aralığının "ilgili destek eğitim programında" belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 21/04/2021 tarihli ve 10 sayılı Karar'ı ile uygulamaya konulan destek eğitim programlarında, söz konusu kurumlarda 0-99 yaş aralığındaki bireylerin eğitim alabileceği açıkça düzenlenmiştir.
Bu açıklamalar doğrultusunda; özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden 0-99 yaş aralığındaki tüm bireylerin destek eğitimi alabilmesi mümkün olup, anılan yaş aralığına ilişkin olarak Bakanlığımızca yapılmış herhangi bir uygulama değişikliği bulunmamaktadır.
Yusuf TEKİNMilli Eğitim Bakanı