Sayıştay'ın 2024 yılı Denetim Raporu'nda Kartepe Belediyesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından lı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Sayıştay'ın 2024 Yılı Kartepe Belediyesi Denetim Raporu'nda, ilçe sınırları içerisinde ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelere ilişkin dikkat çekici bulgular ortaya konulmuştur. Raporda; Alemdar Vergi Dairesi Müdürlüğünden alınan 31.12.2023 tarihli verilere göre Kartepe Belediyesi'nin görev ve yetki alanında aktif olarak faaliyet gösteren yaklaşık 7.300 işyeri bulunduğu; Belediye tarafından verilen aktif işyeri açma ve çalışma ruhsatı sayısının 3.624 olduğu; Çevre Temizlik Vergisi aktif mükellef listesine göre ise 3.586 aktif işletme kaydı yer aldığı belirtilmiştir.

Bu verilerden hareketle, ruhsat almak zorunluluğu bulunan işletmelerin yaklaşık yüzde 51'inin (3.676 adet) "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı" olmadan faaliyet gösterdiği; buna bağlı olarak Belediyenin ruhsat harcı geliri kaybına uğradığı değerlendirilmiştir.

Sayıştay denetçileri, ruhsatsız işyerlerinin varlığının yalnızca harç gelirlerinde değil; çevre ve temizlik vergisi, ilan ve reklam vergisi, eğlence vergisi gibi diğer yerel gelirlerin takip ve tahsilinde de aksamalara yol açtığını; kurumun kontrol ve denetim mekanizmasının yeterliliği konusunda tereddütler doğurduğunu ifade etmiştir.

Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde;

SORULAR

1. 2024 yılı ve 2025 yılı içinde Kartepe ilçesinde fiilen kaç adet işletme ruhsatlandırılmıştır? o

2. 2026 yılı başı itibarıyla güncel ruhsatsız işyeri sayısı nedir?

3. Sayıştay raporunda belirtilen 3.676 adet ruhsatsız işletmenin sektör ve mahalle bazlı dağılımı nasıldır? Risk önceliklendirmesi yapılmış mıdır?

4. Ruhsatsız faaliyet nedeniyle 2024 ve 2025 yıllarında Belediyenin mahrum kaldığı ruhsat harcı geliri toplamı ne kadardır?

   Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat Oda No: F219 TBMM-Çankaya/ANKARA

5. Yan gider ve vergi kayıplarının diğer kalemlere etkisi; çevre temizlik vergisi, ilan ve reklam vergisi, eğlence vergisi başlıklarında kaç lira olarak hesaplanmaktadır?

6. Ruhsatsız işyerlerine yönelik olarak 2021-2024 döneminde neden sistematik yazılı ihtar, faaliyeti durdurma, tahliye ve icra takibi işlemleri yürütülmemiştir?

7. Bakanlığınız tarafından Kartepe Belediyesine, 2886 ve ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanması için herhangi bir gözetim talimatı verilmiş midir?

8. 2025-2026 dönemini kapsayan denetim eylem planının takvimi nedir? Bu planın hedeflediği ruhsatlandırma oranı kaçtır?

9. Konut, okul ve sosyal alanların yakın çevresinde yer alan gayri sıhhi müesseseler için özel bir çevresel risk denetimi yapılmakta mıdır?

10. Ruhsatsız işletmelerin kayıt altına alınması için dijital envanter ve vergi dairesiyle veri paylaşım protokolü kurulacak mıdır?

11. Sayıştay bulgularının kalıcı biçimde giderilmemesi halinde Bakanlığınız hangi yaptırım ve rehberlik mekanizmalarını işletecektir?

12. İlçede personel yetersizliği denetimlerin aksamasına yol açıyor mudur? Yeni zabıta ve ruhsat birimi istihdamı planlanmakta mıdır?

13. Büyükşehir ve ilçe belediyelerinde benzer kayıpların yaşanmaması için Bakanlıkça yeni bir ruhsat takip sistemi oluşturulması düşünülmekte midir?