Çiftçi ve esnafa SGK prim borcu veya vergi borcundan dolayı kredi verilmemesine ilişkin
Kaynak göster
Sevda Karaca Demir (EMEP), 22 Ocak 2026 tarihinde 7/39651 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 95 gün sonra, 27 Nisan 2026).
Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “Çiftçi ve esnafa SGK prim borcu veya vergi borcundan dolayı kredi verilmemesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39651, 22 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39651-ciftci-ve-esnafa-sgk-prim-borcu-veya-vergi-borcundan-dolayi-kredi-verilmemesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a3177bc4-af06-4aa9-92f4-019be98a36e1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 95 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye'de tarımsal üretim, iktidarın sermaye odaklı politikaları ve üreticiyi görmezden gelen bürokratik kararları nedeniyle durma noktasına gelmiştir. Küçük üreticinin ve köylünün emeği, yüksek girdi maliyetleri ve banka kıskacı arasında yok edilmektedir. Özellikle son dönemde hayata geçirilen iki uygulama, üreticiyi üretimden koparan bir "tasfiye" politikasının yürürlükte olduğunu kanıtlamaktadır.
Ziraat Bankası ve tarım Kredi Kooperatifininden sübvansiyonlu kredi başvurularında üreticilerden SGK ve vergi dairelerinden "borcu yoktur" yazısı talep edilmesi sahada ciddi mağduriyet oluşturmaktadır. Mevcut ekonomik koşullarda borçsuz üretici kalmamışken, bu şart çiftçinin krediye erişimini fiilen engellemekte ve üreticiyi üretim yapamaz hale getirmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Yeni işletme açacak üreticilerden alınan ücret, 2025 yılında 230 TL iken 2026 yılı itibarıyla 2.500 TL'ye çıkarılmıştır. Yaklaşık 901000 oranındaki bu artış, Bakanlıkça açıklanan 9625,49*luk yeniden değerleme oranının yaklaşık 40 katı olup, kabul edilebilir bir yanı bulunmamaktadır.
Bu tablo, üreticinin cebindeki son kuruşa da göz dikildiğini ve üretici köylü için tarımsal üretimin imkansız hale getirildiğini açıkça göstermektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Üretici köylülerin sübvansiyonlu kredilerinde aranan "borcu yoktur" şartının, üreticinin içine itildiği borç sarmalı düşünüldüğünde, üreticiyi üretimde tutmakla yükümlü olan Bakanlığınız, borç içindeki çiftçinin bu şart nedeniyle üretimden vazgeçmesi durumunu nasıl açıklamaktadır?
Zirai don kuraklık ve benzeri üst üste felaketler yaşayan ve bu nedenle de hem geliri düşen hem de borcu artan üretici köylünün krediye erişimi tamamen engellemek ve üreticiyi tasfiye etmek için konulduğu yorumuna yanıtınız nedir? Bu şartın kaldırılmasına yönelik bir çalışmanız var mıdır?
Bakanlığınız, üretici köylülerin krediye erişimini kolaylaştırmak yerine önüne bürokratik ve mali engeller koyarak tarımsal üretimi bitirmeyi mi hedeflemektedir? Yeni işletme açma ücretlerine yapılan 901000'lik fahiş artışın ekonomik ve yasal dayanağı nedir?
İşçinin, emekçinin ve üreticinin geliri resmi enflasyonun dahi altında ezilirken, resmi yeniden değerleme oranlarının fersah fersah üstünde olan işletme açma ücreti zammı, üreticiyi üretimden vazgeçirip topraklarını terk etmeye zorlamak değil midir?
Son 5 yılda borcu nedeniyle üretimden vazgeçen, tarlasını ve üretim araçlarını satmak zorunda kalan çiftçi sayısı kaçtır?
I trilyon 200 milyar lirayı aştığı belirtilen çiftçi borçları nedeniyle takibe düşen çiftçi sayısı ve borç miktarı 15 Ocak itibarıyla ne kadardır?
2026 yılı Ocak itibarıyla ÇKS"ye kayıtlı kaç çiftçi vardır? Bu sayının kaçı tarım Bağ-Kur'u kayıtlıdır? Tarım Bağ-Kur'u kaydı olanların kaçı tarım Bağ-Kur'u primini ödeyebilmiştir?
Ülke köylüsü uyguladığınız tarım politikaları nedeniyle tarımdan koparken bakanlık olarak genç ve kadın çiftçilere pek çok destek verdiğinizi belirtiyorsunuz. ÇKS'ye kayıtlı kaç genç ve kadın çiftçi vardır? Bunların ne kadarı tarım Bağ-Kur'u primi ödeyerek sosyal güvenlik kapsamına girebilmiştir. Kadın çiftçilerin sosyal güvenliğe kavuşması için bir önleminiz ya da teşvikiniz var mıdır?
2025 yılında çiftçi borçları nedeniyle haciz edilen icra yoluyla haczedilen ve satılan tarla, bağ, bahçe, traktör ve hayvan sayısı kaçtır?
Ekonomik krizin faturasının üretici köylünün sırtına yüklenmesi anlamına gelen bu uygulamaların sonlandırılması ve üreticinin önündeki engellerin kaldırılması adına bir eylem planınız bulunmakta mıdır?
TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23 : sevdakaraca(ğtbmm.gov.tr
E-Posta
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
2024 yılından itibaren uygulamaya konulan yeni hayvancılık destekleme modeli kapsamında aile işletmelerine, genç/kadın üreticilere temel desteğe ilave destek verilmektedir.
Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan üreticilere temel destek tutarına ilave destek verilmektedir.
Hayvancılık işletmelerinin ekonomik açıdan güçlü, dirençli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefiyle sübvansiyonlu kredilerde; kadınlara, gençlere ve planlı üretim bölgelerine ilave indirim uygulanmaktadır.
Tarımsal üretime dair hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredilerinde genç ve/veya kadın üreticilere ilave 9615 faiz/kâr payı indirimi uygulanmaktadır.
Su ürünleri desteklerinde, yetiştiricilere her bir teknik kriter için temel destek tutarına ilave destek verilecek, küçük ölçekli balıkçılık desteği 9043-100 arasında artırılacak ve balıkçı gemisi sahibi veya ortağı kadınlara küçük ölçekli balıkçılık desteği 035 daha fazla ödenmektedir.
KKYDP, IPARD ve Uzman Eller Projesi gibi Kırsal Kalkınma Projeleri hibe başvurularında 18-40 yaş arası gençlere ve kadınlara proje değerlendirme aşamalarında ek puanlar verilmek suretiyle pozitif ayrımcılık yapılmaktadır.
IPARD Programı kapsamında kadın ve gençlerimize 9010*a kadar ek hibe ve 15 puana kadar ek sıralama puanı verilerek pozitif ayrımcılık uygulanmaktadır.
Devlet destekli tarım sigortası yaptıran kadınlara poliçe primi üzerinden 9010 indirim, 40 yaş ve altında olan genç çiftçiler için ise "05 indirim uygulanmaktadır.
Bakanlığımız tarafından uygulanmakta/uygulanacak olan Dünya Bankası ve IFAD kredili TUCSAP ve TARDİP gibi projeler kapsamında kadınlara ve gençlere artı puanlar verilerek pozitif ayrımcılık yapılacaktır.
18-40 yaş arasındaki genç üreticilerden oluşan Tarım ve Orman Gençlik Konseyi kurulmuştur.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 2024-2026 yılları için Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
"625 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 9620 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda sağlanması amacıyla, 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasını kapsayan Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararlarında, 15.02.2026 tarihli ve 33169 sayılı Resmi Gazete"de yayımlanan 10953 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile değişiklik yapılmıştır.
Anılan değişiklik çerçevesinde; e" Vadesi geçmiş vergi ve SGK prim borcunun bulunmaması, borcun yeniden yapılandırılmış/taksitlendirilmiş (olması (Öve © yapılandırmanın/taksitlendirmenin bozulmamış olması,
" Buşartların sağlanamaması durumunda, sağlanacak kredi tutarının azami 9625'inin borç ödemesi için kişi adına tahsil dairelerine ödenmesi, tahsil edilecek tutarın 1 yıl içinde 300 bin TL'yi aşmaması,
" Borcun faizine ilişkin sağlanacak indirim oranın 9025 olarak uygulanması, e Temel hayvansal üretim ve temel bitkisel üretim konularında tamamı ayni ve 400.000 TLye kadar olan kredi kullandırımları için bu hükümlerin uygulanmaması ve se Ayni ve nakdi kullandırımın birlikte sunulduğu kart uygulamalarında bu hususların kredi tahsis aşamasında dikkate alınması hükme bağlanmıştır.
Bu kapsamda düzenlemelerin gözden geçirilmesi, uygulanması veya kaldırılmasına ilişkin yetki ve değerlendirmeler Hazine ve Maliye Bakanlığının uhdesinde bulunmaktadır.
2026 üretim yılı Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) veri girişleri devam etmekte olup 2025 yılı ÇKS kayıtlarında çiftçi sayısı 2.363.734 kişidir.
İbrahim YUMAKLIBakan