E-reçetem uygulamasına dâhil olan dillerin arasında Kürtçe dilinin yer almamasına ilişkin
Kaynak göster
Özgül Saki (DEM Parti), 28 Ağustos 2023 tarihinde 7/3977 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sağlık Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 9 Ekim 2023).
Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul). “E-reçetem uygulamasına dâhil olan dillerin arasında Kürtçe dilinin yer almamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3977, 28 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3977-e-recetem-uygulamasina-dahil-olan-dillerin-arasinda-kurtce-dilinin-yer-almamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/133e70bc-4a0c-43e8-83fd-018a402a9c1f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 42 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 26 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Sağlık Bakanı Fahrettin KOCA tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplangırılmasını saygıyla arz ederim.
Özgül Saki
26 Ağustos 2023 tarihinde duyurmuş olduğunuz E-Reçetem sistemine eklenmiş olan 5 dilin (İngilizce, Almanca, Arapça, Fransızca ve Rusça) içerisinde Kürtçe (Kurmanc/Zazaki) bulunmamaktadır. Bu ülkede milyonlarca vatandaşın ana dili olan ve sosyal hayat ile aile yaşantısı içerisinde en çok kullanılan Kürtçe'nin, Bakanlığınız tarafından E-Reçetem sistemine alınmadığı anlaşılmaktadır. Sağlık hizmet sunumuna erişimde sosyal, kültürel ve ekonomik nedenler sebebiyle yaşanan eşitsizlikler yanında, kamusal alanda anadilin kullanılmaması nedeniyle nitelikli sağlığa erişimi olmayan Kürtlerin; sağlıkla ilgili bilgilere erişememesi, hasta ile sağlık hizmeti sunan taraf arasında yetersiz iletişim, sağlık hizmetlerine başvuruda gecikme, sağlık hizmetine erişimde başkalarına bağımlılık ve sağlık haklarını yeterince arayamamak şeklinde çoklu engellerle karşılaştıkları ve katmanlı bir erişim sorunu yaşadıkları ortadadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Sağlık hizmetleri sunumunda insan hakları temelli bir politika değişiminin, sağlık hizmetine başvuranların da topluluk düzeyinde güçlendirilmesi ve bilinçlendirilmesinin ilk adımının, bireylerin kamusal alanda anadillerini kullanabilmelerine ve bu şekilde kamusal hizmetleri alabilmelerine bağlı olduğu evrensel bir gerçekliktir. Tıp alanında evrensel olan bir diğer norm da tıp ve sağlık eğitiminde tüm dünyada öğretildiği üzere tanı-tedavi sürecinin en önemli aşamasının hasta öyküsünü (anamnez) almak olduğudur. Öyküsü iyi alınmamış bir hastanın tanısının doğru konulması ve dolayısıyla iyi tedavi edilmesi mümkün değildir. Eğer hasta ve sağlık çalışanı aynı dili konuşmaz ve uygun aracılar ya da araçlar kullanılmazsa bu öyküyü almak çok zor, hatta imkansızdır. Şimdiye kadar yapılan birçok araştırma anadilinde verilmeyen sağlık hizmetinin hasta ve sağlıkçı arasında etkili bir iletişimden yoksun kalınacağını, hastanın bilgilendirilmesinin ve tedavi hakkının engelleneceğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla tüm halkların kendi anadillerinde kamusal sağlık hizmetine ulaşması, nitelikli sağlığa erişim için tercih edilmesi gereken bir durum değil zorunlu olarak yerine getirilmesi gereken evrensel bir insan hakkıdır.
Bu bağlamda;
I. Milyonlarca vatandaşın anadili olan Kürtçe'nin E-Reçetem sistemine eklenmemesinin sebebi nedir?
SORULAR
E-Reçetem sistemine eklenen 5 dil (İngilizce, Almanca, Arapça, Fransızca ve Rusça) hangi kriterlere göre seçilmiştir? Kürtçe'nin taşımadığı kriterler mi vardır?
E-Reçetem sistemine Kürtçe ne zaman eklenecektir?
E-Reçetem uygulamasındaki temel amaç nedir? Bu amaç doğrultusunda diğer 5 dilin uygun olmasının, Kürtçe'nin olmamasının nedeni nedir?
Kamusal alanda anadilin kullanılmaması nedeniyle nitelikli sağlığa erişimi olmayan Kürtlerin ayrıca E-Reçetem sistemine Kürtçe'nin dahil edilmemesi ile bu alana dair sorunlarına bir yenisi daha eklenmiştir. Buna dair Bakanlığınızın bir girişimi ya da çalışması olacak mıdır?
Bakanlık olarak sağlık hizmetleri sunumunda insan hakları temelli bir politika değişimi ve tüm halkların anadillerinde kamusal sağlık hizmetine ulaşması doğrultusunda bir adım atmayı düşünüyor musunuz?
Anadilinde kamu hizmeti sunulmadığı için hak kaybına uğrayan yurttaşların sayısı ve mağduriyetini tespit ve tazmin etmek için bir çalışma başlatacak mısınız?
Kürtçe dışında herhangi bir dili konuşamayan yurttaşlara kamu hizmetleri nasıl verilmektedir? Hangi hizmetlerde tercüman hizmeti sunulmaktadır? Tercüman giderleri hizmet almak isteyenlere maliyet olarak yansıtılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Fahrettin Koca, Sağlık Bakanı ·
İstanbul Milletvekili Sayın Özgül SAKİ tarafından verilen "e-Reçetem uygulamasına dâhil olan dillerin arasında Kürtçe dilinin yer almamasına ilişkin" konulu ve 7/3977 sıra sayılı yazılı soru önergesinin cevabı ilişikte sunulmaktadır.
İstanbul Milletvekili Sayın Özgül SAKİ tarafından verilen "e-Reçetem uygulamasına dâhil olan dillerin arasında Kürtçe dilinin yer almamasına ilişkin" konulu ve 7/3977 sıra sayılı soru önergesi cevabıdır:
SORU-1: Sizin de içinde olduğunuz milyonlarca yurttaşın anadili olan Kürtçe'nin e-Reçetem sistemine eklenmemesinin sebebi nedir?
SORU-2: e-Reçetem sistemine eklenen 5 dil (İngilizce, Almanca, Arapça, Fransızca ve Rusça) hangi kriterlere göre seçilmiştir? Kürtçe'nin taşımadığı kriterler mi var mıdır?
SORU-3: e-Reçetem sistemine Kürtçe ne zaman eklenecektir?
SORU-4: e-Reçetem uygulamasındaki temel amaç nedir? Bu amaç doğrulusunda diğer 5 dilin uygun olmasının, Kürtçe'nin olmamasının nedeni nedir?
SORU-S: Kamusal alanda anadilin kullanılmaması. nedeniyle nitelikli sağlığa erişimi olmayan Kürtlerin ayrıca e-Reçetem sistemine Kürtçe'nin dahil edilmemesi ile bu alana dair sorunlarına bir yenisi daha eklenmiştir. Buna dair Bakanlığınızın bir girişimi ya da çalışması olacak mıdır?
SORU-6: Bakanlık olarak sağlık hizmetleri sunumunda insan hakları temelli bir politika değişimi ve tüm halkların anadillerinde kamusal sağlık hizmetine erişmesi doğrultusunda bir adım atmayı düşünüyor musunuz?
SORU-7: Ana dilinde kamu hizmeti sunulmadığı için hak kaybına uğrayan yurttaşların sayısı ve mağduriyetini tespit ve tazmin etmek için bir çalışma başlatacak mısınız?
SORU-8: Kürtçe dışında herhangi bir dili konuşamayan yurttaşlara kamu hizmetleri nasıl verilmektedir? Hangi hizmetlerde tercüman hizmeti sunulmaktadır? Tercüman giderleri hizmet almak isteyenlere maliyet olarak yansıtılmakta mıdır?
CEVAPLAR:
Sağlık turizmi kapsamında nitelikli sağlık hizmeti almak için Ülkemize gelen yabancı hastaların sayısı günden güne artmaktadır. Bu çerçevede daha fazla yabancı uyruklu hastaya sağlık hizmeti sunulabilmesi amacıyla e-Reçetem sistemine 5 dilin eklenmesine ihtiyaç duyulmuştur. e-Reçetem sistemine 5 yabancı dilin ilave edilmesi sağlık hizmetlerindeki uluslararası başarıdan doğan bir ihtiyaç olmuştur.
Türk vatandaşları için bu dillerden herhangi birinde reçete yazılması söz konusu değildir. Sisteme T.C. kimlik numarası ile girildiğinde ek uygulama devre dışı olmakta, sadece Türkçe hizmet alınabilmektedir.
Konuya gösterilen ilgiye teşekkür ederim.