6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen illerde başlatılan yerinde dönüşüm modelinin uygulanmasında karşılaşılan sorunlara ilişkin

Aşağıdaki soruların, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat . Kurum tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılatımla arz edetim.

NERMİN YILDIRIM KARA

6 Şubat deptemlerinin ardından, barınma ihtiyacının süratle karşılanması amacıyla hayata geçirilen "Yerinde Dönüşüm" modeli, uygulamada çeşitli sorunlarla karşılaşmıştır. Projenin ilan edildiği tarihten bugüne kadar geçen süreçte; döviz kuru hareketliliği, enflasyon baskısı ve inşaat girdi maliyetlerindeki (demir, çimento, işçilik vb.) fahiş artışlar, devletin sağladığı 750 bin TL hibe ve 750 bin TL kredi tutarındaki sabit desteğin piyasa gerçekleriyle atasındaki farkın açılmasına neden olmuştur.

Bu durum, sahada vatandaşlar ile müteahhitleri karşı karşıya getiren ciddi bir güven ve finansman ktizi doğurmuştur. Müteahhitler maliyet artışlarını gerekçe göstererek tek taraflı fiyat artışına gitmekte, bu artışı karşılayacak ekonomik gücü kalmayan depremzedelet ise ptojeleri imzalayamamakta veya imzaladıkları sözleşmelerin "yatını kalma" riskiyle karşılaşmaktadır. Ayrıca, hukuki güvencesi zayıf sözleşmeler, hak ediş ödemelerinde yaşanan bürokratik gecikmeler ve 2/3 çoğunluk katar mekanizmasının yatattığı mülkiyet uyuşmazlıkları, deprem bölgesindeki imar sürecini olumsuz etkilemiştir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 1, Mevcut ekonomik koşullar ve inşaat maliyet endeksindeki artışlar dikkate alınarak, 1.5 milyon Tİ tutarındaki hibe ve kredi desteğinin güncel yapım maliyetlerine göre revize edilmesi veya bölgeye özel inşaat maliyetlerini sübvanse edecek bir destek paketi planlanmakta mıdır?

2. . Müteahhit ve vatandaşlar arasında fiyat farkı, malzeme kalitesi ve teslim sütesi gibi konularda yaşanan uyuşmazlıkları denetlemek ve çözüme kavuşturmak amacıyla Bakanlık kootdinasyonunda bir "Denetim ve Uzlaşma Komisyonu" kutulması gündeminizde midir?

3. . Vatandaşların mağdur edilmesini engellemek adına, her iki tarafın haklarını eşit şekilde koruyan, hukuki bağlayıcılığı yüksek ve standart nitelikte bir "Bakanlık Onaylı Tip Sözleşme" zorunluluğu gibi bir önlem getirilmesi düşünülmekte midir?

4. . Yerinde Dönüşüm projelerinde hak ediş usulü yapılan ödemelerin, şantiyeletin durmasını engelleyecek şekilde hızlandırılması ve müteahhitlerin nakit akış sotunlarını çözecek özel bir finansal takip sistemi oluşturulmuş mudur?

5. . Müteahhitlik belgesi sahibi olup deprem bölgesinde iş üstlenen firmaların mali yeterlilikleri Ove geçmiş iş bitirme performansları hangi sıklıkla denetlenmektedir; şartlara uymayan kaç firmanın yetkisi iptal edilmiştir?