6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrası ortaya çıkan moloz ve inşaat atıklarının akıbetine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

1. Deprem sonrası ortaya çıkan moloz ve inşaat atığı miktarı ne kadardır?

2. Bu atıkların il bazlı dağılımı ve bertaraf yöntemleri nelerdir?

3. Moloz döküm alanlarının belirlenmesinde çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) yapılmış mıdır?

4. Bu molozlar nereye atılmıştır?

5. Deprem bölgelerinde asbest ve benzeri tehlikeli maddelere maruz kalma riskine karşı hangi önlemler alınmıştır?

6. Hava, toprak ve su kirliliğine ilişkin Bakanlığınızca yapılan ölçüm ve izleme çalışmaları nelerdir?

7. Deprem sonrası ekolojik tahribatın uzun vadeli çevresel ve sağlık etkilerine ilişkin bir araştırma veya rapor hazırlanmış mıdır?

CEVAPLAR

1,2,4,5,7) 18/03/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 44'üncü maddesinde "Başta deprem olmak üzere doğal afetler sonucunda oluşan yıkıntı atıklarının yönetiminden, mahallin en büyük mülki amirinin başkanlığında oluşturulacak Kriz Merkezi sorumludur. Merkez, olası bir doğal afet durumunda oluşabilecek atık miktarı, bunların kaldırılması ve taşınması için gerekli araç-gereç ve ekipman ile bu atıkların depolanacağı uygun alanları bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre önceden tespit eder ve gereken hazırlıkları yapar... Doğal afetler sonucunda oluşan yıkıntı atıklarının taşınması ve depolanması faaliyetleri Kriz Merkezi tarafından yapılan planlamalar doğrultusunda, ilgili belediyenin sorumluluğunda belediye veya belediyenin yetkilerini devrettiği kişi ve kuruluşlar tarafından yürütülür." hükmü yer almakta olup buna göre; ilgili Valiliklerce yıkıntı atıklarının depolanacağı alan belirlenmiştir Bakanlığımız tarafından depremden etkilenen illerde yıkıntı atıklarının yönetiminin sağlandığı alanların tespitinde Üniversitelerin Çevre, Jeoloji, İnşaat, Maden ve Harita Mühendisliği bölümü öğretim üyelerinden oluşan akademik komisyon ve ilgili kurumlar ile koordinasyon içerisinde saha ve yerinde inceleme çalışmaları yürütülmüştür. Atık miktarı ve geçici döküm sahaları yerlerine dair bilgilerin Valiliklerden temin edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Bu alanlar belirlenirken, sahanın topoğrafyası ve jeolojisi dikkate alınmakta, tarım amaçlı kullanılan arazilerde, içme, sulama ve kullanma suları rezervuarlarında, taşkın riskinin yüksek olduğu yerlerde, yağmur sularının akışını engelleyecek vadilerde veya dere yataklarında, heyelan, çığ ve erozyon bölgelerinde, sulak alanlarda ve korunan alanlarda döküm sahası teşkil edilmemesine dikkat edilmiştir.

Geçici döküm alanlarında yıkıntı atıklarından kaynaklı asbest yönetimine dair Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile koordineli çalışmalar yürütülmüştür.

3) 08.02.2023 tarihli ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yer alan illerde yerleşme ve yapılaşma hususunda bazı tedbirlerin alınması amacıyla 24.02.2023 tarihli 32114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 126 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya ilişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 13 üncü maddesindeki "4/et alanlarından çıkan yıkıntı atıklarının dökümü, çevrenin korunmasına ilişkin önlemler alınmak kaydıyla ilgili valilikçe belirlenen alanlara yapılır. Yıkıntı atıkları, geri dönüşüme tabi tutulmak sureti ile ilgili standartları ve gerekli şartları sağlayarak altyapı ve üst yapı yatırımlarında kullanılabilir. Bu döküm sahaları ve bu sahalarda yapılacak iş ve işlemler ilgili mevzuatın belgelendirmeye ilişkin hükümlerinden müstesnadır." hükmü ile 29.07.2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ÇED Yönetmeliği'nin Olağanüstü Durumlar ve Özel Hükümler başlıklı 24. maddesi 1. fıkrası (a) bendi "4fef riski altındaki alanların dönüştürülmesi işlemleri, doğal afetler sonucu yıkılan, bozulan, tahrip olan veya hasar gören herhangi bir yatırımın bulunduğu yerde kısmen veya tamamen yeniden gerçekleştirilmesi planlanan projeler ile doğal afet, kaza ve benzeri acil durumlarda ortaya çıkan çevre kirliliğinin önlenmesi için ivedilikle yapılması gereken projeler" için uygulanacak ÇED sürecine ilişkin yöntem Bakanlıkça belirlenir hükmü gereği iş ve işlemler yürütülmüştür.

6) Deprem sonrasında Bakanlığımızca, halkımızın maruz kalacağı hava kirliğini tespit etmek amacıyla aşağıda belirtilen yer ve zamanlarda hava kalitesi mobil ölçüm araçları bölgede görevlendirilmiştir.

06 THL 77 Mobil Araç 14.03.2023 - 03.07.2024 Hatay Samandağ

06 THL 79 Mobil Araç 14.03.2023- 15.12.2023 Hatay M. Kemal Üniversitesi

06 DV 9975 Mobil Araç 21.02.2024- 13.05.2024 Hatay M. Kemal Üniversitesi

06 DV 9975 Mobil Araç 27.02.2025-07.09.2025 Hatay Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müd.

Halen Akdeniz Temiz Hava Merkezi Müdürlüğümüz tarafından Adana, Gaziantep, Kahramanmaraş, Kilis, Hatay Mersin Osmaniye illerinde toplam 28 adet sabit hava kalitesi izleme istasyonu tarafından hava kalitesi ölçülmekte ve değerlendirilmektedir. Bakanlığımızca; Ülkemizde Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı çalışmaları 383 adet hava kalitesi izleme istasyonu ile tüm illerimizde saatlik ortalamalar şeklinde 7/24 izlenmekte ve www.sim.csb.gov.tr web adresi ile Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı Mobil Uygulaması üzerinden vatandaşlarımızın bilgisine sunulmaktadır.