Sanayide küçülmeyi tersine çevirmek için alınan önlemlere ilişkin

Ülke ekonomisinin lokomotifi konumunda olan Türk sanayisi, son dönemde uygulanan ekonomi politikaları neticesinde adeta freni patlamış bir kamyon gibi kontrolsüz bir şekilde yokuş aşağı sürüklenmektedir. Sanayi üretim endeksinde yaşanan ve 21 aydır aralıksız devam eden daralma, sektörün içinde bulunduğu krizin derinliğini gözler önüne sermektedir. İmalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin, büyüme ile küçülme arasındaki kritik eşik olan 50'nin altında seyretmesi, sanayicinin küçüldüğünün somut bir kanıtıdır.

Bu bağlamda;

Soru 1- Sanayi üretim endeksinde 21 aydır aralıksız süren daralmayı durdurmak ve sanayideki .küçülmeyi tersine çevirmek adına Bakanlığınızın "Acil Eylem Planı" bulunmakta mıdır?

Soru 2- Son 1 yıl içerisinde, artan maliyetler ve finansman sorunu nedeniyle kapısına kilit vuran, iflas eden veya konkordato ilan eden sanayi kuruluşu sayısı kaçtır? Bu kapanmalar neticesinde kaç vatandaşımız işsiz kalmıştır?

Soru 3- Yüksek enerji maliyetleri ve döviz kuru baskısı nedeniyle rekabetçiliğini kaybeden ihracatçılarımızın, kaybettiği pazarları geri kazanması için Bakanlığınızca yürütülen bir strateji var mıdır?

Soru 4- "İhracat pazarlarının kaybı" hususunda; özellikle tekstil, hazır giyim ve mobilya gibi emek yoğun sektörlerde son 1 yılda kaybedilen pazar payı verileri nelerdir?

CEVAPLAR:

Bakanlığımız, imalat sanayi sektörlerinde yaşanan gelişmeleri alt sektörler bazında düzenli olarak takip ve analiz etmektedir. Önergede yer verilen sanayi üretim endeksinin 21 ay boyunca aralıksız daraldığı iddiası gerçeği yansıtmamaktadır. TÜİK verilerine göre sanayi üretim endeks değeri 2024 yılı Mart ayında 111 iken 2025 yılı Aralık ayında 132,2 olarak gerçekleşmiştir. Bununla birlikte; üretim kapasitesinin korunması, verimlilik artışı, teknoloji dönüşümü ve katma değerli üretimin güçlendirilmesi amacıyla sektörel ve tematik destek programları uygulanmaktadır. İmalatçı ve ihracatçılarımızın rekabet gücünü artırmaya yönelik olarak yatırım teşvik sistemi, stratejik ve öncelikli yatırımların desteklenmesi, yeşil ve dijital dönüşüm odaklı programlar ile üretim maliyetlerini düşürücü ve verimliliği artırıcı mekanizmalar bütüncül olarak devreye alınmaktadır. Küresel pazarlarda konumumuzu güçlendirmek amacıyla sektör bazlı analizler yapılmakta; markalaşma, tasarım ve teknolojik dönüşüm alanlarında firmalarımız desteklenmektedir.

Küresel ekonomik yavaşlama, talep daralması ve maliyet baskılarının küresel ölçekte etkilediği başta tekstil, hazır giyim, deri ve mobilya olmak üzere emek yoğun sektörlere yönelik önemli düzenlemeler hayat geçirilmiştir.

Bu sektörlerde rekabet gücünün korunması ve istihdamın sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla 2025 yılında İstihdamı Koruma Programı hayata geçirilmiştir. Söz konusu program, tekstil, hazır giyim, deri ve mobilya sektörlerinde faaliyet gösteren işletmelerimizin üretim ve istihdam kapasitesini korumaya yönelik olarak kurgulanmıştır. Program, içinde bulunduğumuz 2026 yılında hem kapsam hem de bütçe olarak genişletilerek devam etmektedir. Bu kapsamda; başvuruları 2 Mart 2026 tarihinde başlayan "İmalat Sanayi için Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı" ile de; imalat sanayinde üretim sürekliliğini güvence altına almak, işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak ve istihdamı korumak amaçlanmaktadır. Bakanlığımız, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, KOSGEB ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) iş birliğiyle yürütülecek Program, imalat sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerle birlikte büyük işletmeleri de kapsamaktadır. Programın iki destek türünden biri olan "Performans Desteği" çerçevesinde tekstil, giyim, deri ve mobilya imalatı gibi belirli sektörlerde korunan her bir istihdam için 30 prim gün karşılığı 3.500 TL destek sağlanacaktır. Burada önemli bir husus da geri ödemesiz destek tutarlarının işletmelerin kamuya olan vergi ve SGK prim borçlarının ödenmesinde mahsuplaşmaya konu edilebilecek olmasıdır. Böylelikle emek yoğun sektörlerde | milyon 100 bin kişilik istihdamın korunması hedeflenmektedir. Programın diğer destek türü olan "Finansman Desteği" kapsamında ise imalat sanayi firmalarının kullanımı için uygun koşullu 100 milyar TLlik kredi imkânı sunulmaktadır.

Ayrıca, 31 Ocak 2026 tarihi itibariyle yürürlüğe "Refinansman Kefalet Programı" ile imalat sektörü başta olmak üzere stratejik sektörlerde faaliyet gösteren KOBİ'lerin mevcut kredi yüklerini yönetilebilir hale getirmek, kısa vadeli likidite baskılarını azaltmak ve finansal istikrarlarını koruyarak üretim ve istihdam sürekliliğini sağlamak amaçlanmaktadır. Bu kapsamda 6 ay anapara ödemesiz, 48 aya kadar vadeli ve 12.5 milyon TL'ye kadar kullandırılacak kredilerde "480 oranında kefalet sağlanmaktadır.

Söz konusu desteklerin somut çıktılarından bir tanesi 2025 yılında sanayi katma değerimizde elde edilen 462,9 oranındaki artıştır ki bu son dört yılın en hızlı artışıdır. Bir diğer somut gösterge ise üretim kapasitemizin güçlenmesine işaret etmekte olan makine ve teçhizat yatırımlarındaki "05'lik artıştır.

Sonuç olarak; 2026 yılında da uygun koşullu finansman programları, istihdam ve yatırım teşvikleri, dijital ve yeşil dönüşüm odaklı uygulamalar ile destekleyeceğimiz Türk sanayisinin, Milli Teknoloji Hamlesi ve Yerel Kalkınma Hamlesi için öncü rolünün devam etmesi hedeflenmektedir.

Mehmet Fatih KACIRBakan