Ankara'da üzeri kapatılan veya kanalizasyon sistemine dahil edilen akarsulara ilişkin
Kaynak göster
Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti), 10 Şubat 2026 tarihinde 7/40481 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 27 Nisan 2026).
Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari). “Ankara'da üzeri kapatılan veya kanalizasyon sistemine dahil edilen akarsulara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40481, 10 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40481-ankara-da-uzeri-kapatilan-veya-kanalizasyon-sistemine-dahil-edilen-akarsulara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6301a686-b8fa-498a-ab83-019c48532135
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 76 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI Anayasanın 98. ve İç
Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 09.02.2026 ezir Coşkun PARLAK
Ankara, topografik olarak çanak özellikleri gösteren bir yapıya sahiptir. Kentin çevresinde farklı yüksekliklere sahip tepeler mevcuttur. Çanağın kenarındaki yükseltilerden aşağıya doğru akan sular, Ankara'da birçok derenin oluşmasına neden olmuştur. İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şubesinin verilerine göre Ankara Çanağı olarak adlandırılan bölgede 200'den fazla dere bulunmaktadır ve bu derelerin bir bölümü yıl boyunca su taşımaktadır. Yüksek tepelerden aşağıya inen suların sağlıklı şekilde tahliye edilmesi için şehirdeki büyük akarsular ve bunların irili ufaklı kollarını oluşturan dereler hayati önem taşımaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ankara'da 1950'li yıllarda başlayan plansız ve gelişigüzel yapılaşma kentin doğal yapısını da olumsuz yönde etkilemiştir. Ankara'da bulunan onlarca dere zaman içinde ya üstü kapatılarak yer altına alınmış ya da kanalizasyon sistemine dahil edilmiştir. Üstü kapatılan bölgeler imara açılmış, derelerin yatağına apartmanlar yapılmış, bazı derelerin üstü kamusal alanlara dönüştürülmüştür.
Küresel iklim değişikliğinin etkisiyle birçok yerde olduğu gibi Ankara'da da son yıllarda aşırı hava koşulları oluşmaya başlamıştır ve sık sık mevsim normallerinin üzerinde yağışlar gerçekleşmektedir. Derelerin üzerinin kapatılması nedeniyle yoğun yağışlar taşkınlara ve büyük sellere yol açmakta, bu sellerde can ve mal kayıpları olmaktadır. Örneğin 2022'nin Haziran ayında meydana gelen sel felaketinde 6 kişi hayatını kaybetmiştir. Can kayıplarının yanı sıra yüzlerce ev ve işyerini su basmış ve vatandaşlar çok büyük maddi kayıp yaşamıştır. Konuyla ilgili uzmanlar ve meslek örgütleri, sel felaketlerinin boyutunun artmasında Ankara derelerinin üstünün kapatılmasının ve yağmur sularının toprakla buluşabileceği doğal yolların yok edilmesinin çok etkili olduğunu belirtmektedirler. Ankara, özellikle mevsim geçişi dönemlerinde aşırı hava koşullarıyla karşı karşıya kalmaya devam etmektedir. Dolayısıyla üstü kapatılmış olan derelerin yarattığı potansiyel tehdit her geçen gün artmaktadır.
Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat Oda: B 602
Bu bağlamda;
SORULAR
Ankara'da bugüne kadar üzeri kapatılan kaç akarsu bulunmaktadır? Bunlardan kaç tanesinin üzeri beton ve/veya asfaltla kapatılmış ve yer altında akmaya devam etmektedir. Kaç tanesi kanalizasyon sistemine dahil edilmiştir?
Derelerin üzerinin kapatılmasının sel ve taşkın olaylarına etkisiyle ilgili Bakanlığınızın yaptığı bir çalışma var mıdır? Bu konuda Bakanlığınıza ulaşan bilirkişi ve/veya uzman raporu var mıdır?
Konuyla ilgili meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşları tarafından Bakanlığınıza ulaşan herhangi bir başvuru, sunulan rapor ya da benzeri çalışma mevcut mudur? Bu kuruluşların başvurularına olumlu ya da olumsuz geri dönüş yaptınız mı?
Üzeri kapatılan akarsuların doğal ve beşeri olarak arz ettikleri riskler ve gelecekte meydana gelebilecek olumsuzluklarla ilgili bir çalışma yürütüyor musunuz? Ankara'nın derelerinin üzerinin tekrar açılması için konunun diğer paydaşlarını da dahil ederek bir çalışma yürütme planınız mevcut mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ankara ili sınırları içerisinde yer alan Ankara Çayı ve yan kollarının belirli risk kesimlerinin farklı frekanslardaki taşkın debileri için taşkın alanlarının belirlenmesi ve taşkın tehlike haritalarının oluşturulması amacıyla çalışmalar yapılmıştır.
Bu kapsamda proje kapsamında çalışılan 13 adet akarsu bulunmakta olup bunlardan 7 adedinin üzeri kapalıdır. Kapalı kesitlerin açılması hususu; Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda bulunmaktadır.
2006/27 sayılı Başbakanlık Genelgesi'nin 4*üncü maddesinde "Kamu kurum ve kuruluşlarınca, köprü altındaki su akış kesitinin daralmasına sebebiyet veren ve su akışını engelleyen yapılar yapılmayacaktır. Özel ve tüzel kişilerce yapılmak ve yaptırılmak istenen bu tür yapılara da kesinlikle izin ve ruhsat verilmeyecektir. İlgili kurumlarca yapılan denetimler neticesinde su akış kesitinin daralmasına sebebiyet verdiği tespit edilen yapılar, imar mevzuatına göre mülki amirlerin sorumluluğunda yetkili belediye veya özel idare tarafından derhal kaldırılacaktır." hükmü yer almaktadır.
Aynı Genelge'nin 10'uncu maddesinde de "Pek çok yörede, hafriyat, molozlar ve çeşitli atıklar düzensiz bir şekilde yollara, havzalara ve dere yataklarına boşaltılmaktadır. Boşaltılan katı atıklarla dolan derelerin yatak kapasiteleri fevkalade azaldığından taşkın riski çok büyük ölçüde artmaktadır. Dere yataklarına her türlü atık malzemenin dökülmesi, mülki amirler ve/veya mahalli idareler marifetiyle sürekli kontrol altında tutulmak suretiyle önlenecektir." denilmektedir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7'inci maddesinde "Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak, kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak." ifadesi yer almaktadır.
Bakanlığımız tarafından Ankara ili merkezinde taşkın yayılım haritaları çalışması yapılarak risk görülen yerlerle ilgili kapatılan dere yataklarının üzerinin açılması ve kesiti yetersiz sanat yapılarının kaldırılarak yerine uygun kesitte sanat yapısı yapılması hususu sorumlu kuruluşlara resmi yazı ile bildirilmiştir. Dere yataklarında su akış kesitini daraltacak veya akışı engelleyecek uygulamalara izin verilmemesi, dere yataklarına hafriyat, moloz ve benzeri atıkların dökülmesinin önlenmesi büyük önem arz etmekte olup denetim ve kontrol yetkisi ilgili idareler tarafından yürütülmektedir. Büyükşehir belediyeleri ise mevzuat kapsamında, dere ıslahı ve su yönetimine ilişkin görev ve sorumluluklara sahiptir.
İbrahim YUMAKLIBakan