Büyük Menderes Nehri'nde meydana gelen taşkınlardan zarar gören çiftçilere ilişkin
Kaynak göster
Evrim Karakoz (CHP), 16 Şubat 2026 tarihinde 7/40722 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 27 Nisan 2026).
Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Büyük Menderes Nehri'nde meydana gelen taşkınlardan zarar gören çiftçilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40722, 16 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40722-buyuk-menderes-nehri-nde-meydana-gelen-taskinlardan-zarar-goren-ciftcilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8f6cd0d3-60bb-4294-9529-019c6bfafc3f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 70 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırmasını dilerim. im bi Karakoz dın Aİ Büyük Menderes Nehri'nin taşmasıyla birlikte söke ovası ve havzada bulunâh çok sayıda ekili tarım arazisi sular altında kalmış; üreticiler hem ürün hem ekipman hem de verimlilik açısından ciddi zararlara uğramıştır. Bölge halkının temel geçim kaynağı olan tarımsal üretimde yaşanan bu kayıplar, çiftçilerin ekonomik sürdürülebilirliğini olumsuz etkilemektedir.
Nehir yatağında alüvyon birikmemesi, drenaj yöntemleri ve taşkın önleme konusunda yapılan çalışmaların yetersiz olduğu bu taşkınlarda bir kez daha görülmüş ve bir daha benzer mağduriyetlerin tekrar yaşanmaması adına çözüm odaklı önlem planları mutlaka hayata geçirilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Büyük Menderes Nehri'nde meydana gelen son taşkınlar sonucunda hangi ilçelerde ne kadar tarım arazisi sular altında kalmıştır? Taşkından etkilenen çiftçi sayısı ve başlıca pamuk, buğday v.b. gibi ürün bazında zarar gören toplam ekili alan ne kadardır?
Zarar tespiti yapılmış mıdır? Yapılmışsa toplam maddi zarar tutarı ne kadar olarak hesaplanmıştır?
Zarar gören üreticilere yönelik herhangi bir nakdi destek, hibe, kredi ertelemesi veya çiftçinin borçlarını yapılandırmaya yönelik bir planlama var mı? Varsa bunlar nelerdir ve kapsamı ile takvimi nasıldır?
Taşkın riskinin tekrar yaşanmaması adına uzun vadeli olarak ne gibi önlemler planlanmaktadır? Planlanan önlemler hali hazırda varsa neden etkili olmamıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde meydana gelen ve tarım alanlarını etkileyen doğal afetlerle ilgili 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında çalışmalar yürütülmektedir. Meydana gelen afetler nedeniyle oluşan zararlar tarım sigortası kapsamında bulunanlar için, Tarım Sigortaları Havuzu
(TARSİM) eksperleri tarafından yapılan hasar tespit çalışmaları sonucunda TARSİM tarafından karşılanmaktadır.
Aşırı yağış kaynaklı sel, su baskını ve hortum zararları, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamındaki Devlet destekli bitkisel ürün sigortası teminatı dahilinde olup tarım sigortası yaptıran üreticilere 9050-9670 arasında değişen oranlarda Devlet prim desteği sağlanmaktadır.
Taşkın olayının meydana gelmesine müteakip il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren 9425 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 620 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğümüz tarafından etüt ve planlaması yapılmış olan "Aydın Söke Atatürk Mah. Trafo Merkezi Kurudere", "Aydın Söke Demirçay Mahallesi Köy Deresi ve Yan Kolları", "Aydın Söke Hamamcı Dere", "Aydın, Söke, Seyitahmetli Deresi (Söke Çayı) Yankol 1 ve 2", "Aydın Söke Fevzipaşa Mah. Hacıibrahim Deresi", "Aydın Söke Doğanbey Şarlak Dere", "Aydın, Söke, Bağarası Sarpderesi", "Aydın Söke Büyükmenderes (Balat ve Millet) Seddeleri", "Aydın Söke Bıyıklı Seddesi", "Aydın Söke Değirmen Deresi (Atburgazı)", "Aydın Söke Yenidoğan Mah. Hacıbekir Deresi", "Aydın Söke Yenidoğan Mah. Çatal Deresi", "Aydın Söke Yeşil Mah. Beşpınar Deresi", "Aydın ili Taşkın Kontrol 3. Kısım (Söke Güllübahçe Turunçlar Mah. Camii Deresi)", "Aydın Söke Merkez Seyidahmetli (Söke) Deresi 1. Kısım", "Aydın Söke Karacahayıt Deresi", "Aydın Söke Bağarası Sarıçay Derivasyon Kanalı", "Aydın Söke Bağarası Sarp Dere", "Aydın Söke Özbey Yeniköy Deresi" ve "Aydın Söke Büyükmenderes Taşkın Seddeleri" olmak üzere 20 adet taşkın kontrol tesisi ve taşkın rüsubat kontrol tesisi projesi hazırlanmıştır.
"Aydın-Söke Yenidoğan Kasabası Hacıbekir Deresi", "Aydın-Atburgazı Değirmen Deresi", "Aydın-Söke Atburgazı Kasabası ve Arazilerinin Değirmendere", "Aydın-Söke Özbeyyeniköy Kuru Dere Islahı", "Aydın-Söke Yeşilköy Deresi", "Aydın Söke Seddeleri Canlı İksa Tahkimi", "Aydın Söke Çalıköy (Kasis)", "Aydın Söke İlçe Merkezi (Söke Deresi)", "Aydın Söke Kızıl Kilise Deresi", "Aydın-Söke Çayı Islahı 1. Kısım", "Aydın Söke Çayı Islahı 2. İ * zam 2 İsg O 4) TC, | KE yi TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI GELE Strateji Geliştirme Başkanlığı
Kısım", "Aydın-İli Taşkın Kontrol 3.Kısım (Söke-Güllübahçe Turunçlar Deresi)" ve "Aydın-Söke Yenidoğan Mahallesi Çatal ve Hacı Bekir Dereleri Yukarı Havza Islahı" işleri tamamlanan dere ıslah çalışmalarıdır.
"Aydın Söke Akçakonak Mahallesi Kurudereleri Islahı", "Aydın Söke Bağarası Mahallesi Sarp Deresi Islahı 1. Kısım", "Aydın Söke Demirçay Mahallesi Köy Deresi ve Yan Kolları Islahı", "Aydın Söke Merkez Kızılkilise Deresi 1. Kısım", "Aydın Söke Nalbantlar, Pamukçular ve Kisir Mahalleleri Kisir Deresi Islahı 1. Kısım" ve "Aydın Söke Savuca Mahallesi Piren Deresi Islahı" 2026 Yılı Yatırım Programı'nda yer alan dere ıslah çalışmalarıdır.
Taşkın ve Rüsubat Kontrolü Yönetmeliği'nin 18'inci maddesinin birinci fıkrasında "DSİ tarafından yapılacak akarsu ıslahlarının projesine göre yapılabilmesi için; bu alanlardan belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunanlar, ilgili belediyelerce DSİ'ye ihtilafsız olarak teslim edilir. Bu alanların dışında kalan yerlerin ise DSİ'ye tesliminin sağlanması hususunda gerekli çalışmalar valilik koordinasyonunda yürütülür." hükmü doğrultusunda Aydın ili, Söke ilçesi sınırları içerisinde onaylanan proje ile yatırım programında yer alan işlerin yapılabilmesi için ihtilafsız yer teslimleri henüz yapılmamıştır.
Aydın ili, Söke ilçesinde taşkına sebebiyet veren tespitler hakkında gerekli uyarılar DSİ tarafından ilgili kurum/kuruluşlara yapılmıştır. Ayrıca her yıl mülkiyet durumlarının el verdiği ölçüde düzenli olarak dere tanzimi çalışmaları yapılmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan