Son 3 yılda taşınmaz satış bedelini düşük gösterdiği gerekçesiyle cezai işlem uygulanan kişi sayısına ilişkin
Kaynak göster
Ayhan Barut (CHP), 20 Şubat 2026 tarihinde 7/40932 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 67 gün sonra, 28 Nisan 2026).
Ayhan Barut (CHP, Adana). “Son 3 yılda taşınmaz satış bedelini düşük gösterdiği gerekçesiyle cezai işlem uygulanan kişi sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40932, 20 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40932-son-3-yilda-tasinmaz-satis-bedelini-dusuk-gosterdigi-gerekcesiyle-cezai-islem-uygulanan-ki (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/439dfc5b-7333-48c6-b83d-019c8ea1ccb6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 67 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 57 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim.
Son dönemde Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından taşınmaz alım-satım işlemlerine ilişkin olarak çok sayıda vatandaşa "eksik beyan" gerekçesiyle tebligatlar gönderildiği ve ek vergi ile cezai işlem talep edildiği görülmektedir. Özellikle tapuda belediye rayiç bedelinin üzerinde satış bedeli beyan edilmiş olmasına rağmen, idarenin "gerçek piyasa değeri daha yüksektir" gerekçesiyle ek tarhiyat yapması kamuoyunda ciddi bir tartışmaya yol açmıştır.
Vergi hukukunda temel ilke, mükellefin yükümlülüğünü açık, öngörülebilir ve objektif kriterlere göre bilmesidir. Oysa mevcut uygulamada vatandaş hem rayiç bedelin altında beyan yapması halinde cezayla karşılaşmakta, hem de rayiç bedelin üzerinde yaptığı beyan idarece yeterli görülmeyerek yeniden değer tespitine tabi tutulmaktadır. Bu durum, idarenin takdir yetkisinin sınırlarının belirsizleştiği ve mükellef aleyhine genişletildiği yönünde kaygılara neden olmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özellikle ekonomik krizin derinleştiği, konut fiyatlarının ve kredi faizlerinin tarihi seviyelere ulaştığı bir dönemde, ev alıp satan vatandaşların üzerine ek vergi ve ceza yükü bindirilmesi sosyal devlet ilkesi ve vergi adaleti bakımından sorgulanmaktadır. Bütçe açığının arttığı bir süreçte bu uygulamanın kamu gelirlerini artırmaya dönük bir tahsilat politikasına dönüşüp dönüşmediği hususu da kamuoyunun yanıt beklediği önemli bir sorudur.
Vergilendirmede belirlilik, eşitlik ve hukuki güvenlik ilkeleri gereği; idarenin hangi kriterlere göre "gerçek satış bedelini" tespit ettiği, bu işlemlerin hangi objektif veri setine dayandığı ve uygulamanın sınırlarının ne olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Son3yıl içinde taşınmaz satış bedelinin düşük beyan edildiği gerekçesiyle kaç kişiye tebligat gönderilmiştir? a,
Bu tebligatlar hangi kriterlere göre düzenlenmektedir? İdare, "gerçek satış bedelini" hangi yöntemle tespit etmektedir?
Belediyelerce belirlenen rayiç bedelin üzerinde beyan yapılmış olmasına rağmen ek vergi ve ceza uygulanan işlem sayısı Kaçtır?
Yoa32
İdare tarafından esas alınan "piyasa değeri" hangi kurumsal veri veya ekspertiz raporuna dayanmaktadır?
Aynı bölgede benzer nitelikteki taşınmazlar arasında farklı değer tespiti yapılmasının önüne geçmek için standart bir değerleme sistemi bulunmakta mıdır?
Bu uygulama nedeniyle uzlaşmaya giden mükellef sayısı ve tahsil edilen ek vergi tutarı ne kadardır?
Vergi hukukunda belirlilik ve hukuki güvenlik ilkeleri gözetilerek, tapu harcı ve gelir vergisi uygulamasında objektif ve şeffaf bir değerleme sistemi oluşturulmasına yönelik bir çalışma var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Adana Milletvekili Sayın Ayhan BARUT'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Vere
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 v 7140932 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye
Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Ayhan BARUT, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca gayrimenkul devir ve iktisaplarında, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere, beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden tapu ve kadastro harcı hesaplanmaktadır. Ancak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında, vergilendirmede, vergiyi doğuran olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır. Bu kapsamda tapu sicil müdürlüklerinde yapılan işlemlerin emlak vergisi değerinden az olmamak üzere gerçek değer üzerinden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Bakanlığımızca gayrimenkul alım satımında kayıt dışılığın önlenmesi ve vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi amacıyla 538 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile internet ortamında taşınır ve taşınmazlar ile mal ve hizmetlerin alınması, satılması veya kiralanmasının temin edilmesine yönelik olarak verilen ilanların yayımlanmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılara söz konusu işlemlere ilişkin olarak
Gelir İdaresi Başkanlığına bildirim zorunluluğu getirilmiştir.
Bununla birlikte, MEVA (Mekansal Veri Analizi) sistemi aracılığıyla taşınmaz satış işlemleri düzenli olarak analiz edilmekte olup tam ve doğru olarak beyan edilmeyen satış bedelleri tespit edilmektedir. MEVA ile tapu verileri, internet ilan verileri, değerleme raporlarından alınan veriler gibi üçüncü taraf kurum/kuruluşlarından alınan verilerden hareketle taşınmazların gerçek değerinin kavranması amaçlanmakta olup, bu analizlerde ayrıca benzer nitelikteki taşınmazların değer tespitinde bina yaşı, yüzölçümü, oda sayısı, bulunduğu kat vb. kriterler dikkate alınmaktadır. Böylece, eksik ya da hatalı bildirilen satış bedellerine ilişkin tapu harcı tahsil edilebilmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan