Yurt dışına satışı yapılan dizilere yapılacak kamu desteğine ilişkin

Bakanlığınızın sektörün asıl yükünü omuzlayan binlerce set emekçisinin taleplerini ve sendikalar tarafından sıklıkla dile getirilen yapısal sorunları görmezden gelen, kültür politikasının kamusal ve toplumsal bir hak olmaktan çıkaran "piyasa merkezli" bu yaklaşımı kültür alanını ekonomik getiri ve pazarlanabilirlik ölçütü üzerinden ele alındığını açıkça ortaya koymaktadır.

Son yıllarda televizyon ve dizi sektöründe yaşanan ekonomik daralma, reklam gelirlerindeki düşüş ve artan maliyetler gerekçe gösterilerek üretim hacmi daraltılmış; projeler büyük ölçüde uluslararası satış potansiyeline göre şekillendirilmiştir. Satılamayan yapımlar hızla yayından kaldırılmakta, sektör fiilen küresel piyasanın taleplerine göre şekillendirilmektedir. Bu tablo en ağır biçimde set emekçilerini vurmuş; set sayısının azalması, güvencesiz çalışma, 14—16 saate varan mesailer, sigorta sorunları ve işsizlik sorunları sektörde olağan hale gelmiştir. Buna karşın açıklanan destek modeli, kamu kaynağının doğrudan büyük yapım şirketlerine aktarılmasını öngörmekte; bu kaynağın emekçilerin çalışma koşullarına nasıl yansıyacağına ilişkin herhangi bir bağlayıcı düzenleme içermemektedir.

Öte yandan güncel dizi içeriklerine bakıldığında; şiddetin ve mafyatik ilişkilerin normalleştirildiği, kadın karakterlerin çoğu zaman edilgen ya da cinselleştirilmiş temsillerle sunulduğu, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini yeniden üreten anlatıların yaygınlaştığı görülmektedir. Kültürel üretimi turizm tanıtımının bir aracı haline getiren bir yaklaşımın, hangi tür içeriklerin önceliklendirileceği, toplumsal cinsiyet eşitliği, şiddetin teşviki, mafyatik yapıların yüceltilmesi gibi konularda bir ölçüt bulunup bulunmadığı, kültürel çeşitlilik, halkların ve inançların temsili, çocuk hakları ve kadın hakları açısından herhangi bir ilke belirlenip belirlenmediği, destek kararlarının hangi kurul ya da kriterler çerçevesinde verileceği yönünde herhangi bir açıklamada bulunulmamaktadır.

DİSK'e bağlı Sinema Emekçileri Sendikası (Sine-Sen) yaptığı açıklamalarda, kamu teşviklerinin zaten ticari başarı sağlamış projelere yönlendirilmesinin sektördeki eşitsizliği derinleştireceğini; kamusal kaynakların, hali hazırda yurt dışına satılmış projelere aktarılması İ yerine, set emekçilerinin haklarının güvence altına alınması, çalışma koşullarının iş hukuku gözetilerek yeniden düzenlenmesi, fazla mesai ücretlerinin güvence altına alınması, sendikal örgütlenmenin önündeki fiili engellerin kaldırılması ve istihdamın artırılması için kullanılması gerektiğini hatırlatarak ilgili bakanlıkları bu konuda sorumluluk almaya çağırmışlardır. Televizyon ve dizi sektöründe yaşanan asıl kriz; uluslararası satış performansı değil, setlerde ağır koşullar altında çalışan emekçilerin güvencesizliği ve artan işsizliğidir. Kültürel üretimi turizm tanıtımının bir aparatı haline getiren bu yaklaşım; emekçilerin hak mücadelesini görünmez kılmakta ve kamu bütçesini sermaye lehine yeniden dağıtmaktadır. Sine-Sen'in dile getirdiği talepler doğrultusunda güvenceli istihdam, insanca çalışma koşulları ve sendikal | haklar güvence altına alınmadan yürütülecek hiçbir teşvik modeli, sektördeki eşitsizlikleri gidermeyecektir. Kamu bütçesi; eşitsizliği yeniden üreten bir piyasa düzenini değil, emeği ve toplumsal eşitliği güçlendirmelidir.

Bu bağlamda;