Palyatif bakım hizmetlerinde yaşanan sorunlara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Sağlık Bakanı Sayın Kemal Memişoğlu tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA Palyatif bakım hizmetleri; yaşamı tehdit eden hastalıklarla mücadele eden, ileri derecede bağımlı, kronik ve çoklu sağlık sorunları bulunan hastaların yaşam kalitesinin korunmasını amaçlayan sağlık hizmetlerinin en hassas alanlarından birini oluşturmaktadır. Türkiye'de son yıllarda palyatif bakım merkezlerinin sayısı artırılmış olmakla birlikte, sahada görev yapan sağlık çalışanlarından gelen geri bildirimler bu merkezlerin mevcut sağlık hizmeti sınıflandırması içerisinde tanımlanan rolü ile fiilen yürütülen hizmet düzeyi arasında ciddi bir uyumsuzluk bulunduğunu göstermektedir.

Tarafıma iletilen ve Erzurum Şehir Hastanesi'nde görev yapan sağlık çalışanları tarafından dile getirilen bilgilerde; palyatif bakım merkezlerinde takip edilen hasta profilinin önemli ölçüde değiştiği, ventilatör desteğine bağımlı, trakeostomili, ileri derecede bağımlı ve çoklu komplikasyon riski taşıyan hastaların yoğunlukta olduğu ifade edilmektedir. Bu hastalara yönelik sürekli izlem, sık aspirasyon, enteral beslenme uygulamaları, kompleks yara bakımı ve bası yarası tedavisi gibi ileri düzey hemşirelik ve tıbbi işlemler yürütülmekte olup verilen hizmetin niteliğinin birçok açıdan yoğun bakım ünitelerine yaklaştığı belirtilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Buna karşın palyatif bakım merkezlerinde hasta sayısına göre belirlenmiş ulusal bir hemşire standardının bulunmaması, personel planlamasında ciddi sorunlara yol açmaktadır. Hemşire başına düşen hasta sayısının yüksekliği bakım sürekliliğini zorlaştırmakta, hasta güvenliği açısından risk oluşturmakta ve sağlık çalışanlarında tükenmişlik sendromu riskini artırmaktadır. Sağlık hizmetinin sürdürülebilirliği açısından personel yükünün bilimsel ölçütlere dayandırılması zorunluluk hâline gelmiştir.

Palyatif bakım merkezlerinin mevcut mevzuatta çoğunlukla birinci basamak yaklaşımıyla değerlendirilmesine rağmen sahadaki uygulamaların fiilen ikinci basamak hatta bazı yönleriyle yoğun bakım hizmetlerine (yaklaştığı (yönündeki odeğerlendirmeler, sağlık o hizmeti basamaklandırmasının yeniden ele alınması gerektiğine işaret etmektedir. Bu durum yalnızca sağlık çalışanlarının çalışma koşullarını değil, aynı zamanda hasta güvenliğini ve bakım kalitesini de doğrudan etkilemektedir. Palyatif bakım hizmetlerinin niteliğinin korunması, hasta güvenliğinin güçlendirilmesi ve sağlık çalışanlarının sürdürülebilir çalışma koşullarına kavuşturulması amacıyla mevcut uygulamaların bütüncül şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda,

I- Türkiye genelinde faaliyet gösteren palyatif bakım merkezlerinin sağlık hizmeti basamaklandırması içindeki resmi statüsü nedir? Bu merkezlerin birinci basamak kapsamında değerlendirilmesinin gerekçesi nedir?

SORULAR

1. Palyatif bakım merkezlerinde takip edilen hasta bağımlılık düzeyi ve klinik bakım gereksinimleri dikkate alınarak bu merkezlerin ikinci basamak sağlık hizmeti kapsamında yeniden değerlendirilmesine yönelik Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma bulunmakta mıdır?

2. Türkiye genelinde palyatif bakım merkezlerinde hasta başına düşmesi gereken hemşire sayısına ilişkin ulusal bir standart veya mevzuat düzenlemesi mevcut mudur? Yoksa bu konuda düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

3. Palyatif bakım merkezlerinde hemşire başına düşen ortalama hasta sayısı illere ve hastane türlerine göre kaçtır?

4. Son beşyıl içerisinde palyatif bakım servislerinde görev yapan sağlık personeline ilişkin iş yükü, tükenmişlik düzeyi veya çalışma koşullarına yönelik Bakanlığınız tarafından yapılmış bir araştırma ya da değerlendirme bulunmakta mıdır?

   YIRYO

   Ventilatör bağımlı, trakeostomili ve ileri derecede bağımlı hastaların yoğun olarak takip edildiği palyatif bakım merkezlerinde personel planlamasının yoğun bakım kriterlerine yaklaştırılmasına yönelik bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

5. Palyatif bakım hizmetlerinin kalite standartlarını ve hasta güvenliğini artırmaya yönelik olarak 2026 yılı ve sonrasında yürürlüğe alınması planlanan yeni mevzuat veya uygulamalar nelerdir?

6. Palyatif bakım merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesi, personel sayısının artırılması ve hizmet niteliğinin güçlendirilmesine yönelik Bakanlığınızın kısa ve orta vadeli planları nelerdir?