Görev süresi sona eren araştırma komisyonlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 23 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 100*üncü maddeleri uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş tarafından yazı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 10.03.2026 aff MilleWekili
TBMM İçtüzüğü'nün "Meclis araştırma komisyonu ve yetkileri" başlıklı 105*inci maddesinde, araştırma komisyonlarının çalışma süresine ilişkin şu hüküm yer almaktadır:
"Araştırmasını üç ay içinde bitiremeyen komisyona bir aylık kesin süre verilir. Komisyon bu süre sonunda da çalışmasını tamamlayamadığı takdirde, süre bitiminden itibaren onbeş gün içinde araştırmanın tamamlanmaması nedenleri veya o ana kadar varılan sonuçlar üzerinde Genel Kurulda görüşme açılır. Genel Kurul bu görüşme ile yetinebileceği gibi yeni bir komisyon da kurabilir."
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İçtüzük'te açıkça öngörülen 3*1 aylık kesin çalışma süresine rağmen, uygulamada bazı araştırma komisyonlarının bu sürelere riayet etmediği, süresi dolan komisyonların faaliyetlerine devam ettiği, raporunu sunan bazı komisyonların raporlarının bastırılıp dağıtılmadığı ve bazı komisyon raporları hakkında ise Genel Kurulda görüşme açılmadığı görülmektedir.
Bu çerçevede; e Suça sürüklenen çocuklar araştırma komisyonunun görev süresi 10 Nisan 2026 tarihinde sona erecek olup ek süre aldığı anlaşılmaktadır. e Engellilerin sorunları araştırma komisyonunun görev süresi Il Ocak 2026 tarihinde sona ermesine rağmen raporunu sunmadığı, buna karşın 9 Şubat 2026'da Diyarbakır'da ve 23 Şubat 2026'da Edirne'de toplantı yaptığı, TBMM internet sitesinde ise "Komisyon Çalışmaları Sürüyor" ifadesinin yer aldığı görülmektedir. e Zirai don araştırma komisyonunun görev süresi 24 Ekim 2025 tarihinde sona ermiş olmasına rağmen raporunu sunmadığı, ek süre de almadığı, buna rağmen internet sitesinde "Komisyon Çalışmaları Sürüyor" ifadesinin yer aldığı görülmektedir. Adres: TBMM YHİB Kat: 1 Oda: F109
"* Kartalkaya otel yangını, çocuk istismarı ve yapay zekâ araştırma komisyonlarının raporlarını görev süreleri sona erdikten sonra sundukları basına yansımış olmasına rağmen, bu raporların bastırılıp dağıtılmadığı ve TBMM internet sitesinde çalışmaların sürdüğüne ilişkin ibarelerin yer aldığı görülmektedir. e Bebek ölümleri, kadına yönelik şiddet, İliç maden faciası ve balıkçılık araştırma komisyonlarının raporları basılmış olmasına rağmen, bu raporlar üzerinde Genel Kurulda görüşme açılmadığı anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
TBMM İçtüzüğü'nün 14"üncü maddesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanına verilen, komisyonları denetleme ve işlerde birikme olması hâlinde komisyon başkan ve üyelerini uyarma görevi kapsamında, görev süresi sona eren araştırma komisyonlarının raporlarını ivedilikle sunmaları için bir girişimde bulunacak mısınız?
Görev süresi sona ermiş araştırma komisyonlarının Ankara dışında toplantı yapabilmesi ve faaliyetlerini sürdürebilmesi hangi hukuki dayanağa dayanmaktadır?
Raporunu süresi içinde sunmayan araştırma komisyonları bakımından, İçtüzük'ün 105'inci maddesinde öngörülen, "araştırmanın tamamlanmaması nedenleri veya o ana kadar varılan sonuçlar üzerinde Genel Kurulda görüşme açılması" ve gerekiyorsa yeni bir araştırma komisyonu kurulmasına ilişkin hükümleri işletecek misiniz? "
Raporunu sunmuş olmasına rağmen henüz bastırılmayan araştırma komisyonu raporlarının gecikmeksizin bastırılması ve milletvekillerine dağıtılması yönünde bir işlem tesis edecek misiniz?
Basılarak dağıtılmış olmasına rağmen Genel Kurul gündemine alınmayan araştırma komisyonu raporları üzerinde gecikmeksizin genel görüşme açılmasını sağlayacak mısınız?
Araştırma komisyonlarının görev süresi, rapor durumu ve çalışma safahatına ilişkin bilgilerin TBMM internet sitesinde güncel ve doğru şekilde yayımlanması sağlanacak mıdır? Adres: TBMM YHİB Kat: 1 Oda: F109
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Başkan Numan KURTULMUŞ ·
Sayı Konu
İlgi
1 Z-43452547-120.07.03- 1829622. O2. 042026
: Soru Önergesi Sayın İdris ŞAHİN Ankara Milletvekili
10.03.2026 tarihli ve 7/41897 esas numaralı yazılı soru önergeniz.
Görev süresi sona eren araştırma komisyonlarına ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır.
Bilgilerinizi rica ederim.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI
CEVAPLAR:
Cevap 1.- Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü'nün 14'üncü maddesi "Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonlarını denetlemek; işlerde birikme olması halinde komisyon başkanı ve üyelerini uyarmak ve durumu Genel Kurulun bilgisine sunmak; " hükmünü haizdir. Bu hüküm uyarınca Meclis araştırması komisyonlarının raporlarını makul sürede sunması hususu Başkanlığımızca takip edilmektedir. Bu sürede gecikme olması durumunda ilgili komisyonlara uyarıda bulunulmaktadır. Nitekim 28. Yasama Döneminde Balıkçılık ve Su Ürünleri Sektöründe Yaşanan Sorunların Araştırılarak Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu ile Erzincan'ın İliç İlçesindeki Bir Altın Madeninde Meydana Gelen Kazanın Tüm Yönleriyle Araştırılması ve Benzer Kazaların Önlenmesine Yönelik Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonuna ilgili Komisyon tarafından hazırlanacak raporun en kısa zamanda tamamlanarak Başkanlığımıza sunulması hususunda yazı yazılmıştır.
Cevap 2.- Önerge tarihi itibarıyla görev süresi sona eren ve rapor yazım çalışmaları devam eden iki Meclis araştırması komisyonu bulunmaktadır.
2025 Yılının Nisan Ayında Ülkemizde Gerçekleşen Zirai Don Olayının Sonuçlarının Araştırılması, Üreticilerin ve Tarımsal Ürünlerin Uğradığı Zararların Tespiti ve Gelecekte Yaşanabilecek Benzer Olayların Etkilerinin En Aza İndirilmesi İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonunun görev süresi 23.10.2025 tarihinde tamamlanmış ve rapor yazım çalışmaları devam etmektedir.
Engelli Bireylerin Toplumsal Hayata Katılımlarının Güçlendirilmesi, Karşılaştıkları Sorunların Tespit Edilmesi ve Bu Sorunlara Kalıcı Çözümler Üretilmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonunun görev süresi 11.01.2026 tarihinde sona ermiştir. Komisyonun rapor yazım çalışmaları devam etmektedir. Mezkur Komisyon tarafından 09.02.2026 tarihinde Diyarbakır'a ve 23.02.2026 tarihinde Edirne'ye yapılan çalışma ziyaretleri Komisyonun rapor yazım çalışmalarına esas teşkil etmek üzere Başkanlık oluru kapsamında gerçekleştirilmiştir.
Cevap 3.- TBMM İçtüzüğü'nün 105'inci maddesi "... Komisyon bu süre sonunda da çalışmasını tamamlayamadığı takdirde süre bitiminden itibaren onbeş gün içinde araştırmanın tamamlanmaması nedenleri veya o ana kadar varılan sonuçlar üzerinde Genel Kurulda görüşme açılır. Genel Kurul bu görüşme ile yetinebileceği gibi yeni bir komisyon da kurabilir. " hükmünü haizdir. Bu hükme göre yeni bir komisyonun kurulabilmesi, ilgili Meclis araştırması komisyonu tarafından çalışmaların süresi içinde tamamlanamadığı ve bu nedenle çalışmaların tamamlanabilmesi için yeni bir Meclis araştırması komisyonu kurulmasına ilişkin talebin Genel Kurulda görüşülerek kabul edilmesi halinde mümkündür.
Cevap 4., 5. ve 6.- Önerge tarihi itibarıyla Raporu Başkanlığımıza sunulmuş bulunan üç Meclis araştırması komisyonu bulunmaktadır. Bunlardan Bolu Kartalkaya Mevkiinde Bulunan Bir Otelde Meydana Gelen Yangın Faciasının Tüm Boyutlarıyla Araştırılarak İlgili Kurum ve Kuruluşların Sorumluluklarının Tespit Edilmesi ve Benzer Olayların Önlenmesi İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporunun dağıtımı 09.03.2026 tarihinde yapılmıştır.
Yapay Zekânın Kazanımlarına Yönelik Atılacak Adımların Belirlenmesi, Bu Alanda Hukuki Altyapının Oluşturulması ve Yapay Zekâ Kullanımının Barındırdığı Risklerin Önlenmesine İlişkin Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporunun dağıtımı 30.03.2026 tarihinde yapılmıştır.
Bununla birlikte Başkanlığımıza sunulan Çocukların Her Türlü Şiddet, İhmal ve İstismardan Korunarak Akıl, Ruh ve Beden Sağlıklarının Gelişimi İçin Alınması Gereken TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI
Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu ise basım aşamasındadır.
Komisyonların son durum bilgisine ilişkin olarak TBMM internet sitesinin ilgili kısmında dört son durum bilgisi bulunmaktadır. Bir Meclis araştırması komisyonu kurulup komisyon raporu dağıtılana kadar internet sitesindeki son durumu "Komisyon Çalışmaları Sürüyor " şeklinde görünmektedir. Mezkur komisyon raporu dağıtıldığında son durum bilgisi "Rapor Dağıtıldı" şeklinde güncellenmektedir. Komisyonların güncel durumları Başkanlığımız tarafından titizlikle takip edilmektedir. Komisyonların çalışma durumlarında herhangi bir değişiklik olması durumunda internet sitesine ivedilikle yansıtılmaktadır.
TBMM İçtüzüğü'nün 104'üncü maddesi "Meclis araştırma komisyonunun raporu hakkında Genel Kurulda, genel görüşme açılır. " hükmünü haizdir. Bu hüküm uyarınca Komisyon raporu hakkındaki genel görüşme günü bir özel gündem halinde Danışma Kurulu veya siyasi parti grup önerisi üzerine Genel Kurulca tespit edilmektedir.