Iğdır'a bağlı Halfeli beldesinde hayata geçirilmesi planlanan GES projesine ilişkin
Kaynak göster
Yılmaz Hun (DEM Parti), 27 Mart 2026 tarihinde 7/42554 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 67 gün sonra, 2 Haziran 2026).
Yılmaz Hun (DEM Parti, Iğdır). “Iğdır'a bağlı Halfeli beldesinde hayata geçirilmesi planlanan GES projesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42554, 27 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42554-igdir-a-bagli-halfeli-beldesinde-hayata-gecirilmesi-planlanan-ges-projesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f188ae94-dd73-4b25-a1ad-019d3f2852e4
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 67 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Iğdır merkeze bağlı Hoşhaber beldesinde, yöre halkının tüm itirazlarına rağmen hayata geçirilen Güneş Enerji Santrali (GES) projesi kapsamında mera alanlarının vasfı değiştirilmiş, bölge halkının ortak kullanımında olan alanlar kamu yararı gözetilmeksizin farklı amaçlarla tahsis edilmiştir. Benzer bir sürecin Halfeli beldesinde de yürütülmek istendiği anlaşılmaktadır.
Iğdır ili, hayvancılık açısından önemli bir potansiyele sahip olmasına rağmen mera varlığı sınırlı olan iller arasındadır. Mevcut meraların enerji projeleri kapsamında kullanım dışı bırakılması, küçük ve orta ölçekli üreticilerin geçim kaynaklarını doğrudan tehdit etmektedir.
Türkiye'nin ve Avrupa'nın en kirli havasına sahip şehirlerinden biri olan Iğdır söz konusu projelerin yapım sürecinde ortaya çıkan çevresel etkiler (toz, hafriyat, ağır iş makineleri vb.) bölgenin hava kalitesini daha da kötüleştirmekte, yerleşim alanlarına yakınlığı nedeniyle halk sağlığını olumsuz etkilemektedir. Ayrıca proje alanlarının sel sularının doğal akış güzergâhında bulunması, olası can ve mal kayıpları açısından ciddi riskler barındırmaktadır. Bu bağlamda;
SORULAR
Hoşhaber beldesinde gerçekleştirilen GES projesi için mera vasfı değişikliği hangi gerekçelerle yapılmıştır? Bu süreçte kamu yararı nasıl değerlendirilmiştir?
Halfeli beldesinde planlanan GES projesi kapsamında mera alanlarının kullanım amacının değiştirilmesine yönelik bir çalışma var mıdır? Varsa bu karar hangi kriterlere dayanmaktadır?
Iğdır ilinde mevcut mera varlığının korunmasına yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?
. GES projelerinin yer seçiminde yerleşim alanlarına yakınlık, çevresel etkiler ve halk sağlığına yönelik riskler dikkate alınmakta mıdır? Bu konuda yapılan denetimler nelerdir?
. Hoşhaber beldesinde yürütülen GES projesinin çevresel etkilerine ilişkin herhangi bir ölçüm veya raporlama yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?
. Halfeli'de planlanan proje alanının sel sularının doğal akış güzergâhında bulunduğu iddiaları doğru mudur? Bu konuda herhangi bir risk analizi yapılmış mıdır? . Yerel halkın itirazlarına rağmen bu tür projelerin hayata geçirilmesinin gerekçesi nedir?
• Halkın rızasını esas alan bir planlama yaklaşımı benimsenmekte midir?
. Mera alanlarının enerji projelerine tahsis edilmesi yerine alternatif alanların değerlendirilmesine yönelik bir politika geliştirilmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Mera alanlarına yapılacak Güneş Enerji Santrali (GES) Proje başvuruları il mera komisyonlarınca, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 14'üncü maddesinin (&) bendi kapsamında değerlendirilmektedir.
İl mera komisyonları, mera alanlarının işgal ve tecavüzlere karşı korunması çalışmalarını yürütmekte olup tahsis amacı değişikliği işlemlerinde; mera bütünlüğü, mera ve hayvan varlığı, kaba yem açığı ve yatırımın yapılabileceği alternatif alan bulunup bulunmadığı kriterlerine göre kararını oluşturmaktadır. Ayrıca mera teknik ekibi tarafından çiftçi görüşleri alınarak il mera komisyonuna sunulmaktadır.
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) kapsamındaki projeler için Bakanlığımız ve bağlıilgili kuruluşlarından talep edilen bilgi, doküman ve görüşler mevzuat çerçevesinde karşılanmakta olup gerçekleştirilmesi planlanan projeye dair "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı alındıktan sonra, inşaat öncesi, inşaat, işletme ve işletme sonrası dönemine ilişkin, kararın verilmesine esas teşkil eden şartlar doğrultusunda yürütülüp yürütülmediğinin denetlenmesi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülmektedir.
Hoşhaber beldesinde GES projesi kapsamında mera vastfı değişikliği talebi için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yapılan başvuru Iğdır İl Mera Komisyonu tarafından uygun görülmüştür.
Halfeli beldesinde GES projesi başvurusu, Iğdır İl Mera Komisyonu tarafından uygun görülmüş olup 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında değerlendirilme süreci devam etmektedir.
Mera, yaylak ve kışlakların ıslah edilerek otlatma kapasitelerinin artırılması, ot kalitesinin iyileştirilmesi, toprak muhafaza tedbirleri uygulanarak erozyonun önlenmesi ve kaliteli kaba yem ihtiyacının karşılanması amacıyla Bakanlığımızca "Çayır Mera Islah ve Amenajman Projeleri" uygulanmaktadır.
Bu kapsamda, ülkemizde 2000 yılından itibaren 3.378 adet Çayır Mera Islah ve Amenajman Projesi uygulanmış ve 26,6 milyon dekar mera alanında ıslah gerçekleştirilmiştir. Iğdır ilinde ise 2000 yılından itibaren 332.264 dekar alanda toplam 49 adet Çayır Mera Islah ve Amenajman Projesi uygulanmıştır.
Ayrıca Hoşhaber beldesinde 2024 yılında hazırlanan ve 2025-2026 yıllarında uygulaması devam eden Mera Islah ve Amenajman Projesi kapsamında 50 adet hayvan içme suyu sıvatı, 9 adet gölgelik tesisi yapılmış ve 46.404 dekarlık alanda otlatma planı uygulanmıştır.
Bakanlığımız tarafından tarımsal üretim potansiyeli yüksek olmasına karşın, erozyon, kirlenme, amaç dışı veya yanlış kullanımlara maruz kalan ovalar 5403 Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 14'üncü maddesi kapsamında koruma altına alınmaktadır.
Bu kapsamda 73 ilde 468 adet olmak üzere toplamda 9,5 milyon hektar alan büyük ova koruma alanı olarak ilan edilmiştir. Iğdır ilinde ise 69.435 hektar alan büyük ova koruma alanı kapsamına alınmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan