Zeytin rekolte tahmininde kullanılan yöntemlere ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Yeni Yol), 1 Nisan 2026 tarihinde 7/42810 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 107 gün sonra, 17 Temmuz 2026).
Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Zeytin rekolte tahmininde kullanılan yöntemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42810, 1 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42810-zeytin-rekolte-tahmininde-kullanilan-yontemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/032e0b38-7f6b-4b5b-aa4f-019d4ce63848
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 107 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı ol cevaplandırılmasını arz ederim.
0144/2026
Basında yer alan "sürdürülebilir zeytin tarımı için rekolte tespit yöntemleri" başlıklı haber ve analizlerde; Akdeniz ve Ege bölgesi zeytinliklerinde uygulanan rekolte tahmin yöntemlerinin çeşitlilik gösterdiği, dijital ve bilimsel tespit tekniklerinin yaygınlaşmasının üreticiye katkısının tartışıldığı, doğru ve güvenilir rekolte tahmini yapmanın sürdürülebilir üretim planlaması, hasat maliyetleri ve ihracat öngörüleri açısından kritik önem taşıdığı ifade edilmektedir. Ayrıca sektörde standart bir rekolte tespit metodolojisinin bulunmaması nedeniyle üretici örgütleri, odalar ve bakanlık birimlerinin iş birliğiyle ulusal düzeyde bir çerçeveye ihtiyaç duyulduğu vurgulanmaktadır.
Bu bilgilendirme ışığında:
SORULAR
Türkiye genelinde zeytin rekoltesinin tespitinde Bakanlığınız tarafından resmi olarak hangi yöntemler kullanılmaktadır? Bu yöntemlerin bilimsel dayanağı ve güncelliği nedir?
Rekolte tespit çalışmalarında dijital teknolojiler (örneğin uydu görüntüleri, yapay zeka, veri analiz platformları vb.) kullanılmakta mıdır? Eğer kullanılmakta ise kapsamı ve etkinlik değerlendirmesi nasıldır?
Bakanlığınızın zeytin rekolte tahmini ile ilgili standart metodolojiyi belirlemek ve uygulamak üzere yürüttüğü bir proje veya düzenleme çalışması bulunmakta mıdır? Varsa bu çalışmanın detayları ve yürütme takvimi nedir?
Rekolte tahminlerinde yaşanan farklılıklar nedeniyle üretici örgütleri ve odalar arasında bilgi uyumsuzluğu veya fiyat dalgalanmaları yaşanmakta mıdır? Bakanlığınız bu farklılıkların azaltılması için ne tür önlemler almaktadır?
Sürdürülebilir zeytin tarımı açısından tahmin edilen rekoltenin planlanması, finansman ve pazarlama stratejilerinin geliştirilmesi için Bakanlığınızın üreticilere sağladığı teknik ve mali destekler nelerdir?
Uluslararası tarım örgütleri ve AB gibi ticaret ortakları ile rekolte tespit yöntemleri konusunda iş birliğiniz var mıdır? Bu iş birliklerinin sektöre sağladığı somut kazanımlar nelerdir?
E-mail: mustafa.bilici(0tbmm.gov.tr
Adres : TBMM Hakla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bakanlığımız tarafından zeytin rekolte tahminlerinde ülke genelinde metodolojik birliğin sağlanması amacıyla "Zeytin Rekolte Tahmin Protokolü" çerçevesinde çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda Bakanlığımız ile Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK Y'nin, sahadan elde ettiği veriler, fenolojik gözlemler ve bölgesel farklılıklar dikkate alınarak rekolte tahminlerinin geliştirilmesine yönelik teknik çalışmalar sürdürülmektedir.
Rekolte tahmin süreçlerinin daha sağlıklı ve veri temelli yürütülmesini sağlamak amacıyla her yıl hasat sezonundan önce gerçekleştirilen toplantılarla rekolte çalışmaları planlanmaktadır. Bu süreçte, her ilde il müdürü başkanlığında; üniversiteler, ziraat odaları, ticaret borsaları ve ihracatçı birliklerinden oluşan geniş katılımlı "Rekolte Tespit Komisyonları" görev yapmaktadır.
Bilimsel dayanak olarak, seçilen örnek alanlarda periyodik sayımlar yapılmakta; elde edilen birim verim verileri, Bakanlığımız İstatistik Bilgi Sistemi (İBS) ve Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) üzerindeki güncel meyve veren ağaç varlığı verileriyle standardize edilerek tahminler oluşturulmaktadır.
Tarım sektöründe dijitalleşmeye yönelik gelişmeler doğrultusunda, rekolte tahmin çalışmalarını desteklemek amacıyla uydu görüntüleri, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), uzaktan algılama teknikleri ve veri analizine dayalı yöntemlerden yararlanılmaktadır.
Bitkisel üretim destekleme modeli kapsamında zeytin üreticilerimize 2025 üretim yılı için 244 TİL/da 2026 üretim yılı için 310 TL./da temel destek verilmektedir. Ayrıca zeytin üreticilerimiz mevzuatta belirtilen koşulları yerine getirdikleri takdirde; e İnsan sağlığı ve çevrenin korunması amacıyla organik tarım desteği, iyi tarım uygulamaları desteği ve katı organik organomineral gübre, e Bitkisel üretimde zararlı organizmalar ile mücadelede zirai ilaç (pestisit) kullanımının azaltılması, kalıntının önlenmesi ve ekosistemin korunması ile sürdürülebilir üretimin sağlanması amacıyla biyoteknik mücadele,
" Zeytin yetiştiriciliğine uygun tür ve çeşitler ile kapama modern bahçe tesislerinin gerçekleştirilmesi amacıyla sertifikalı fidan kullanımı,
"e Lisanslı depolarda muhafaza edilen zeytin ve zeytinyağı ürünü için kira desteklerinden de yararlanmaktadır.
" Ayrıca zeytin üreticilerimiz Bakanlığımız tarafından yetkilendirilerek tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti sunan serbest tarım danışmanları veya ziraat odası ve üretici örgütlerinde istihdam edilen tarım danışmanlarından danışmanlık hizmeti de alabilmektedir. Bu danışmanların ücreti Bakanlığımız tarafından tarımsal yayım ve danışmanlık desteğinden karşılanmaktadır.
Üreticilerimiz ek olarak hazine faiz/kâr payı destekli tarımsal krediler kapsamında; Ziraat Katılım Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden temel bitkisel üretim konusunda 300.000 TL'ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL?ye kadar 9050-96100 aralığında faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir. Bu kapsamdaki işletme kredi/finansmanların bir kısmı ayni olarak tahsis edilmekte ve akaryakıt, ilaç, gübre, tohum, aşı ve benzeri gibi tarımsal girdilerin alımına yönelik olarak kullandırılmaktadır.
Zeytin üreticilerimiz ayrıca "meyve yetiştiriciliği ve bağcılık" konusundan 40 milyon TL üst limitli 9075-100 hazine faiz destekli yatırım ve işletme kredisi kullanabilmektedir. Yine zeytin ic 7 TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI 4 Strateji Geliştirme Başkanlığı Snellen üreticilerimiz yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan üretimi konusundan 80 milyon TL üst limitli sıfır faizli, tarımsal ürünlerin işlenmesi konusundan 30 milyon TL üst limitli 50-65 faiz destekli kredi kullanabilmektedir.
Türkiye'nin kurucu üyeleri arasında yer aldığı Uluslararası Zeytin Konseyi (10C) ile yakın teknik iş birliği içerisinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Rekolte tespit yöntemleri, duyusal analiz standartları ve kalite kriterlerine ilişkin uluslararası normlar yakından takip edilmekte ve ilgili çalışmalara katkı sağlanmaktadır. Avrupa Birliği ile yürütülen uyum çalışmaları ve IOC standartlarının ulusal mevzuata yansıtılması sayesinde, Türk zeytin ve zeytinyağı sektöründe kalite altyapısının güçlendirilmesi ve ürünlerin uluslararası pazarlarda rekabet gücünün artırılması hedeflenmektedir. Söz konusu iş birlikleri, üretimden pazarlamaya kadar uzanan süreçte kalite odaklı yaklaşımın yaygınlaştırılmasına ve katma değeri yüksek ürün ihracatının geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan