1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla kullanıma sunulan 5G internet hizmetine dair çeşitli verilere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir URALOĞLU tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

5G hizmetinin 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla kullanıma sunulacağı açıklanmıştır. Ancak SG'ye geçişin başarıyla tamamlandığından söz edilebilmesi, yalnızca hizmetin resmen başlatılmasına değil, vatandaşların bu hizmetten fiilen yararlanabilmesine de bağlıdır. Nitekim Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu'nun Ekim 2025'te yaptığı açıklamada, Türkiye'de telefon kullanan yaklaşık 85 milyon mobil abone bulunduğu, bunların yalnızca 22 milyonunun 5G uyumlu cihaza sahip olduğu ifade edilmiştir. Bu durum, kullanıcıların yaklaşık dörtte üçünün 5G hizmetinden yararlanabilmek için hâlen cihaz değişimine ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.

Öte yandan 5G'ye ilişkin kamuoyuna sunulan beklentiler oldukça yüksektir. Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, 5G frekans ihalesi ve ardından başlayacak tam kapsama sürecinin, 2030 yılına kadar Türkiye ekonomisine 100 milyar dolar katkı ve 1,5 milyon yeni istihdam potansiyeli sağlayacağını açıklamıştır. Bu ölçekte bir ekonomik hedef ortaya konulurken, mevcut cihaz uyumluluğu, kapsama takvimi, fiber altyapı yeterliliği, baz istasyonu ihtiyacı ve vatandaşların bu teknolojiye erişim maliyeti gibi başlıklarda kamuoyunun açık, düzenli ve şeffaf biçimde bilgilendirilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan, OECD verilerine göre 2024 itibarıyla 38 OECD ülkesinin 37'sinde 5G hizmeti devreye alınmıştır. Türkiye'de 5G hizmetinin ancak 1 Nisan 2026'da başlayacak olması, Türkiye'yi OECD içinde 5G'ye en geç geçen ülke haline getirmiştir. Aynı dönemde sabit genişbant abonelikleri içinde fiberin payı OECD genelinde yaklaşık %46,9 iken, Türkiye'de %39,4 seviyesinde kalmıştır. Bu tablo karşısında Türkiye'nin 5G'ye görece geç geçiyor olması, geçiş sürecinin yalnızca başlatılmasını değil, bu gecikmenin nasıl telafi edileceğinin de açıklanmasını gerekli kılmaktadır. Yüksek frekanslı bantların daha yoğun baz istasyonu yatırımı gerektirmesi, fiber altyapı eksikliklerinin hizmet kalitesini sınırlama riski ve kapsamanın ilk aşamada büyükşehirlerde yoğunlaşacak olması da dikkate alındığında, 5G'ye geçiş sürecinin kamu yararı, erişilebilirlik ve bölgesel eşitlik ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bugün itibarıyla Türkiye'de 5G uyumlu cihaza sahip aktif ve tekil mobil abone sayısı kaçtır!

2. 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla 5G hizmeti hangi il, ilçe ve yerleşim alanlarında fiilen kullanıma sunulmuştur ya da sunulacaktır?

3. 5G hizmetinin sağlıklı biçimde sunulabilmesi için gerekli olan fiber altyapı yatırımlarında mevcut durum nedir? Il bazında hedef ve gerçekleşme verileri nelerdir? 4) Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı tarafından açıklanan, 5G'nin 2030 yılına kadar Türkiye ekonomisine 100 milyar dolar katkı ve 1,5 milyon yeni istihdam sağlayacağı yönündeki projeksiyon hangi kurumsal çalışma, etki analizi veya modellemeye dayanmaktadır? Bu hesaplamanın temel varsayımları nelerdir?

4. 5G ihalesi kapsamında işletmecilere verilen kapsama, yatırım ve hizmet kalitesi yükümlülükleri nelerdir? Bu yükümlülükler hangi yöntemle denetlenecektir? 6) 5G uyumlu cihaza sahip olmayan öğrenciler, emekliler ve dar gelirli vatandaşlar için herhangi bir destek, teşvik veya geçiş kolaylığı sağlanması planlanmakta mıdır? 7) Kırsal bölgeler ve nüfus yoğunluğu düşük yerleşim alanları için ayrı bir SG kapsama ve yatırım takvimi hazırlanmış mıdır?

5. 5G altyapısında kullanılacak çekirdek şebeke, ekipman ve yazılım bileşenlerinde yerlilik oranı nedir? Bu alanda hangi yerli ürün ve şirketlerin kullanılması planlanmaktadır?

6. OECD ülkelerinde 5G şebekelerinin 2019'dan itibaren devreye alınmış ve 2024 sonu itibarıyla 38 OECD ülkesinin 37'sinde yayılım sağlamış olduğu dikkate alındığında, Türkiye'nin 5G'ye görece geç geçmesinin telafisine yönelik somut eylem planı nedir? Bu kapsamda OECD göstergeleri ile uluslararası bağlantı kalitesi ve altyapı göstergelerinde Türkiye'nin 5G sonrasında ulaşması hedeflenen seviye nedir?