2026 yılı Nevruz kutlamalarında yapılan gözaltı ve tutuklama işlemlerine ilişkin

Aşağıdaki soruların, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Serhat Eren Diyarbakır Milletvekili

2026 yılı Newroz kutlamaları, toplumun geniş kesimlerinin barış, özgürlük ve demokratik çözüm talebini görünür kıldığı kitlesel ve barışçıl bir toplumsal buluşma olarak gerçekleşmiştir. Ancak bu barışçıl atmosferin, kamusal otoriteler tarafından güvenlikçi politikalarla karşılandığı ve özellikle çocuklar bakımından ağır hak ihlallerine yol açtığı görülmektedir. İstanbul, İzmir, Batman ve Amed başta olmak üzere çeşitli illerde Newroz kutlamalarına katıldıkları gerekçesiyle çok sayıda çocuk gözaltına alınmış; İstanbul'da 15 çocuğun gözaltına alındığı, bunlardan 4'ünün tutuklandığı, 2'sine ev hapsi verildiği ve ?"sine adli kontrol uygulandığı; ayrıca İzmir, Batman ve Amed'de de en az 3 çocuğun tutuklandığı kamuoyuna yansımıştır. Bu veriler ışığında yalnızca barışçıl bir etkinliğe katıldıkları gerekçesiyle en az 7 çocuğun tutuklu bulunduğu ve 2 çocuğun ev hapsinde tutulduğu anlaşılmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Öte yandan gözaltı süreçlerinde çocuklara yönelik işkence ve kötü muamele uygulandığına dair ciddi iddialar kamuoyuna yansımış, bu iddialar hem ulusal mevzuat hem de Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler açısından son derece ağır ihlaller niteliği taşımaktadır. Çocukların özgürlüklerinden yoksun bırakılması, ancak istisnai durumlarda ve son çare olarak başvurulması gereken bir tedbir olmasına rağmen, mevcut uygulamaların bu ilkeyle açıkça çeliştiği görülmektedir.

Bir yandan Meclis bünyesinde "Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu" kurulurken, diğer yandan çocukların barışçıl bir toplumsal etkinliğe katıldıkları gerekçesiyle cezalandırılmaları, kamu politikaları açısından ciddi bir tutarsızlık yaratmaktadır. Bu durum, çocukların ifade özgürlüğü ve barışçıl toplanma hakkının ihlali olduğu kadar, toplumsal hafızaya ve demokratik geleceğe yönelen bir müdahale niteliği taşımaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2026 yılı Newroz kutlamaları kapsamında kaç çocuk gözaltına alınmış, kaç çocuk hakkında tutuklama, ev hapsi ve adli kontrol tedbiri uygulanmıştır? Bu çocukların illere göre dağılımı nedir?

2. Tutuklanan çocuklara yöneltilen suçlamaların somut delilleri nelerdir? Bu çocukların hangi eylemleri hangi hukuki gerekçelerle suç kapsamında değerlendirilmiştir?

3. Çocuklar hakkında tutuklama tedbirine başvurulmadan önce alternatif koruyucu ve destekleyici tedbirler neden uygulanmamıştır?

4. Gözaltı süreçlerinde çocuklara yönelik işkence ve kötü muamele iddialarına ilişkin Bakanlığınıza ulaşan herhangi bir başvuru bulunmakta mıdır? Bu iddialar hakkında başlatılmış idari veya adli soruşturmalar var mıdır?

5. İşkence ve kötü muamele iddialarına konu olan kolluk görevlileri hakkında herhangi bir işlem yapılmış mıdır? Yapıldıysa bu işlemlerin niteliği ve sonucu nedir?

6. Çocukların gözaltı ve ifade alma süreçlerinde avukat ve aileleriyle görüşme hakları tam olarak sağlanmış mıdır? Bu süreçlerde çocuklara özgü usullere uyulmuş mudur? Newroz gibi barışçıl bir toplumsal etkinliğe katılımın suç kapsamında değerlendirilmesi, Bakanlığınızca hangi hukuki ve idari değerlendirmelere dayandırılmaktadır?

7. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler kapsamında çocukların ifade özgürlüğü ve barışçıl toplanma hakkının korunmasına yönelik hangi önlemler alınmaktadır?

8. Çocukların bu tür toplumsal etkinliklere katılımları nedeniyle ceza adaleti sistemiyle karşı karşıya kalmalarını önlemek amacıyla Bakanlığınızın herhangi bir politika çalışması bulunmakta mıdır?

9. Halihazırda tutuklu bulunan çocukların serbest bırakılmasına ve hak ihlallerinin giderilmesine yönelik herhangi bir girişimde bulunulacak mıdır?