Hatay'daki TOKİ konutlarının yapımında çalışan işçilerin ücretlerini alamadıkları iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM Içtüzüğü'nün 96'ncı ile 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

6 Şubat depremlerinin ardından büyük bir yıkım yaşayan Hatay'da, depremzede yurttaşlarımızın barınma ihtiyacını karşılamak üzere inşa edilen TOKİ konutlarında çalışan işçilerin ağır bir hak gaspıyla karşı karşıya kaldığı kamuoyuna yansımıştır. Basında ve sosyal medyada yer alan bilgilere göre; Hatay'daki TOKİ şantiyelerinde çalışan 150'den fazla işçi, üç aya yakın süredir maaşlarını alamadıkları gerekçesiyle eylem başlatmıştır. İktidarın "deprem konutlarını hızla bitiriyoruz" propagandası yaptığı bir dönemde, 2025 yılı sonu itibarıyla Hatay'da teslim edilmesi planlanan konut sayısının hedeflenenin gerisinde kalması bir yana; bu konutları inşa eden işçilerin en temel anayasal hakkı olan ücret hakkının gasp edilmesi, kamu eliyle yürütülen taşeron sisteminin yarattığı denetimsizliğin açık bir göstergesidir. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine göre, 2025 yılında inşaat iş kolunda yaşanan iş cinayetlerinin önemli bir kısmının deprem bölgesi şantiyelerinde yoğunlaştığı ve bu şantiyelerin "yüksek riskli sömürü alanları" haline geldiği görülmektedir. Milyarlarca liralık kamu ihalesi alan dev inşaat şirketlerinin, şantiyedeki işçinin aylık maaşını ödememesi bir "ihmal" değil, bilinçli bir kar transferi yöntemidir.

Bu Bağlamda;

SORULAR

1. Hatay'da devam eden TOKİ konutları inşaatında çalışan işçilerin 3 aya yakın süredir maaşlarını alamadığına dair Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Maaş ödemesi yapılmayan işçi sayısının tam olarak kaç olduğu tespit edilmiş midir?

2. Söz konusu inşaat projesinin ana yüklenici firması ve alt yüklenicileri (taşeronları) kimlerdir? Bu firmaların deprem konutları ihaleleri kapsamında Bakanlığınızdan bugüne kadar aldığı toplam hakediş bedeli ne kadardır?

3. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Genel Şartnameler uyarınca; Bakanlığınız, TOKİ ihalelerini alan şirketlerin işçi ücretlerini ödeyip ödemediğini denetlemekte midir? Hakediş ödemeleri yapılmadan önce "ücret tediye listeleri" (maaş ödeme listeleri) kontrol edilmiş midir? Eğer edildiyse, bu usulsüzlük nasıl gözden kaçmıştır? 4. Maaşlarını alamadığı için barınma ve beslenme gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamayan ışçılerın birikmiş ücretlerinin ivedilikle ödenmesi için Bakanlığınız tarafından yüklenici firmanın hakedişinden kesinti yapılarak doğrudan işçilerin hesaplarına yatırılması yönünde bir adım atılacak mıdır?

4. 2023-2026 yılları arasında Hatay'da yürütülen TOKİ projelerinde; ücret gasbı, kötü barınma koşulları ve yetersiz beslenme şikâyetleriyle ilgili Bakanlığınıza ve ilgili müdürlüklere kaç resmi başvuru yapılmıştır? Bu başvuruların kaçı işçiler lehine sonuçlanmış, kaç firmaya idari yaptırım uygulanmıştır?

5. İktidar tarafından "yüzyılın projesi" olarak tanıtılan deprem konutlarının yapım maliyeti içerisinde işçi ücretlerine ayrılan pay yüzde kaçtır? Inşaat maliyetlerindeki artış gerekçe gösterilerek işçi ücretlerinin baskılanmasına karşı bir önleminiz var mıdır? 7. İşçilerin ücret hakkını gasbeden, onları deprem bölgesinde sefalete sürükleyen bu firmaların "yasaklı listesine" alınması ve bir daha kamu ihalelerine girmesinin engellenmesi gündeminizde midir?

6. Deprem bölgesindeki şantiyelerde son 1 yıl içerisinde kaç "iş kazası" yaşanmıştır?