Türkiye Üniversite Hastaneleri Dayanıklılık Projesi'ne ilişkin

Aşağıdaki soruların Türkiye Cumhuriyeti anayasasının 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na iletilmesi ve Sayın Bakan Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.

24 Mart 2026 tarihinde Dünya Bankası tarafından hazırlanan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütüleceği bildirilen "Türkiye Üniversite Hastaneleri Dayanıklılık Projesi (P515155)" kamuoyuna duyurulmuştur. Yapılan duyurulara göre projenin, deprem riski yüksek bölgelerde bulunan kamu üniversite hastanelerinin afetlere karşı dayanıklılığını artırmayı hedeflediği; bu hedef doğrultusunda hastanelerin deprem, çevresel ve sağlık acil durumlarında "işlevsel süreklilik" sağlayacak biçimde tasarlanmasının, inşa edilmesinin ve performansının doğrulanmasının planlandığı anlaşılmaktadır.

Toplam maliyetinin 1,05 milyar ABD doları gibi oldukça yüksek bir tutar olarak öngörüldüğü bu projenin, Dünya Bankası tarafından kamuya açık hale getirilmiş olmasına karşın Türkiye'de kamuoyuna kapsamlı ve aktif biçimde duyurulmamış olması dikkat çekicidir. Ayrıca çevresel ve sosyal risk düzeyi "yüksek" olarak sınıflandırılan bu ölçekteki dış finansmanlı kamu yatırımının, kamuoyunda yeterince tartışılmadan ilerliyor olması şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri açısından kaygı vericidir.

Proje kapsamına alınacak dokuz üniversite hastanesinin hangi ölçütlerle seçileceği, inşaat ya da dönüşüm sürecinde hizmetin nasıl kesintisiz sürdürüleceği, performans doğrulamasının hangi bağımsız mekanizmalarla yapılacağı, çevresel ve sosyal risklerin nasıl yönetileceği ve finansman koşullarının kamu bütçesine orta vadeli etkisinin ne olacağı konularında şeffaf, erişilebilir ve düzenli bilgi paylaşımına ihtiyaç bulunmaktadır. Bu nedenle projenin seçme, uygulama ve izleme süreçlerinin açık ölçütlerle yürütülmesi; performans, maliyet ve risk yönetimi çıktılarının kamuoyuna düzenli biçimde açıklanması gerekmektedir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bu proje kapsamında kullanılacak dış finansmanın koşulları nedir; faiz, vade ve geri ödeme planı hangi çerçevede belirlenmektedir?

2. Finansman kapsamında Türkiye'nin üstlendiği teknik veya idari yükümlülükler bulunmakta mıdır; bulunmakta ise kapsamı nedir?

3. Projede tanımlanan "dayanıklılık" kriterleri nelerdir ve bu kriterlerin ölçümü ile doğrulaması nasıl yapılmaktadır?

   Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654

4. Proje yönetim süreçleri nasıl kurgulanmaktadır; ihale ve uygulama süreçlerinde kullanılacak teknik ve idari şartnameler ile performans kriterleri kamuoyu ile

5. Acil servis, travma, yoğun bakım, anne ve yenidoğan gibi kritik hizmetlerin kesintisiz çalışması hangi teknik standartlar ve hangi doğrulama mekanizmalarıyla güvence altına

6. Danışmanlık hizmetlerinin kapsamı nedir; bu hizmetler saha uygulaması ve performans doğrulamasını da içermekte midir?

7. Projeyi uygulayacak ve denetleyecek firmaların teknik yeterliliği hangi ölçütlere göre belirlenmektedir ve yeterlilik değerlendirmesi hangi kurumlarca yapılmaktadır?

8. Üniversite hastanelerinde tıpta uzmanlık eğitiminin afet sırasında ve yapım sürecinde kesintisiz sürdürülmesi için nasıl bir plan öngörülmektedir; planın takvimi ve ölçülebilir çıktı göstergeleri nelerdir?

9. Yapım ve dönüşüm sürecinde hastanelerin hizmet vermeye devam etmesi nasıl sağlanmaktadır; aşamalı yapım planları, geçici hizmet alanları ve operasyonel süreklilik senaryoları nasıl tanımlanmaktadır?

10. Proje kapsamında seçilecek 9 üniversite hastanesi hangileridir ve bu seçim hangi teknik ve idari kriterlere göre yapılmaktadır; ihtiyaç analizi ve bölgesel öncelikler nasıl dikkate alınmaktadır?

11. Projede "işlevsel süreklilik" hangi performans testleri ile doğrulanmaktadır; testlerin kapsamı, sıklığı ve bağımsız denetimi nasıl yürütülmektedir?

12. Proje kapsamında çevresel riskler başlığı altında enerji verimliliği, karbon emisyonlarının azaltılması ve sürdürülebilir bina kriterlerine ilişkin somut hedefler belirlenmiş midir; LEED, BREEAM veya benzeri sertifikasyon sistemleri öngörülmekte midir?

13. Projenin tasarım, mühendislik, müşavirlik ve uygulama süreçlerinde yerli mühendislik firmalarının ve teknik müşavirlerin rolü nasıl tanımlanmaktadır; yerli teknik kapasitenin geliştirilmesine yönelik yaklaşım bulunmakta mıdır?

    Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654