MESEM Ustalık Telafi Programı kapsamında İşsizlik Sigortası Fonundan zincir marketlere aktarılan ödeneklere ilişkin
Kaynak göster
Rahmi Aşkın Türeli (CHP), 15 Nisan 2026 tarihinde 7/43423 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 1 Haziran 2026).
Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir). “MESEM Ustalık Telafi Programı kapsamında İşsizlik Sigortası Fonundan zincir marketlere aktarılan ödeneklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43423, 15 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43423-mesem-ustalik-telafi-programi-kapsaminda-issizlik-sigortasi-fonundan-zincir-marketlere-akt (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e9e4476c-c397-4986-86ec-019d9b694516
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 47 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
7/41860 sayılı yazılı soru önergeme süresi içinde cevap verilmediği için önergemi yeniliyorum.
Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) Ustalık Telafi Programı kapsamında, mevzuat gereği eğitime başlama yaşı 14 olarak belirlenmiş olup üst yaş sınırı bulunmamaktadır. Bu durum, lise eğitimini tamamlamış yetişkinlerin de MESEM programlarına dahil edilerek yaygın şube ağına sahip zincir marketlerde (BIM, A101, ŞOK, Köfteci Yusuf vb.) istihdam edilmesine olanak sağlamaktadır.
Söz konusu program dahilinde; 9, 10 ve 11. sınıf öğrencilerine asgari ücretin en az yüzde 30'u, 12. sınıf öğrencilerine ise en az yüzde 50'si oranında ödeme yapılmaktadır. Bu ödeneklerin tamamı İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanmaktadır. Bununla birlikte kaynağın, gerçek bir mesleki eğitim amacı taşımayan ve halihazırda ilgili işletmede çalışan personel için kullanılması; hem İşsizlik Sigortası Fonu'nun kuruluş amacına aykırılık teşkil etmekte hem de kamu zararı riskini doğurmaktadır.
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Türkiye genelinde faaliyet gösteren zincir marketlerde, MESEM ve Ustalık Telafi Programı kapsamında istihdam edilen toplam personel sayısı kaçtır?
MESEM ve Ustalık Telafi Programı kapsamında zincir marketlerde çalışan personelin yaş gruplarına göre dağılımı nasıldır?
Programın uygulamaya alındığı 2016 yılından bugüne, söz konusu zincir marketlere "devlet katkısı" adı altında İşsizlik Sigortası Fonu'ndan aktarılan toplam meblağ ne kadardır?
Kamuoyunda, zincir marketlerde MESEM programı kapsamında istihdam edilen personelin fiilen bir eğitim almadığına ve sistemin yalnızca "personel giderlerini kamu kaynaklarına devretmek" amacıyla sistimal edildiğine yönelik iddialara ilişkin Bakanlığınızca yürütülen herhangi bir inceleme veya denetim bulunmakta mıdır?
MESEM sistemini usulsüz kullandığı veya sistimal ettiği gerekçesiyle bugüne kadar hakkında idari veya adli işlem başlatılan zincir market şubesi ya da şirket tüzel kişiliği mevcut mudur?
Başlatılan idari veya adli işlemler varsa, bu işlemler hangi aşamadadır ve uygulanan yaptırımlar nelerdir?
İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarının amacı dışında kullanılmasını engellemek ve sistemin ucuz işgücü aracı haline getirilmesinin önüne geçmek amacıyla bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1841955 sayılı yazınız. 94 143
c) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842000 sayılı yazınız.
ç) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842012 sayılı yazınız. +1 43274-43276
d) 24/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1843513 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazılarla iletilen Ankara Milletvekili Aylin YAMAN'ın 7/42768, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/43024, Istanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/43139 ve 7/43140, Burdur Milletvekili İzzet AKBULUT'un 7/43145, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/43266 ve 7/43267, Kahramanmaraş Milletvekili Zuhal KARAKOÇ'un 7/43274, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'nun 7/43275, Çanakkale Milletvekili İsmet GÜNEŞHAN'ın 7/43276, Ankara Milletvekili Deniz DEMİR'in 7/43422 ile İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın TÜRELİ'nin 7/43423 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
IZMİR MİLLETVEKİLİ RAHMİ AŞKIN TÜRELİ'NİN 7/43423 ESAS NUMARALI
Mesleki eğitim merkezlerinde yürütülen iş ve işlemler, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde öğrencilerin mesleki bilgi, beceri ve yeterliliklerini geliştirmeye yönelik olarak yürütülmektedir. Bu kapsamda pazarlama ve perakende alanı satış elemanlığı dalında Türkiye genelinde toplam 3.064 personel bulunmaktadır. Söz konusu personelin 964'ü kadın, 2.100'ü erkektir. Yaş grupları itibarıyla bakıldığında 14-22 yaş aralığında 623'ü kadın, 1.676'sı erkek olmak üzere toplam 2.299 kişi; 23 yaş ve üzerinde ise 341'i kadın, 424'ü erkek olmak üzere toplam 765 kişi yer almaktadır. Buna göre çalışanların yaklaşık %31,5'i kadın, %68,5'i erkektir.
Öğrencilere ödenecek ücretlere yönelik devlet katkısı uygulaması ise ilgili usul ve esaslar doğrultusunda yürütülmektedir. 24.07.2023 tarihinde yürürlüğe giren 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanununa Göre Aday Çırak ve Çıraklar ile Işletmelerde Mesleki Eğitim Gören, Staj veya Tamamlayıcı Eğitime Devam Eden Öğrencilere Ödenecek Ücretlere Yönelik Devlet Katkısı Uygulaması Hakkında Usul ve Esaslar" kapsamında destek verilen meslek alanlarında kısıtlamaya gidilmiş olup pazarlama ve perakende alanına kayıtlı öğrencilerin işletmelerine devlet katkısı ödenmemektedir.
Bu çerçevede, pazarlama ve perakende alanı satış elemanlığı dalında kayıtlı öğrencilerin işletmelerine devlet katkısı ödenmediğinden, anılan alan bakımından İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarının işletmelere devlet katkısı adı altında aktarılması söz konusu değildir. Mesleki eğitim uygulamaları, öğrencilerin iş sağlığı ve güvenliği, mesleki beceri kazanımı ve eğitim süreçlerinin mevzuata uygunluğu yönlerinden ilgili birimlerce izlenmekte; uygulamanın amacı dışında kullanılmasını önlemeye yönelik iş ve işlemler yürürlükteki mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir.
Yusaf TEKİNMilli Eğitim Bakanı