2024 yılından bu yana kendi işini kurmak için hibe desteği alan eski hükümlülere ve denetimli serbestlik tedbiri altındaki kişilere ilişkin
Kaynak göster
Elif Esen (Yeni Yol), 27 Nisan 2026 tarihinde 7/43798 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 99 gün sonra, 4 Ağustos 2026).
Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul). “2024 yılından bu yana kendi işini kurmak için hibe desteği alan eski hükümlülere ve denetimli serbestlik tedbiri altındaki kişilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43798, 27 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43798-2024-yilindan-bu-yana-kendi-isini-kurmak-icin-hibe-destegi-alan-eski-hukumlulere-ve-deneti (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/338c5539-c1ea-4576-a703-019dd8eacbbf
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 99 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 89 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, T.C. Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Türkiye Iş Kurumu tarafından eski hükümlülerin ve denetimli serbestlik tedbiri altındaki bireylerin topluma yeniden kazandırılması amacıyla kendi işini kurmak isteyen eski hükümlülere 2026 yılı itibarıyla 550.000 TL'ye kadar hibe desteği sağlandığı belirtilmektedir. Bunun yanında mesleki eğitim, danışmanlık ve istihdama yönlendirme gibi çeşitli destek mekanizmalarının da bulunduğu ifade edilmektedir. Ancak bu desteklerin kaç kişiye ulaştığı, hangi ölçütlerle dağıtıldığı, kadınlar ve gençler bakımından erişilebilirliği ile sürdürülebilir sonuçlarının ne olduğu konusunda kamuoyuna açık yeterli veri bulunmamaktadır. Bu nedenle programın etkinliğinin ve kapsayıcılığının değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Bu kapsamda;
SORULAR
2024, 2025 ve 2026 yıllarında eski hükümlülere yönelik kendi işini kurma desteğine kaç kişi başvurmuş, kaç kişi destekten yararlanmış olup başvuran ve yararlanan kişilerin yaş, cinsiyet, eğitim durumu, cezaevi mesleki eğitim sertifikası ve işyurdu deneyimi bakımından dağılımı nasıldır?
Başvurusu reddedilen kişi sayısı kaç olup ret gerekçeleri nelerdir; kadın eski hükümlüler bakımından başvuru ve kabul oranları genel ortalamadan farklılık göstermekte midir?
Söz konusu destek programının finansmanı hangi kaynaklardan karşılanmakta, yıllık yararlanıcı sayısına ilişkin bir üst sınır uygulanmakta mıdır ve desteklerde belirli sektörler ya da iş kolları için önceliklendirme yapılmakta mıdır?
Hibe desteği dışında eski hükümlülere yönelik hangi mesleki, sosyal ve ekonomik destekler sunulmakta; proje hazırlama, mentörlük, rehberlik ve rol model destek mekanizmaları işletilmekte midir?
Destek alan kişilerin kurdukları işletmelerin faaliyetlerini sürdürüp sürdürmediği hangi izleme ve denetim mekanizmalarıyla takip edilmekte olup bir yıl ve üç yıl sonunda faaliyetine devam eden işletme sayısı kaçtır?
Ceza infaz kurumlarında ve denetimli serbestlik birimlerinde bu desteklerin tanıtımı için hangi bilgilendirme çalışmaları yapılmakta; hükümlü ve eski hükümlülerin tamamının bu desteklerden haberdar olmasını sağlamaya yönelik özel bir sistem bulunmakta mıdır?
Destek alan girişimcilere kamu kurumları veya özel sektör iş birliğiyle alım garantisi, pazarlama desteği veya istihdam bağlantısı sağlanmakta mıdır; programın yeniden suç işlemeyi azaltma ve toplumsal uyumu artırma etkisine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi yazınız ile Istanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN tarafından yöneltilen 7/43798 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) eski hükümlülerin işgücü piyasasına katılımlarının ve istihdamlarının artırılması amacıyla mevzuatta öngörülen kota sisteminin yanı sıra aktif işgücü programları ile iş ve meslek danışmanlığı hizmetlerini etkin bir şekilde yürütmektedir. Bu doğrultuda, 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca teşkil edilen 'Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırmayan İşverenlerden Tahsil Edilen İdari Para Cezalarını Kullanmaya Yetkili Komisyon' kaynaklarıyla, söz konusu bireylerin istihdam edilebilirliğinin artırılması ve toplumsal yaşama aktif katılımlarının sağlanması amacıyla hazırlanan projelere hibe desteği sağlanmaktadır. 2014 yılından bu yana uygulanan 'Kendi İşini Kurma Hibe Desteği' kapsamında tahsis edilen kaynaklar ve proje sayıları, İŞKUR internet sayfasında yer alan yıllık faaliyet raporlarında düzenli olarak yayımlanmaktadır. Kendi işini kurma projesi sahipleri, taahhüt ettikleri faaliyetlerini en az 3 yıl süreyle sürdürmekle yükümlü olup, sözleşmeye istinaden başlatılan projelerde edinilen demirbaş ve malzemeler Çalışma ve İş Kurumu il Müdürlüklerince yerinde görülerek kayıt altına alınmakta ve proje süresince 6 aylık periyotlarla düzenli olarak takip edilmektedir.
Diğer yandan eski hükümlü kendi işini kurma projelerine ilişkin ret gerekçeleri değerlendirildiğinde; başvuruların önemli bir bölümünün temel uygunluk şartlarını taşımaması, son başvuru tarihi itibarıyla eski hükümlü statüsünde kayıtlı olunmaması, proje içeriğinin yetersiz bulunması, hibe desteği sonrasında faaliyetin sürdürülebilirliğine ilişkin somut bilgi sunulamaması, puan barajının geçilememesi ve bütçe kalemlerinin desteklenebilir giderlerle uyumsuz olması öne çıkan nedenler arasında yer almaktadır.
İş ve meslek danışmanlığı hizmetleri kapsamında eski hükümlülerin istihdam edilebilirlik becerilerinin artırılması ve işgücüne katılımlarının kolaylaştırılması amacıyla grup görüşmeleri, iş arama becerileri ve iş kulübü eğitimleri düzenlenmektedir. İş Kulüpleri vasıtasıyla işgücü piyasasında dezavantajlı konumda olan bireylere yoğunlaştırılmış danışmanlık hizmeti sunulmakta; iş arama kanalları, özgeçmiş hazırlama ve mülakat teknikleri gibi konularda teorik ve uygulamalı eğitimler verilerek işverenler ile iş arayan gruplar doğrudan buluşturulmaktadır.
Bununla birlikte, 2026 yılında gerçekleştirilen hibe destekleri etki değerlendirmesi çalışması sonuçlarına göre; hibe desteği alan eski hükümlü bireylerin aktif çalışma hayatında kalma oranı, destek almayan eski hükümlü bireylere kıyasla daha yüksek bulunmuş olup bu veriler uygulamanın bireylerin istihdam olasılığı üzerinde pozitif ve güçlü bir etkiye sahip olduğuna işaret etmektedir.
Ayrıca, hükümlü, yükümlü ve eski hükümlülerin tahliye sonrası istihdam süreçlerinin kolaylaştırılması amacıyla Bakanlığımız ile Adalet Bakanlığı arasında 13.05.2025 tarihinde 'Hükümlü ve Yükümlülerin İstihdamına Yönelik İş Birliği Protokolü' imzalanmıştır. Bu protokol kapsamında, Adalet Bakanlığı'na bağlı ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklular ile denetimli serbestlik yükümlülerine tahliye sonrası iş bulmalarına yardımcı olunması amaçlanmıştır. Söz konusu tüm aktif işgücü hizmetleri ve hibe programları, 81 ilde yer alan Çalışma ve İş Kurumu Il Müdürlükleri tarafından yürütülen tanıtım faaliyetlerinin yanı sıra yazılı, görsel ve dijital medya araçları vasıtasıyla hedef kileye ve kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır." SArenn
Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68