Amasya'nın Taşova ilçesinde yürütülmesi planlanan Kompleks Cevher Maden Arama Projesi'ne ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Amasya ili Taşova ilçesine bağlı Esençay Köyü mevkiinde yürütülmesi planlanan "Kompleks Cevher Maden Arama Projesi" kapsamında 14 ayrı noktada karotlu sondaj faaliyeti gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır. Proje dosyasında ruhsat alanının yaklaşık 2.000 hektarlık bir sahayı kapsadığı belirtilmektedir.

Amasya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Il Müdürlüğü tarafından 07.08.2025 tarihinde ilgili şirkete gönderilen resmi yazıda ise söz konusu faaliyetlerin, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 17'nci maddesi gerekçe gösterilerek Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği hükümlerinden "kapsam dışı" değerlendirildiği ifade edilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bununla birlikte bölgede yaşayan yurttaşlar, köylüler ve çevre örgütleri söz konusu faaliyetlerin yalnızca "arama" aşaması olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, sondaj çalışmalarının ilerleyen süreçte daha büyük ölçekli madencilik faaliyetlerinin altyapısını oluşturacağını ifade ederek projeye karşı tepki göstermektedir. Bölgenin ormanlık alanlar, su kaynakları ve tarımsal üretim açısından hassas bir ekolojik yapıya sahip olduğu; özellikle Taşova çevresinde yürütülecek metalik madencilik faaliyetlerinin uzun vadede su varlıkları, tarım arazileri ve yaşam alanları üzerinde ciddi riskler oluşturabileceği yönünde kaygılar dile getirilmektedir.

Öte yandan, Danıştay tarafından geçmiş yıllarda karotlu sondaj faaliyetlerinin ÇED süreçlerinden tamamen muaf tutulmasına ilişkin düzenlemeler hakkında yürütmeyi durdurma kararları verilmiş olmasına rağmen, Bakanlık ve il müdürlüklerinin uygulamada geniş kapsamlı "ÇED'den muafiyet" yorumunu sürdürdüğü görülmektedir. Bu durumun çevresel denetim mekanizmalarının etkisizleşmesine ve kamuoyunun karar süreçlerinden dışlanmasına yol açtığı yönünde eleştiriler bulunmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Amasya ili Taşova ilçesi Esençay Köyü mevkiinde yürütülmesi planlanan maden arama faaliyetleri kapsamında toplam kaç sondaj noktası planlanmıştır? Bu sondajların toplam

2. Söz konusu proje sahasının orman alanları, tarım arazileri, mera alanları ve su havzalarıyla ilişkisine dair Bakanlığınız tarafından hazırlanmış herhangi bir çevresel etki veya risk analizi bulunmakta mıdır?

3. ÇED Yönetmeliği kapsamı dışında değerlendirilen karotlu sondaj faaliyetlerinin çevresel etkileri Bakanlığınız tarafından hangi yöntemlerle denetlenmektedir?

4. Danıştay tarafından geçmiş yıllarda verilen yürütmeyi durdurma kararlarına rağmen karotlu sondaj faaliyetlerinin halen "ÇD'den muaf" değerlendirilmesinin hukuki gerekçesi nedir?

5. Taşova'daki proje kapsamında faaliyet yürütülecek alanlarda flora, fauna, endemik türler ve su kaynaklarına ilişkin güncel bir envanter çalışması yapılmış mıdır?

6. Söz konusu proje için Amasya Orman Bölge Müdürlüğü, DSİ 7. Bölge Müdürlüğü, Il Tarım ve Orman Müdürlüğü ve diğer kamu kurumlarından hangi izinler alınmıştır?

7. Bölge halkının projeye yönelik itirazları doğrultusunda herhangi bir halk bilgilendirme toplantısı veya katılımcı süreç yürütülmüş müdür?

8. ÇED sürecine tabi tutulmayan maden arama faaliyetlerinin ilerleyen aşamalarda işletme ruhsatına dönüşmesi halinde, arama döneminde oluşan çevresel tahribatın sorumluluğu hangi kurum tarafından denetlenecektir?

9. Bakanlığınızın son 10 yıl içerisinde "ÇED kapsam dışı" değerlendirdiği karotlu sondaj ve maden arama projesi sayısı kaçtır? Bunların kaçı daha sonra işletme aşamasına geçmiştir?

10. Taşova ve çevresinde son 20 yıl içerisinde verilen metalik maden ruhsatlarının sayısı kaçtır?

11. Bu ruhsatların toplam yüzölçümü ne kadardır?

12. Bölgedeki olası madencilik faaliyetlerinin içme suyu kaynakları, tarımsal sulama alanları ve Kelkit Havzası üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca hazırlanmış herhangi bir bilimsel çalışma mevcut mudur?

13. ÇED süreçlerinden muaf tutulan maden arama faaliyetlerine ilişkin mevzuatta değişiklik yapılarak bu faaliyetlerin yeniden çevresel etki değerlendirmesine tabi tutulmasına yönelik Bakanlığınızın herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?