Elazığ ili Maden ilçesinde çıkarılan bakırın depolama ve sevkiyat süreçlerinin çevresel etkilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi iç tüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim.

Elazığ ili Maden ilçesinde bulunan bakır madeni, 2022 yılından bu yana Cengiz Holding'e bağlı Port Madencilik tarafından çıkarılıp işletilmektedir. Ancak son günlerde Elazığ'ın Maden ilçesinden çıkartılan bakırın Samsun iline sevkiyatı için tren yolu üzerine inşa edilmeye başlanan yükleme rampasının inşasının koruma statüsündeki sit alanı içerisinde yer alması kamuoyunda geniş yer bulmuştur. Ayrıca çıkarılan bakır madeninin depolama ve sevkiyatı için belirlenen alanın çok yakınında bulunan Hazar Gölü ekosistemi açısından da önemli riskler barındırdığına uzmanlarca dikkat çekilmektedir. Maden Ilçesine bağlı Gezin köyü sınırları içerisinde Gezin Tren İstasyonu'nda yükleme rampası inşa edilirken, sit alanı olan bölgedeki ağaçların kesildiği iddiası da gündeme gelmiştir. Özellikle bakırın çıkarıldığı Maden ilçesinde, tren garı ve tren hattı mevcut iken çıkarılan cevherin yaklaşık 20 km öteye taşınması, burada depolanması ve buradan da tekrardan trene yüklenerek başka bir ile gönderilmesi akla ve mantığa uygun bir yaklaşım olmadığı çok açık ortadadır. Sonuç olarak sit alanı, sulak bölge ve tarım havzası içinde kalan alanda yürütülen çalışmaların olası çevresel riskler dikkatle ele alınmalı, atılacak adımlarda bölge halkı ve ilgili kurumların kapsamlı görüşleri muhakkak alınmalıdır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Elazığ Maden'de çıkarılan cevherlerin işletmesine yönelik ihale süreci şeffaf şekilde yapılmış mıdır? İşletme hakkının değerinin çok altında bir bedelle hükümete yakın bir firmaya verildiğine dair bilgiler gerçeği yansıtmakta mıdır?

2. Elazığ Maden'de çıkarılan cevherlerin işlenmesi için sevkiyatın demiryolu ile sağlanmasına ve mevcut demiryolunun onarılmasına yönelik bir çalışmanız var mıdır?

3. Elazığ Maden'de çıkarılan madenlerin sevkiyat işlemlerinin kamyonlarla yaklaşık 20 kilometre uzaklıktaki Gezin köyü sınırları içerisine yapılacağı yönündeki iddialar gerçek midir? Bu iddialar doğru ise mevcut demiryolu niçin kullanılmamaktadır? Hem maliyet hem de çevre açısından zarar oluşturacak böyle bir yolun izlenmesinin gerekçesi nedir?

4. Maden'den çıkarılacak cevherlerin kamyonlarla Gezin köyüne sevkiyat aşamasında yakın yerleşim alanlarında yaşayan nüfusun maruz kalacağı çevresel etkilere ilişkin Bakanlığınızın Sağlık Bakanlığı ile yaptığı sağlığa oluşturacağı zararlara yönelik bir çalışma yapılmış mıdır?

5. Elazığ Maden'de çıkarılan cevher hangi tesislerde işlenecektir? Cevherin işleneceği tesislerin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) yapılmış mıdır? Yapılmış ise bu rapor kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?

6. Gezin'e taşınacak cevherin depolanması ve taşınması için yeni bir yükleme rampası ve altyapı çalışması yapılmakta mıdır? Yapılmakta ise tüm izin, görüş ve teknik raporlar kamuoyuyla paylaşılmakta mıdır?