Çiftçilerin hibe ve desteklere erişimini kolaylaştırmak amacıyla yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
İzzet Akbulut (CHP), 2 Haziran 2026 tarihinde 7/45071 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 87 gün sonra, 28 Ağustos 2026).
İzzet Akbulut (CHP, Burdur). “Çiftçilerin hibe ve desteklere erişimini kolaylaştırmak amacıyla yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45071, 2 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45071-ciftcilerin-hibe-ve-desteklere-erisimini-kolaylastirmak-amaciyla-yapilan-calismalara-ilisk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/27ebc17d-da87-4ad2-a6ea-019e8c30a37d
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 87 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 81 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Son yıllarda kırsal kalkınmanın desteklenmesi amacıyla TKDK ve çeşitli tarımsal destek programları kapsamında çiftçilere yönelik önemli hibe ve destek mekanizmaları oluşturulmuştur. Ancak uygulamada özellikle köylerde faaliyet gösteren üreticiler açısından ciddi bürokratik engeller ortaya çıkmaktadır.
TKDK ve bazı Tarım ve Orman Bakanlığı destek başvurularında çiftçilerden "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı" talep edilmekte, söz konusu ruhsatın alınabilmesi için ise üreticiler uzun ve maliyetli prosedürlerle karşı karşıya bırakılmaktadır. Belediye sınırları dışında kalan köylerde yaşayan çiftçiler, bu ruhsatları İl Özel İdarelerinden almak zorunda kalmakta; yapı kullanım izinlerinden teknik projelere, çeşitli fiziki ve idari şartlardan çok sayıda ek belgeye kadar birçok yükümlülük nedeniyle
Oysa çiftçinin fiilen üretim yaptığı; Ziraat Odası çiftçi kayıtları, ÇKS kayıtları ile Tarım İl ve Ilçe Müdürlüklerinden alınan İşletme Tescil Belgeleri üzerinden zaten kamu otoriteleri tarafından bilinmekte ve denetlenmektedir. Buna rağmen ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı şartı aranması, kırsal kalkınma desteklerinin amacına aykırı şekilde küçük üreticiyi sistem dışına itmektedir.
Bu kapsamda;
SORULAR
TKDK ve Tarım ve Orman Bakanlığı destek başvurularında "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı" istenen destek kalemleri hangileridir?
Son 5 yılda yalnızca işyeri açma ve çalışma ruhsatı eksikliği nedeniyle reddedilen destek başvurusu sayısı kaçtır? Bu başvuruların illere göre dağılımı nedir?
Köylerde yaşayan ve tarımsal üretim yapan çiftçilerin İl Özel İdarelerinden ruhsat alırken karşılaştığı bürokratik süreçlerin azaltılması yönünde Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta
Ziraat Odalarından alınan çiftçilik belgesi, ÇKS kaydı ve Tarım i/ilçe Müdürlüklerinden alınan İşletme Tescil Belgelerinin destek başvurularında yeterli kabul edilmesine yönelik bir
Kırsalda üretim yapan küçük aile işletmelerinin desteklerden daha etkin yararlanabilmesi amacıyla mevcut ruhsat mevzuatının sadeleştirilmesine ilişkin Bakanlığınızın yürüttüğü bir mevzuat çalışması var mıdır?
Çiftçilerin desteklere erişimini kolaylaştırmak amacıyla TKDK, Tarım ve Orman Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı arasında ortak bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.
Bakanlığımızca, Ulusal Kırsal Kalkınma Stratejisi kapsamında ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile koordinasyon içinde çalışmalar yürütülmektedir.
Kırsal kalkınma destekleri kapsamında; tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, kırsal kalkınma yatırımları (ekonomik ve alt yapı yatırımları), uzman eller proje desteği, bireysel sulama sistemlerinin desteklenmesi, IPARD ulusal eş finansman ödemeleri, çiftlik muhasebe veri ağı (ÇMVA) katılım primi destekleri yer almaktadır.
Bakanlığımız tarafından 2006 yılından bu yana uygulanmakta olan Kırsal Kalkınma Yatırım Programı (KK YP) 81 ilimizi kapsamakta olup tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırımlar, tarımsal üretime yönelik yatırımlar, yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırımlar, su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar, hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırımlar ile altyapı yatırım konularında; yeni tesis yapımına, kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına, mevcut tesislerin kapasite artırımına ve modernizasyon/otomasyonuna bütçe imkânları ve hibe tutarı limitleri doğrultusunda 2026 yılı itibarıyla yeni dönem uygulamalarında hibeye esas proje tutarının %50-%70'i oranında hibe desteği verilecektir. KKYP kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı, zorunlu belgeler arasında yer almamakta olup başvuru sisteminde zorunlu tutulmamaktadır.
IPARD Programı kapsamında 2007 yılı itibarıyla başlayan program üzerinden 42 ilde birçok tedbir altında tarım ve hayvancılık alanlarında hibe destekleri sağlanmaktadır. IPARD I ve IPARD II dönemi olarak başarıyla yürütülen süreç, IPARD III dönemiyle birlikte ülke geneline yayılmıştır. IPARD III döneminde çıkılan ve çıkılacak çağrılarda %50-75 arasında değişen oranlarda yatırım tedbirlerine hibe desteği sağlanmaktadır.
IPARD Programının uygulayıcısı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TDK)'nun yürüttüğü iş ve işlemler, mer'i mevzuat ve IPARD Programı kapsamında gerçekleştirilmektedir.
TKDK sorumluluk alanı çerçevesinde üreticilerin desteklere erişimini ve başvuru sürecini kolaylaştırmak amacıyla prosedürleri düzenli olarak sadeleştirmektedir. Ayrıca üretici örgütleri ile protokoller imzalayarak eğitimler vermektedir.
Hayvancılık ve bitkisel üretim yapan üreticilerimiz için IPARD başvurusunda iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınması zorunluluğu bulunmamaktadır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı sadece TKDK tarafından hibe desteği verilen Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve Iş Geliştirme tedbirindeki belirli sektörler [solucan gübresi, bitkisel ürün ve mantar işleme ve/veya paketleme (süs bitkileri hariç), arı ürünlerinin işlenmesi ve/veya paketlenmesi, zanaatkarlık ve katma değerli ürünler, kırsal turizm ve rekreasyonel faaliyetler kapsamında yeme-içme tesisi ve/veya rekreasyon tesis kurulumu söz konusu olduğunda, su ürünleri yetiştiriciliği konusundaki yatırımın bir uzantısı olarak restoran açılması durumunda ve makine parkı yatırımları] için yeni işletmelerden, yatırım sonunda (ödeme talep aşamasında) istenmektedir. Desteğe başvuran
mevcut işletmeler halihazırda işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip durumdadır.
İbrahim YUMAKLIBakan