Şüpheli şekilde kaybolan veya hayatını kaybeden kadın üniversite öğrencileri hakkında yürütülen soruşturmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi Rojin Kabaiş, 27 Eylül 2024 tarihinde kaldığı yurttan ayrıldıktan sonra kaybolmuş, kayboluşundan 18 gün sonra Van Gölü Molla Kasım Sahili'nde cansız bedenine ulaşılmıştır. Aradan geçen süreye rağmen olayın aydınlatılamamış olması kamuoyunda ciddi soru işaretlerinin varlığını devam ettirmektedir.

Yine Munzur Üniversitesi öğrencisi Gülistan Doku, 5 Ocak 2020 tarihinde kaybolmuştur. Gülistan Doku'nun 2020 yılında kaybolmasının ardından ailesi, avukatları, kadın örgütleri ve çok sayıda yurttaş tarafından hem bölge illerinde hem de Türkiye'nin birçok kentinde "Gülistan Doku nerede?" sorusu gündemde tutulmuştur. Aradan geçen altı yıla rağmen olayın tüm yönleriyle aydınlatılamamış olması ve soruşturma sürecine ilişkin kamuoyuna yansıyan çeşitli iddialar kadınların yaşam hakkına dair ihlallerinin ne denli ciddi boyutlarda olduğunu göstermekledir. Nisan 2026 tarihinde Gülistan Doku dosyası kapsamında gerçekleştirilen operasyonlarda gözaltına alınan 17 kişiden 12'sinin tutuklanması, dosyada yeni gelişmeler yaşandığını göstermiştir. Söz konusu süreçte basma yansıyan bazı bilgi ve belgeler, delillerin değerlendirilme biçimi, soruşturma sürecinde yaşandığı ileri sürülen eksiklikler ve bazı delillerin uzun süre incelenmediğine ilişkin iddiaları yeniden gündeme taşımıştır. Bir yandan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi Rojin Kabaiş'in ölümüne ilişkin soruşturmada telefonunun incelenmesi için ülkeler arası teknik çalışmalar yürütüldüğü açıklanırken, diğer yandan Gülistan Doku dosyasında bazı dijital delillerin ve SİM kart verilerinin uzun yıllar boyunca etkin biçimde incelenmediği ya da değerlendirilmediği yetkili kişilerin görevini kötüye kullandığı yönündeki iddialar kamuoyunda yansımaktadır. Ayrıca bölge illerinde uzun süredir dile getirilen; uzman çavuşlar, polisler, askerler ve korucular hakkında kadınlara yönelik cinsel istismar, suçlar, görevin kötüye kullanılması ve çeşitli hak ihlalleriyle ilgili iddialar farklı soruşturma ve dava dosyalarına da yansımıştır. Ancak söz konusu iddiaların önlenmesine yönelik alınan tedbirler ve yürütülen çalışmalar konusunda kamuoyuna yeterli düzeyde bilgi verilmemesi dikkat çeken başka bir husustur. Şırnak, Hakkâri ve Van illerinde kamuoyuna yansıyan bazı fuhuş ağı iddiaları ile bu iddiaları haberleştiren gazeteciler hakkında yürütülen yargısal süreçler de çeşitli soru işaretlerini beraberinde getirmiştir.

Diğer taraftan Mayıs 2026'nın son haftasında bazı basın yayın organlarında yer alan haberlerde, çeşitli üniversitelerde "organize istismar ağı" bulunduğuna yönelik iddialar gündeme getirilmiş; söz konusu haberlerde Kars Kafkas Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve Munzur Üniversitesinin isimleri de anılmıştır.

Kamuoyuna yansıyan söz konusu iddiaların tüm yönleriyle, etkin, bağımsız ve şeffaf bir biçimde araştırılması; gerekli idari ve adli süreçlerin gecikmeksizin işletilmesi ve benzer olayların önlenmesine yönelik tedbirlerin alınması büyük önem taşımaktadır. Bu Bağlamda;

SORULAR

1. Rojin Kabaiş'in ölümüyle ilgili yürütülen soruşturmanın mevcut durumu nedir? Dosya kapsamında kaç kişi hakkında işlem yapılmıştır?

2. Rojin Kabaiş dosyasında elde edilen dijital materyallerin incelenmesi hangi aşamadadır?

3. Telefon ve diğer dijital verilerin çözümüne ilişkin hangi kurumlar görev almıştır?

4. Gülistan Doku'nun kaybolmasına ilişkin soruşturmada bugüne kadar hangi işlemler gerçekleştirilmiştir? Dosya kapsamında değerlendirilen deliller nelerdir?

5. Gülistan Doku dosyasında bazı dijital materyal ve delillerin uzun süre incelenmediği yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme yapılmış mıdır?

6. Son 10 yıl içerisinde üniversite öğrencilerinin kaybolması, şüpheli ölümü veya kadın cinayeti kapsamında kaç soruşturma yürütülmüştür? Bu soruşturmaların illere göre dağılımı nedir?

7. Uzman çavuş, polis, asker veya korucular hakkında kadınlara yönelik suç iddiaları nedeniyle son 10 yılda kaç adli ve idari soruşturma yürütülmüştür?

8. Şırnak, Hakkâri ve Van illerinde kamuoyuna yansıyan fuhuş iddiaları kapsamında yürütülen soruşturmaların sayısı nedir? Bu soruşturmalar sonucunda kaç kişi hakkında işlem yapılmıştır?

9. Üniversitelerde organize istismar ağı bulunduğuna ilişkin basına yansıyan iddialar hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?

10. Üniversite öğrencilerinin güvenliğinin sağlanması ve kaybolma, şüpheli ölüm ile cinsel istismar vakalarının önlenmesine yönelik yürütülen özel bir çalışma bulunmakta mıdır?

11. Bakanlığınız, kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu olayların etkin, bağımsız ve şeffaf biçimde soruşturulmasını sağlamak amacıyla hangi tedbirleri almaktadır?