Evde diyaliz tedavisi gören elektrik abonelerine sunulan hizmetlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan Bayraktar tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Evde diyaliz tedavisi gören hastalar açısından elektrik, sıradan bir konfor unsuru değil, doğrudan yaşamla bağlantılı bir zorunluluktur. Sağlık Bakanlığı mevzuatında ev hemodiyalizi ayrı bir düzenleme alanı olarak yer almakta; son yıllarda ev hemodiyalizi uygulamasının yaygınlaştırıldığı görülmektedir. Sağlık Bakanlığı'na bağlı kurumların 2024 ve 2025 tarihli açıklamalarında ev hemodiyalizinin Türkiye'de uygulanmakta olduğu, hasta kapasitesinin arttığı ve bazı kamu hastanelerinde yeni merkezlerin açıldığı açıkça belirtilmektedir . Bu nedenle elektrik kesintileri, ' evde diyaliz tedavisi alan hastalar bakımından yalnızca teknik bir altyapı sorunu değil, doğrudan hasta güvenliği ve yaşam hakkı risklerini barındırdığı için önemli bir konudur.

Nitekim 2025 yılında yapılan elektrik tarifesi düzenlemelerinde, sağlık sorunları nedeniyle evinde elektrikli tıbbi cihaza bağlı yaşayan aboneler için özel hükümler öngörüldüğü; bu kişiler için planlı elektrik kesintilerinden önce dağıtım şirketlerince önceden bilgilendirme yapılacağı ve rapor sürelerinin dolmasından önce hatırlatma sisteminin işletileceği kamuoyuna açıklanmıştır. Ancak bu sistemin evde diyaliz tedavisi alan hastaları ne ölçüde kapsadığı, uygulamanın sahada ne kadar etkili olduğu ve ani ya da uzun süreli kesintilere karşı nasıl bir güvence sağlandığı belirsizliğini korumaktadır.

Tarafıma ulaşan taleplerde, özellikle evde diyaliz tedavisi gören hastaların bulunduğu haneler için planlı kesintilerin daha güçlü bir ön bildirim sistemiyle yönetilmesi, bu hanelerin gönüllülük ve kişisel veri güvenliği esaslarına uygun biçimde tanımlanabilmesi ve riskli durumlarda dağıtım şirketleri ile sağlık kurumları arasında koordinasyon kurulması gerektiği ifade edilmektedir. Mevcut durumda tıbbi cihaza bağlı bazı aboneler için bildirim mekanizması tanımlanmış olsa da, evde diyaliz tedavisi gibi hayati nitelikte süreklilik gerektiren uygulamalar bakımından daha özel ve daha güvenli bir enerji koruma sistemine ihtiyaç bulunduğu açıktır. Bu bağlamda,

SORULAR

1. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı kayıtlarında, evde diyaliz veya benzeri hayati tıbbi cihazlarla tedavi gören abonelere ilişkin özel bir tanımlama veya önceliklendirme sistemi bulunmakta mıdır?

2. Dağıtım şirketlerince planlı elektrik kesintileri öncesinde yapılan bildirim sistemi, evde diyaliz tedavisi gören hastaları kapsayacak şekilde özel olarak işletilmekte midir?

3. Evde diyaliz tedavisi gören hastaların bulunduğu haneler için, kişisel verilerin korunması ve açık rıza esasına uygun biçimde, dağıtım şirketleri nezdinde gönüllü kayıt veya kritik abone tanımlaması yapılmasına yönelik bir çalışma var mıdır?

4. Sağlık Bakanlığı ile koordinasyon içinde, evde diyaliz tedavisi alan hastaların yoğun bulunduğu bölgelerde planlı kesintilerin daha erken duyurulması, mümkün olduğunca ertelenmesi veya alternatif enerji desteği sağlanması yönünde ortak bir protokol hazırlanmakta mıdır?

5. Ani ve uzun süreli elektrik kesintilerinde evde diyaliz tedavisi gören hastaların can güvenliğini korumak amacıyla taşınabilir güç desteği, yerel jeneratör desteği, öncelikli müdahale hattı veya benzeri bir acil enerji güvenliği modeli üzerinde çalışılmakta mıdır?

6. Bakanlığınız, evde diyaliz ve benzeri hayati tedaviler alan hastalar için elektrik kesintilerini yalnızca teknik bir arıza meselesi olarak değil, hasta güvenliği ve yaşam hakkı başlığı olarak ele alan yeni bir düzenleme yapmayı düşünmekte midir?