2026 yılı için TMO tarafından yapılan hububat alımlarında belirlenen ödeme süresine ilişkin
Kaynak göster
İzzet Akbulut (CHP), 5 Haziran 2026 tarihinde 7/45403 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 27 Ağustos 2026).
İzzet Akbulut (CHP, Burdur). “2026 yılı için TMO tarafından yapılan hububat alımlarında belirlenen ödeme süresine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45403, 5 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45403-2026-yili-icin-tmo-tarafindan-yapilan-hububat-alimlarinda-belirlenen-odeme-suresine-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/71cf8b20-c40d-404a-bda7-019ea60aa6d7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 83 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 76 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
2026 yılı hububat hasat döneminde Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından gerçekleştirilecek alımlarda ürün bedellerinin üreticilere 45 gün içerisinde ödeneceğinin açıklanması, çiftçiler arasında ciddi endişelere neden olmuştur. Bilindiği üzere üreticiler, hasat döneminde mazot, gübre, ilaç, tohum, sulama, işçilik ve kredi borçları gibi yüksek maliyetlerle karşı karşıya kalmaktadır. Hasat edilen ürünün bedeline zamanında ulaşılması, üreticilerin borçlarını ödeyebilmesi ve yeni üretim sezonuna hazırlanabilmesi açısından hayati önem taşımaktadır.
Önceki yıllarda ödeme sürelerinin daha kısa tutulmasına yönelik uygulamalar bulunmasına rağmen, 2026 yılında ödeme süresinin 45 güne çıkarılması; üreticilerin finansman yükünü artıracağı, çiftçiyi düşük fiyatlarla tüccara satış yapmaya zorlayacağı ve TMO'nun piyasayı düzenleme işlevini zayıflatacağı yönünde eleştirilere neden olmaktadır.
SORULAR
TMO tarafından 2026 yılı hububat alımlarında ödeme süresinin 45 gün olarak belirlenmesinin gerekçesi nedir?
2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında TMO tarafından yapılan hububat alımlarında uygulanan ödeme süreleri kaç gün olmuştur?
2025 yılında daha kısa sürede ödeme yapılırken, 2026 yılında ödeme süresinin yeniden 45 güne çıkarılmasının sebebi nedir?
Üreticilerin hasat dönemindeki nakit ihtiyacı ve kredi borçları dikkate alındığında, ödeme süresinin uzatılmasının çiftçilerin gelir kaybına yol açacağı yönünde bir etki analizi yapılmış mıdır?
Ödeme süresinin uzatılması nedeniyle ürününü TMO yerine özel sektör alıcılarına satmak zorunda kalan üretici sayısına ilişkin Bakanlığınızın bir öngörüsü bulunmakta mıdır?
TMO'nun 2026 yılı alımları için ihtiyaç duyduğu finansman tutarı ne kadardır? Ödeme süresinin uzatılması bütçe veya kaynak yetersizliğinden mi kaynaklanmaktadır?
Son üç yılda TMO'ya ürün teslim eden üreticilerin ortalama ödeme alma süreleri fiilen kaç gün olarak gerçekleşmiştir?
Üreticilerin mağduriyet yaşamaması amacıyla ödeme süresinin yeniden kısaltılması veya avans ödeme uygulaması hayata geçirilmesi yönünde Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından hasat başlangıcından itibaren piyasalar yakından izlenmiş fiyatlar açıklanıncaya kadar üreticilerin depolama ihtiyacını karşılamak amacıyla 21.05.2026 tarihi itibarıyla taahhütname karşılığı buğday ve arpa alımlarına başlanmıştır. TMO, Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı üreticilerin alım noktalarına randevu alarak getirdikleri ürünleri alım işlemine tabi tutmaktadır. Bu sistem sayesinde, çiftçiler ürünlerini randevu aldıkları tarihte beklemeden teslim edebilmektedir.
2026 yılında TMO'ya ait alım noktaları ve lisanslı depolar olmak üzere 769 noktada hububat alımı yapılmaktadır. İhtiyaç doğması durumunda alım noktası sayısı artırılabilecektir. TMO tarafından 2026 yılında alınan hububat ürün bedeli ödemelerinde, ürün teslimatına müteakip 21'inci günden itibaren üreticilerin hesaplarına aktarılmaya başlanmış olup TMO tarafından 120 milyar TL ödeme yapılmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan