Uşak Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin ve bağlı odalarının mali durumuna ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 11 Haziran 2026 tarihinde 7/45615 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 17 Temmuz 2026).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Uşak Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin ve bağlı odalarının mali durumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45615, 11 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45615-usak-esnaf-ve-sanatkarlar-odalari-birliginin-ve-bagli-odalarinin-mali-durumuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6ee38178-20d2-4686-b5ac-019ebab980a7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 36 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 28 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM iç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. 10/06/2025 Saygılarımla, Esnaf ve sanatkârlar odaları ile bunların üst kuruluşları, üyelerinin meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, hak ve menfaatlerini korumak, kamu kurumlarıyla esnaf arasında köprü kurmak, belge ve sicil işlemlerini yürütmek ve esnafın dayanışmasını güçlendirmek amacıyla faaliyet gösteren kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır. Ticaret Bakanlığı'nın kendi açıklamasına göre bu kuruluşlar nezdindeki denetimler Bakanlığın Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile Ticaret Il Müdürlükleri tarafından resen, şikâyet üzerine veya savcılık talebi üzerine yapılabilmektedir. Bu nedenle esnaf odalarının mali işleyişi, aidat gelirlerinin kullanımı, yönetim davranışları ve üyeye sunduğu somut katkılar doğrudan kamu denetimine açık olmak zorundadır.
Uşak'ta TESK verilerine göre 30 Nisan 2026 itibarıyla 15.556 esnaf, 18.641 işyeri ve 27 oda bulunmaktadır. Böylesine geniş bir yapının gelir-gider dengesinin, aidat ve kayıt ücretlerinin, yardım ve proje faaliyetlerinin ve üyeye dönük hizmetlerinin şeffaf biçimde ortaya konulması gerekir.
Buna karşın Uşak kamuoyuna ve yerel basına yansıyan şikâyetlerde, esnaftan toplanan aidatların Antalya'daki lüks otellerde yapılan ve aile katılımı bulunduğu ileri sürülen toplantılar için kullanıldığı, bu uygulamayı eleştiren eski oda başkanlarına karşı dışlayıcı bir tutum sergilendiği ve 3 Mayıs 2026 genel kurulunda benzer toplantıların yeniden Antalya'da yapılabilmesi için yönetime yetki verildiği iddia edilmektedir. Aynı dönemde Uşak'taki esnafın sokak düzenleme çalışmalarının durması nedeniyle dükkânlarının önünü kendi imkânlarıyla düzenlemek zorunda kaldığı, buna rağmen birliğin üyelerin sorunlarını savunmada yeterince görünür olmadığı yönünde eleştiriler de artmıştır. Yine Uşak SMMM Odasının sert açıklamaları, birlik ve bağlı odaların bazı uygulamalarının başka meslek gruplarıyla da ciddi gerilim başlıkları doğurduğunu göstermektedir. Bu şartlar altında UESOB'un mali yapısı, temsil niteliği ve üyeye dönük fayda üretip üretmediği kamuoyu adına açıklığa kavuşturulmalıdır. Bu bağlamda,
SORULAR
Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile birliğe bağlı odaların 2024, 2025 ve 2026 yılları itibarıyla toplam üye sayısı kaçtır? Bu üyelerin oda bazında, ilçe bazında ve meslek/iş kolu bazında dağılımı nasıldır?
Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile bağlı odaların 2024, 2025 ve 2026 yıllarında aidat, kayıt ücreti, belge ücreti, kira, bağış, yardım, proje, sponsorluk ve diğer kalemlerden elde ettiği gelirler ne kadardır?
Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile bağlı odaların aynı yıllara ait gelir-gider tabloları, faaliyet sonuçları ve denetim raporları nelerdir?
2024, 2025 ve 2026 yıllarında Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve bağlı odalar tarafından esnafa yönelik yapılan nakdi yardım, aynî yardım, eğitim, danışmanlık, hibe desteği, kredi yönlendirmesi, proje desteği ve hukuki destek çalışmaları nelerdir? Bu desteklerden yararlanan esnaf sayısı kaçtır?
Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğinin mevcut yönetim, denetim ve disiplin kurulları kimlerden oluşmaktadır? Bu kişilerin oda ve meslek temsil dağılımı nedir?
Yerel basına yansıyan iddialarda Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği yöneticileri ile bağlı oda başkanlarının Antalya'daki lüks otellerde aile katılımlı toplantılar yaptığı ileri sürülmektedir. 2024, 2025 ve 2026 yıllarında birlik veya bağlı odalar adına Antalya veya başka illerde düzenlenen konaklamalı toplantı, çalıştay, seminer ve organizasyon sayısı kaçtır? Bunların toplam maliyeti nedir? Bu organizasyonlara eş, çocuk veya aile bireyleri katılmış mıdır? Katıldıysa masraflar hangi bütçeden karşılanmıştır?
3 Mayıs 2026 tarihli genel kurulda Antalya'da yeniden toplantı yapılabilmesi için yönetime yetki verildiği yönündeki haberler doğru mudur? Doğruysa bu karar hangi ihtiyaç analizine ve hangi mali gerekçeye dayanmaktadır?
Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve bağlı odalar hakkında 2024, 2025 ve 2026 yıllarında Ticaret Bakanlığı'na, Ticaret II Müdürlüğü'ne, CİMER'e veya diğer resmî mercilere yapılan şikâyet sayısı kaçtır? Bu şikâyetlerin konu başlıklarına göre dağılımı nedir?
Bakanlığınız veya Uşak Ticaret Il Müdürlüğü tarafından Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile bağlı odalar nezdinde 2024, 2025 ve 2026 yıllarında kaç denetim yapılmıştır? Bu denetimlerin sonuçları nedir?
Yerel basına ve esnaf geri bildirimlerine yansıyan şikâyetler dikkate alındığında, Bakanlığınız Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve bağlı odaların mali işleyişi, aidat kullanımı, temsil görevini yerine getirip getirmediği ve üyeye sunduğu hizmetlerin yeterliliği konusunda özel bir teftiş veya inceleme başlatmayı düşünmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Uşak Milletvekili Sayın Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen 7/45615 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Uşak Milletvekili Sayın Op. Dr. Ali KARAOBA'ya Ait 7/45615 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 10) Bilindiği üzere, Anayasanın 135'inci maddesinde, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlarının, belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve meslek disiplinini sağlamak amacıyla kanunla kurulan kamu tüzel kişilikleri olduğu hüküm altına alınmış olup, aynı maddenin beşinci fıkrasında ise "Bu meslek kuruluşları üzerinde Devletin idarî ve malî denetimine ilişkin kurallar kanunla düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının statüsü ile bunlar üzerindeki Devletin idarî ve malî denetimine ilişkin esaslar Anayasa ve ilgili özel kanun hükümleri çerçevesinde belirlenmiştir.
Bu kapsamda, Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile bağlı odalar, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu statüsünde bulunmakta olup, Bakanlığımızın anılan kuruluşlar üzerinde gözetim ve denetim yetkisi bulunmaktadır. Ancak söz konusu yetki, bu kuruluşların tüm mali, idari ve faaliyet verilerinin Bakanlığımız ezdinde güncel olarak tutulduğu anlamına gelmemektedir.
Anılan bilgiler, ilgili birlik ve bağlı odaların kendi kayıt, belge ve muhasebe sistemlerinde bulunan ve öncelikle ilgili meslek kuruluşlarından temin edilmesi gereken bilgi ve belgeler niteliğindedir.
Öte yandan, Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile birliğe bağlı odaların 2024- 2026 (Mayıs ayı sonu) yılları arasında toplam üye sayısı 22.556'dır.
Diğer taraftan, 5362 sayılı Kanunun 58'inci maddesi kapsamında Bakanlığımıza intikal eden şikayetler gerekli hallerde denetim programına alınmaktadır.
Bu kapsamda, 2024-2026 (Mayıs ayı sonu) yılları arasında Bakanlığımıza Uşak Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ve/veya bağlı odaları hakkında ilgili konularda dört adet şikâyet gelmiş ve söz konusu şikayetler değerlendirmeye alınmıştır. Hâlihazırda bir adet denetim devam etmektedir.