İade edilen bir soru önergesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
- 15. gün
Verilişten cevaba 11 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 11 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Sayın Numan KURTULMUŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 19.06.2026.
Nev YSAL ASLAN Şırnak Milletvekili
SORULAR
06.2026 tarihli ve 1873359 sayılı yazılı soru önergemizde; Şırnak'ta çocuk istismarı. cinsel şiddet. yargısal gecikmeler ve cezasızlık iddiaları ile bu sorunları dile getiren Eğitim Sen MYK Üyesi Simge Yardım ve Eğitim Sen Şırnak Şube Eşbaşkanı Adnan Şenbayram hakkında
TCK'nin 217/A maddesi kapsamında açılan dava Adalet Bakanına sorulmuştur. ,
Önergenin giriş kısmının ikinci paragrafının ikinci cümlesinde, Adnan Şenbayram hakkında hazırlanan iddianamede suçlama konusu yapılan ifadeler. kaynağı açıkça belirtilerek tırnak içinde ve hiçbir değişiklik yapılmadan doğrudan aktarılmıştır.
Ancak önerge, TBMM Başkanlığının 18.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.01-1878501 sayılı yazısıyla, söz konusu cümlenin TBMM İçtüzüğünün 67'nci ve 96'ncı maddelerine aykırı olduğu değerlendirilerek iade edilmiştir. İade yazısında. doğrudan alıntı içindeki hangi kelime veya ibarenin "kaba ve yaralayıcı söz" ya da milletvekiline ait "kişisel görüş" olarak değerlendirildiği somut biçimde açıklanmamıştır.
Bir savcılık iddianamesinde suçlamanın dayanağı olarak yer alabilen ifadelerin. aynı kovuşturmanın hukuki ve siyasi yönlerini sorgulayan bir milletvekili önergesinde doğrudan alıntı olarak aktarılmasının engellenmesi, Meclisin bilgi edinme ve denetim yetkisi bakımından ciddi bir sorun oluşturmaktadır.
Bu bağlamda;
İade edilen cümlede yer alan hangi kelime veya ibare. TBMM İçtüzüğünün 67'nci maddesi kapsamında "kaba ve yaralayıcı söz": hangi bölümü ise 96'ncı madde kapsamında milletvekiline ait "kişisel görüş" olarak değerlendirilmiştir?
Bir savcılık iddianamesinden, kaynağı açıkça gösterilerek ve tırnak içinde yapılan doğrudan alıntı, hangi hukuki ve içtüzüksel gerekçeyle önerge sahibinin kişisel görüşü olarak kabul edilmiştir?
Bir iddianamede yer alabilen ve kovuşturmanın dayanağı yapılan ifadelerin. aynı kovuşturmayı sorgulayan soru önergesinde aktarılmasının engellenmesi: iddianameye girebilen bir ifadenin Meclise girememesi ve parlamenter denetimin sınırlandırılması sonucunu doğurmamakta mıdır?
Somut bir ifade ve gerekçe gösterilmeden verilen iade kararı yeniden değerlendirilecek ve iddianameden yapılan doğrudan alıntının hukuki niteliği gözetilerek söz konusu önerge işleme alınacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Başkan Numan KURTULMUŞ ·
Sayı : Z-43452547-120.07.03- 1890345 03.042026 Konu : Soru Önergesi
Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili
İlgi (O: 22.06.2026 tarihli ve 7/45893 esas numaralı yazılı soru önergeniz.
İade edilen bir soru önergesine ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır.
Bilgilerinizi rica ederim.
TRİP Bekir BOZDA
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili I- Soru Cevabı (1 sayfa) ay Tel. No: (0312) 420 67 71 Faks: (0312) 420 67 85 Tel. No: (0312) 420 83 97
CEVAPLAR:
Cevap1.,2., 3. ve 4.- Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulan yazılı soru önergeleri ile ilgili işlemler Anayasa ve İçtüzük hükümlerine uygun olarak yerine getirilmektedir.
TBMM İçtüzüğü'nün "Yazılı soru" başlıklı 96*ncı maddesinin üçüncü fıkrasında, TBMM Başkanı tarafından İçtüzük şartlarına uygun görülen önergelerin Gelen Kâğıtlar Listesinde yayımlanacağı ve ilgili Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlara gönderileceği hüküm altına alınmıştır. İçtüzük'ün 96'ncı maddesinin birinci fıkrasına göre yazılı soru; "kısa, gerekçesiz ve kişisel görüş ileri sürülmeksizin; kişilik ve özel yaşama ilişkin konuları içermeyen bir önerge ile yazılı olarak cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir." Aynı maddenin ikinci fıkrasının son cümlesi ile de yazılı soru önergelerine belge eklenemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Yine İçtüzük'ün 97'nci maddesi de "başka bir kaynaktan kolayca öğrenilmesi mümkün olan konular" ve "tek amacı istişare sağlamaktan ibaret konular"ı içeren soruların Başkanlıkça kabul edilmeyeceğini hükme bağlamıştır. TBMM İçtüzüğü'nün 67'nci maddesinin ikinci fıkrası "Başkanlığa gelen yazı ve önergelerde kaba ve yaralayıcı sözler varsa, Başkan, gereken düzeltmelerin yapılması için, o yazı veya önergeyi sahibine geri verir" hükmünü haizdir.
Diğer taraftan, Anayasa'nın 138'inci maddesinin üçüncü fıkrası "görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz." hükmünü içermektedir.
Bu kapsamda, TBMM Başkanlığına sunulan yazılı soru önergeleri, yukarıda anılan hükümler ile Anayasa ve İçtüzük'te öngörülen emredici diğer hükümlere uygunluğu bakımından değerlendirilmektedir. İçerik bağlamında yapılan değerlendirmenin yanı sıra, soru önergeleri şekli bakımdan da incelenmektedir. Söz konusu değerlendirme, imza eksikliği, hitap sorunu, muhatapsızlık veya muhatap adı ile unvanı arasındaki uyumsuzluk, mükerrerlik ve soru önergesine herhangi bir belgenin ekli olup olmaması ölçütleri dikkate alınarak yapılmaktadır.
Yapılan değerlendirme sonucunda soru önergeleri TBMM Başkanı'nca işleme alınmakta veya sahibine iade edilmektedir. Şekli sorunları düzeltilmeyen ya da içeriği Anayasa veya İçtüzük'e aykırılık taşıyan soru önergeleri TBMM Başkanı'nca işleme alınmamakta ve iadeye konu edilmektedir. Soru önergelerinin iadesi, TBMM Başkanı tarafından imzalanan bir yazı ile gerçekleştirilmektedir. İade yazısında, önergenin tarihi, muhatabı, Anayasa veya İçtüzük'e aykırı görülen soru, sorular veya kısımları ve aykırılık sebebi ile iade gerekçesinde belirtilen hususlar doğrultusunda düzeltildiği takdirde önergenin işleme alınabileceği belirtilmektedir. Anayasa ve TBMM İçtüzüğü'ne şekil ve içerik bakımından uygun olarak hazırlandığı tespit edilen soru önergeleri ise ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakana gönderilmektedir.