Çeşme Turizm Projesi için yürütülen ÇED sürecine ilişkin

Aşağıdaki soruların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci ye İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Kamuoyuna tanıtılan ve İzmir'in Çeşme ilçesiyle ilgili olan "Çeşme Turizm Projesi", Çeşme ve çevresinde çok sayıda turizm tesisi, golf sahası, festival ve etkinlik alanları, ulaşım yatırımları ile yeni altyapı tesislerini içeren büyük ölçekli bir gelişim modeli olarak sunulmaktadır. Projenin tanıtımmda "çevre koruma odaklı", "düşük karbonlu", "doğa dostu" ve "imar projesi olmadığı" yönünde ifadeler kullanılmasına karşın, bu iddiaları destekleyen bilimsel ve teknik çalışmalar kamuoyu ile paylaşılmamıştır.

Büyük ölçekli turizm yatırımlarında yalnızca yapılaşma yoğunluğu değil; ekolojik taşıma kapasitesi, biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkiler, habitat parçalanması, kümülatif çevresel etkiler, karbon ayak izi, sera gazı emisyonlan, kıyı ekosistemlerinin korunması, su kaynakları üzerindeki baskılar ve iklim değişikliğine uyum kapasitesi birlikte değerlendirilmektedir. Bu kapsamda çevresel etkilerin bilimsel yöntemlerle ortaya konulması, kamu yararı ve sürdürülebilir kalkınma ilkelerinin temel gereğidir.

Öte yandan projede öngörülen golf sahaları, ulaşım altyapısı, yüksek kapasiteli etkinlik alanları ve yeni turizm tesislerinin tamamının birlikte oluşturacağı çevresel baskıya ilişkin herhangi bir kümülatif etki değerlendirmesi, karbon bütçesi, net sıfır emisyon analizi veya ekolojik taşıma kapasitesi çalışmasının kamuoyuna açıklanmamış olması; projenin çevresel sürdürülebilirliği konusunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Çeşme Turizm Projesi kapsamında Bakanlığımzca yürütülen veya yürütülmesi planlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci hangi aşamadadır?

2. Projenin bütün bileşenlerini kapsayan ekolojik taşıma kapasitesi analizi hazırlanmış mıdır? Hazırlanmış ise kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?

3. Proje kapsamında biyolojik çeşitlilik, endemik türler, kıyı ekosistemleri ve doğal yaşam alanları üzerinde oluşabilecek etkileri ortaya koyan bilimsel raporlar hazırlanmış mıdır?

4. Projede yer alan ulaşım yatırımları, turizm tesisleri, golf sahaları, etkinlik alanları ve diğer yapılaşmaların toplam çevresel etkisini değerlendiren kümülatif etki analizi yapılmış mıdır?

5. Projenin karbon ayak izi, sera gazı emisyonu, karbon yaşam döngüsü ve net sıfır emisyon hedeflerine ilişkin herhangi bir hesaplama veya bilimsel çalışma mevcut mudur?

6. Proje alanında habitat parçalanması, kıyı ekosistemlerinin bütünlüğü ve doğal peyzaj üzerindeki etkilerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılmış mıdır?

7. İklim değişikliğinin Ege Havzası üzerindeki etkileri dikkate alınarak projenin uzun vadeli çevresel sürdürülebilirliğini ortaya koyan uyum ve risk analizleri hazırlanmış mıdır?

8. Onay ve ruhsat başvurusu aşamasında bakanığınız, projeye ilişkin tüm çevresel etki raporlarını, bilimsel analizleri ve teknik değerlendirmeleri kamuoyunun erişimine açmayı planlamakta mıdır?